Pasojat e të nxehtit në Siberi

113 563 lexime

106,048FansaPëlqeje

Një burim i ri i gazeve serrë është gjetur në një lloj të veçantë të permafrostit në Siberi, i cili, i pasur me akull, priret të shkrihet më shpejt.

Për të marrë një pamje kuptimplote të asaj që po ndodh në atmosferë ndaj ngrohjes globale, është e nevojshme të kuptohet saktësisht se çfarë njerëzit – drejtpërdrejt ose tërthorazi – po vendosin në të, përtej dioksidit të karbonit. Shkencëtarët kanë zbuluar një burim të ri, të madh të oksidit të azotit ( N2O), një gaz jashtëzakonisht i rëndësishëm: një burim që deri vonë ishte nënvlerësuar. Megjithëse oksidi i dizogjenit nuk është aq i bollshëm sa dioksidi i karbonit dhe metani në atmosferë, krahasuar me to, ai është, për të njëjtin vëllim, një gaz serrë më “efikas”, edhe 260-300 herë më shumë se CO2 në një shekull .

Zakonisht oksidi i dizogjenit prodhohet nga mikroorganizmat e tokës, ndërsa burimi i sapo identifikuar është permafrost yedoma. Yedoma është një permafrost i veçantë , sepse është gjithashtu i përbërë nga akulli – si dhe nga toka e ngjeshur: është formuar në sedimente eoliane (material i bartur nga era) gjatë Pleistocenit , pra midis 2.5 milion dhe 115,000 vjet më parë, dhe është i pasur me material organik – rreth 2 për qind karbon të masës totale, që përfshin më shumë se një milion kilometra katrorë tokë në hemisferën veriore.

Në veçanti, yedoma është studiuar midis lumenjve Lena dhe Kolyma, në veri-lindje të Siberisë. Këtu u zbulua se kur shkrihet përgjatë brigjeve të një përroi, lëshon midis 10 dhe 100 herë sasinë e oksidit të azotit që zakonisht pritej nga shkrirja e permafrostit. “Përmbajtja e lartë e akullit të yedomës e bën atë të prekshëm ndaj formave të shkrirjes së papritur, dhe rrjedhimisht ndaj shembjes së tokës. Kjo prodhon një mobilizim të shpejtë të rezervave të karbonit dhe azotit të tokës pas shkrirjes”, shkruajnë studiuesit në artikullin e tyre të botuar në Nature Communications.

Lexo edhe :  Meridiani - Romeo Veshajt: Boll u kapët pas b*thëve të vajzave të njohura

Analiza e permafrostit zbuloi se ka dy faktorë në lojë për kaq shumë emetime: nga njëra anë, fakti që ngjeshja e dherave pas shkrirjes së akullit funksionon duke bërë që gazrat e pranishëm të spërkaten nga vetë sedimentet. Nga ana tjetër, është shënuar se në dekadën e fundit ka pasur rritje të mikroorganizmave që prodhojnë N2O, ndërsa ka rënie të atyre që e konsumojnë. “Ajo që ne shohim këtu”, vazhdon Marushchak duke iu referuar çekuilibrave në ciklin e azotit, “ka shumë gjasa të ndodhë në zona të tjera të planetit jo domosdoshmërisht të prekura nga shkrirja e permafrostit, por thjesht në mjedise të përshtatshme për përhapjen e mikroorganizmave që prodhojnë oksid azoti.”

Deri pak vite më parë, shumica e studiuesve besonin se azoti i bllokuar brenda ngricave të përhershme nuk ishte një shqetësim i veçantë në lidhje me ndryshimet klimatike, sepse dukej se cikli i azotit në tokën e ftohtë të Arktikut ishte zakonisht shumë i ngadaltë, por ky studim tregon se duhet të bëhen shumë më tepër kërkime. “Ndër të tjera”, nënvizon Maija Marushchak, “çlirimi i azotit nga shkrirja e permafrostit mund të ketë pasoja jo vetëm në ngrohjen globale dhe ndryshimet klimatike, por në të gjithë ciklin e azotit dhe kjo mund të ketë pasoja që për momentin as nuk i imagjinojmë.”


Të fundit

Pasojat e të nxehtit në Siberi

Një burim i ri i gazeve serrë është gjetur në një lloj të veçantë të permafrostit në Siberi, i...

Xhamia e Et’hem Beut dhe Sahati i Tiranës ekspozohen mes kryeveprave botërore në Turqi

Xhamia e Et'hem Beut dhe Sahati i Tiranës janë zhvendosur në formë maketi në parkun Haliç të Stambollit, në Turqi. Këto dy simbole të kryeqytetit...

Përfshihet nga zjarri një bujtinë në Shkodër

Përfshihet nga zjarri një bujtinë në fshatin Reç në Shkodër. Ngjarja ndodhi pak çaste më parë. Raportohet se nga zjarri është djegur lokali. Deri më tani...

Beatrix harron që është në transmetim live dhe zhvishet para kamerave

Teksa banorët po bëhen gati sonte për të nisur edicionin e Big Brother, Beatrix ka habitur dhe provokuar duke u zhveshur para kamerave. Ajo...

Erdogan mbërrin të hënën në Tiranë, zbulohet agjenda

Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan do të mbërrijë të hënën në Tiranë për një vizitë zyrtare. Mirëseardhjen në aeroportin ndërkombëtar të Rinasit në orën...

Lajme të tjera

Web TV