NEW YORK – Aktori dhe muzikanti amerikan Jared Leto, fitues i çmimit Oscar dhe frontmeni i grupit Thirty Seconds to Mars, është vënë në qendër të një dokumentari investigativ të BBC-së, ku dhjetë gra e akuzojnë për ngacmim dhe sulme seksuale të dyshuara, ngjarje që pretendohet se kanë ndodhur gjatë viteve 2002–2016.

Dokumentari, me titull “Jared Leto: The Dark Secret of Hollywood”, mbështetet në dëshmitë e dhjetë grave, nëntë prej të cilave flasin publikisht për herë të parë. Sipas tyre, kontaktet me aktorin kanë ndodhur kur ato ishin adoleshente ose në fillim të moshës madhore, ndërsa Leto ishte në të tridhjetat dhe të dyzetat. Sot ai është 54 vjeç.

Një nga dëshmitaret pretendon se është sulmuar seksualisht në banjën e një moteli kur ishte vetëm 17 vjeçe. Një tjetër thotë se, në moshën 19-vjeçare, u gjend e vetme me aktorin në një dhomë hoteli, ku, sipas saj, u përball me kërcënime për sulm seksual. Një grua e tretë deklaron se pati marrëdhënie seksuale me Leton në Kaliforni kur ishte 17 vjeçe, duke theksuar se, sipas ligjit të atij shteti, një situatë e tillë mund të përbënte vepër penale. Ajo pretendon gjithashtu se aktori minimizoi rëndësinë e kufirit ligjor të moshës së pëlqimit.

Në dokumentar përfshihet edhe dëshmia e një gruaje që thotë se, kur ishte 16 vjeçe, Leto i bënte telefonata të përsëritura me përmbajtje seksuale eksplicite dhe, në një rast, i propozoi të kryenin marrëdhënie seksuale.

Një tjetër rrëfim i referohet një ngjarjeje kur dëshmitarja ishte vetëm 14 vjeçe. Sipas saj, gjatë një festivali muzikor, pasi aktori kishte bërë një koment të papërshtatshëm për trupin e saj, ai i kërkoi një punonjësi sigurie ta shoqëronte vajzën në prapaskenë.

Dokumentari përfshin edhe dëshmitë e dy ish-bashkëpunëtorëve të grupit Thirty Seconds to Mars, të cilët thonë se stafi ishte shpesh në siklet nga mënyra se si Leto ndërvepronte me vajza shumë më të reja. Ata pretendojnë se artisti i ftonte herë pas here pas skene, në dhomën e zhveshjes ose në banesën ku regjistronte muzikë. “Të gjithë mendonin se diferenca në moshë ishte tepër e madhe”, shprehet njëri prej tyre.

Sipas BBC-së, pavarësisht përpjekjeve të përsëritura për të marrë një reagim, Jared Leto nuk iu përgjigj kërkesave për koment mbi akuzat. Dokumentari është publikuar edhe në platformën YouTube.

I njohur për pamjen e tij androgjene dhe stilin ekscentrik, Jared Leto u bë i famshëm në vitet 1990 falë rolit të Jordan Catalano në serialin “My So-Called Life”, përpara se të ndërtonte një karrierë të suksesshme në kinematografi dhe muzikë. Aktualisht, akuzat e paraqitura në dokumentar mbeten pretendime të dëshmitareve dhe nuk përbëjnë prova të verifikuara në një proces gjyqësor.

Gjatë karrierës së tij solo, ai publikoi pesë albume, ku më i fundit ishte All That Was East Is West of Me Now në vitin 2023. Albumi Didn’t He Ramble (2016) i solli edhe një nominim për çmimin Grammy në kategorinë “Best Folk Album”. Përveç muzikës, Hansard pati sukses edhe si aktor. Ai interpretoi rolin kryesor në filmin Once (2007), për të cilin fitoi çmimin Oscar për Këngën Më të Mirë Origjinale me baladën Falling Slowly, të shkruar së bashku me aktoren dhe këngëtaren Markéta Irglová, me të cilën bashkëpunoi edhe në grupin muzikor The Swell Season. Më herët, Hansard ishte bërë i njohur si aktor me rolin e Outspan Foster në filmin The Commitments (1991), fitues i çmimit BAFTA.

Në një deklaratë, kompania e menaxhimit të artistit bëri të ditur se familja është thellësisht e tronditur nga humbja dhe ka kërkuar privatësi në këtë periudhë të vështirë, duke falënderuar edhe shërbimet e emergjencës që ndërhynë në vendngjarje. Pas lajmit për vdekjen e tij, rrjetet sociale u mbushën me mesazhe homazhi nga fansat, të cilët kujtuan jo vetëm muzikën dhe filmat e tij, por edhe angazhimin e Hansard në ndihmë të njerëzve të pastrehë në Irlandë. Glen Hansard lë pas partneren e tij, poeten Maire Saaritsa, dhe djalin e tyre trevjeçar, Christy.

Pas një debutimi të jashtëzakonshëm në arkat filmike, “The Odyssey” i Christopher Nolan ka nisur edhe rrugëtimin drejt sezonit të çmimeve Oscar, ku pritet të jetë një nga pretendentët kryesorë.

Filmi, i frymëzuar nga poema epike e Homerit, është shfaqur ditët e fundit në projeksione të veçanta për anëtarët e Akademisë së Arteve dhe Shkencave Kinematografike në Los Anxhelos, Londër dhe Nju Jork. Sipas revistës Variety, reagimet e para kanë qenë pothuajse njëzëri entuziaste.

“Nuk mendoja se diçka mund ta tejkalonte Oppenheimer-in”, u shpreh një anëtar anonim i Akademisë, duke e cilësuar Nolanin si “regjisorin më të mirë të kohës sonë”.

Vlerësime të tilla kanë shtuar pritshmëritë që regjisori britanik të përsërisë suksesin e vitit 2024 me “Oppenheimer”, filmi që mori 13 nominime dhe fitoi shtatë çmime Oscar, përfshirë Filmin më të Mirë, Regjisorin më të Mirë, Aktorin më të Mirë për Cillian Murphy dhe Aktorin më të Mirë në rol dytësor për Robert Downey Jr.

Megjithatë, rruga drejt Oscarëve mbetet e gjatë. Historikisht, Akademia rrallë shpërblen dy herë radhazi të njëjtin regjisor, edhe pse ka përjashtime kur një autor vazhdon të ngrejë standardet artistike.

“The Odyssey” është filmi i parë artistik i realizuar tërësisht me kamera IMAX, një projekt ambicioz që konsiderohet pretendent serioz edhe në kategoritë teknike. Kritikët veçojnë montazhin e Jennifer Lame, kinematografinë e Hoyte van Hoytema, kostumet e Ellen Mirojnick dhe muzikën e Ludwig Göransson, fitues i trefishtë i Oscarit, të cilin shumë e konsiderojnë një nga kompozitorët më të rëndësishëm të brezit të tij.

Një tjetër pikë e fortë e filmit është kasti. Matt Damon interpreton Odiseun dhe udhëheq një ansambël aktorësh ku bëjnë pjesë Tom Holland, Anne Hathaway, Zendaya, Lupita Nyong’o, Robert Pattinson, Charlize Theron, John Leguizamo dhe Jon Bernthal. Një anëtar i Akademisë e krahasoi këtë përbërje me një “NBA All-Star Game”, duke nënvizuar nivelin e jashtëzakonshëm të emrave të përfshirë.

Megjithëse kastet e mëdha ndonjëherë e vështirësojnë garën individuale për çmime, Matt Damon shihet që tani si një kandidat i fortë për Oscarin e Aktorit më të Mirë. Nëse do të triumfonte, ai do të fitonte çmimin e tij të dytë konkurrues, pothuajse tri dekada pas suksesit me skenarin e “Good Will Hunting”.

Megjithatë, gara sapo ka nisur. Në muajt në vijim do të zhvillohen festivalet prestigjioze të Telluride, Venecias dhe Torontos, ku pritet të shfaqen pretendentë të rinj për Oscarët. Përvoja ka treguar se entuziazmi i verës nuk garanton domosdoshmërisht sukses në ceremoninë e marsit.

Vetë Nolan e ka përjetuar këtë situatë me “Dunkirk” në vitin 2017. Filmi u publikua në korrik, mori tetë nominime për Oscar, por humbi çmimin për Filmin më të Mirë përballë “The Shape of Water” të Guillermo del Toro, i cili u shfaq në fund të vitit dhe fitoi garën.

Këtë herë konkurrenca pritet të jetë po aq e fortë. Warner Bros. planifikon të publikojë “Dune: Part Three” më 18 dhjetor, vetëm pesë muaj pas debutimit të “The Odyssey”, duke marrë një pjesë të ekraneve prestigjioze IMAX 70 mm. Megjithatë, për momentin, filmi i Nolanit mbetet një nga favoritët kryesorë për sezonin e ardhshëm të Oscarëve.

Nga Francesca Pierleoni

Marco Bechis ishte në një dyqan Ikea kur mori lajmin nga drejtori i Festivalit të Filmit në Venecia, Alberto Barbera, se filmi i tij “Kthim në Buenos Aires” (Ritorno a Buenos Aires) ishte përzgjedhur në garë në edicionin e 83-të të festivalit.

Për regjisorin italo-kilian, Ikea është një nga ato “vende jo-vende” që i pëlqejnë shumë, njësoj si aeroportet – hapësira kalimtare, pa një identitet të përcaktuar, por që kanë një atmosferë të veçantë.

“Atë ditë po prisja përgjigjen nga Venecia dhe kishte tashmë një shenjë pozitive: askush nuk na kishte dërguar letrën e famshme për të na njoftuar se nuk ishim përzgjedhur. Isha aty duke xhiruar kur mora një telefonatë nga Alberto Barbera, i cili më dha lajmin”, rrëfen Bechis.

Regjisori, nëna e të cilit është kiliane, ndërsa babai është rritur në Brazil dhe Argjentinë, ka jetuar në Itali prej 40 vitesh. Ai rikthehet kështu në garën për Luanin e Artë 18 vjet pas pjesëmarrjes së tij me filmin “Birdwatchers”.

Në “Kthim në Buenos Aires”, me protagonist Adriano Xhanini (Adriano Giannini), Bechis rikthehet te periudha e diktaturës ushtarake në Argjentinë, një realitet që ai e ka përjetuar personalisht. Në vitin 1977, kur ishte vetëm 20 vjeç, ai u rrëmbye nga forcat e regjimit, u mbajt në një qendër sekrete paraburgimi dhe më pas u transferua në një burg ushtarak.

Ajo periudhë dhune dhe terrori ka qenë një temë e përsëritur në krijimtarinë e tij kinematografike, e trajtuar nga këndvështrime të ndryshme në filma si “Garage Olimpo” dhe “Sons”.

Megjithatë, Bechis thekson se filmi i ri nuk është historia e tij personale.

“Në ‘Kthim në Buenos Aires’ nuk është historia ime, por ka elemente që lidhen me personazhin e Adriano Xhaninit”, shpjegon ai.

Këtë herë, regjisori është përqendruar te figura e një të mbijetuari, sepse sipas tij kjo temë është jashtëzakonisht aktuale.

“Sa të mbijetuar palestinezë të pushtimit të Gazës ka sot? Përveç të mbijetuarve të luftës në Ukrainë, ekziston një numër i madh njerëzish që po jetojnë përmes luftërave”, thotë Bechis.

Ai shpjegon se ndjeu nevojën për të treguar një histori mbi traumën e luftës, por zgjodhi ta bëjë këtë përmes një përvoje që e njeh thellë.

“Në vend që të flisja për realitete që nuk i njoh nga afër, nga Lindja e Mesme te Afrika apo Ukraina, doja ta bëja përmes një historie që e njoh mirë”, shprehet ai.

Filmi, një bashkëprodhim ndërkombëtar mes Italisë dhe Brazilit, realizuar nga Fandango, 39Films, Karta Film dhe 34 Films, në bashkëpunim me Rai Cinema, pritet të dalë në kinematë italiane më 17 shtator.

Ngjarjet zhvillohen në Buenos Aires, në vitin 2008. Pas 33 vitesh të kaluara në Itali, Mariano Guerra (i interpretuar nga Adriano Xhanini) kthehet në Argjentinë për të dëshmuar në gjyqin kundër ish-ushtarëve që e kishin rrëmbyer, torturuar dhe mbajtur peng gjatë diktaturës ushtarake.

Kthimi në Buenos Aires e detyron personazhin të përballet me pyetjen më të vështirë: çfarë do të thotë të jesh gjallë pasi ke kaluar një traumë të tillë?

Në kastin e filmit janë gjithashtu Paula Koen (Paula Cohen), Ana Çelentano (Ana Celentano), Vero Gerez, Olivia Nuss, Adrian Fondari dhe Marcelo Chaparro.

Ideja për filmin lindi pas botimit të librit “La solitudine del sovversivo” (Vetmia e subversivit), të shkruar nga Bechis në vitin 2021. Vepra është pjesërisht autobiografike dhe në pjesën e fundit rrëfen edhe kthimin e tij në Argjentinë për të dëshmuar kundër ish-pjesëtarëve të ushtrisë.

Megjithatë, ai thekson se historia e tij dhe ajo e personazhit në film ndahen në shumë pika.

Ajo që i bashkon është ajo që quhet “sindroma e të mbijetuarit”.

“Është diçka që të përcakton, bëhet pjesë e identitetit tënd. Ekziston një ndjenjë faji sepse ti je gjallë, ndërsa të tjerët nuk janë më”, thotë Bechis.

Ai rrëfen se edhe në momentet e gëzimit, mendimet i kthehen shpesh shokëve të tij të rinisë që humbën jetën gjatë represionit.

Një tjetër arsye që e shtyu të realizonte filmin ishte mënyra e ndryshme se si shoqëria reagonte ndaj dhunës atëherë dhe sot.

“Kur ndodhi grushti i shtetit në Kili në vitin 1973, e gjithë Evropa u mobilizua. Megjithatë, informacioni që merrnim shpesh ishin vetëm fotografi të zbehta bardh e zi në gazeta. Sot kemi informacion në kohë reale, videot e masakrave na vijnë në telefon, dhe megjithatë nuk mobilizohemi”, thotë regjisori.

Kur pyetet nëse njerëzit janë bërë më të pandjeshëm ndaj dhunës, përgjigjja e tij është e drejtpërdrejtë:

“Po. Shfletimi të lejon ta heqësh atë. Kalon te imazhi tjetër dhe harron.”

Ridgeley, sot 63 vjeç, pranon se kur menaxheri i grupit, Simon Napier-Bell, propozoi idenë e një turneu në Kinë, ai mendoi se ishte një plan pa asnjë shans suksesi. Sipas tij, vendimi nuk u mor për arsye artistike apo kulturore, por ishte një lëvizje e zgjuar marketingu. Menaxheri besonte se nëse Wham! do të bëhej grupi i parë perëndimor që do të performonte në Kinë, kjo do të tërhiqte vëmendjen e mediave amerikane dhe do ta ndihmonte grupin të fitonte famë në SHBA, pa qenë nevoja të zhvillonte një turne të lodhshëm me rreth 90 koncerte, gjë që do të rrezikonte edhe zërin e George Michael.

Strategjia funksionoi. Lajmi për koncertet në Kinë u bë kryefjalë në televizionet dhe gazetat amerikane, duke i dhënë Wham!-it publicitetin që kërkonte.

Megjithatë, vetë udhëtimi ishte larg të qenit i lehtë. Dokumentari tregon dy koncertet e grupit në Pekin dhe Guangzhou, por edhe angazhimet e shumta protokollare. Muzikantët duhej të merrnin pjesë në bankete zyrtare, të mbanin fjalime përpara autoriteteve kineze dhe të ndiqnin një program të kontrolluar nga afër.

George Michael nuk ndihej aspak rehat në këto ambiente. Sipas Ridgeley-t, ai e urrente formalitetin, bisedat sipërfaqësore dhe ceremonitë diplomatike, si pritja në ambasadën britanike. Në një rast, pasi kishte biseduar me disa admirues në një dyqan, ai u largua papritur dhe askush nuk dinte ku ndodhej për njëfarë kohe.

Edhe Ridgeley pati përplasjet e tij me median. Ai nuk pranoi të hiqte syzet e diellit gjatë një sesioni fotografik në Murin e Madh të Kinës dhe në konferencat për shtyp nuk e fshihte bezdinë ndaj gazetarëve. Ai kujton se presioni mbi grupin ishte shumë më i madh sesa në një turne normal, sepse çdo veprim kishte rëndësi për suksesin e projektit.

Atmosfera në koncertin e Pekinit ishte veçanërisht e pazakontë. Publiku, i cili nuk kishte përvojë me koncertet e muzikës pop perëndimore, ishte udhëzuar të rrinte ulur gjatë gjithë shfaqjes. Kur Wham! doli në skenë, salla ishte pothuajse në heshtje. Vetëm pak spektatorë guxuan të ngriheshin për të kërcyer dhe njëri prej tyre u shoqërua nga policia sepse konsiderohej tepër entuziast. Edhe interpretimi i këngës Freedom mund të perceptohej si një mesazh politik në klimën e asaj kohe.

Megjithatë, për shumë të rinj kinezë, koncertet ishin një zbulim. Dokumentari përfshin dëshmi të muzikantëve dhe artistëve vendas, të cilët e përshkruajnë ardhjen e Wham!-it si një moment historik që hapi një “dritare” drejt kulturës muzikore perëndimore.

Një pjesë e rëndësishme e dokumentarit trajton edhe realizimin e filmit dokumentar që ishte planifikuar gjatë turneut. Menaxhmenti i Wham! kishte vendosur të dokumentonte udhëtimin dhe, në mënyrë mjaft të pazakontë, kishte zgjedhur si regjisor Lindsay Anderson, autor i filmave të njohur britanikë si This Sporting Life dhe O Lucky Man!.

Ridgeley e quan edhe sot këtë zgjedhje “krejtësisht absurde”. Sipas tij, Anderson ishte një regjisor me reputacion të madh artistik, por nuk kishte asnjë lidhje me botën e Wham!-it dhe muzikës pop. Ai beson se Anderson e pranoi projektin vetëm për arsye financiare dhe nuk kishte asnjë simpati për grupin.

Problemet nisën që në ditët e para të xhirimeve. Anderson dëmtoi gjurin gjatë vizitës në Murin e Madh dhe nuk mundi të ndiqte nga afër pjesën më të madhe të xhirimeve, të cilat u realizuan kryesisht nga operatorët e tij.

Kur filmi u montua dhe iu paraqit grupit, ai u refuzua menjëherë. Ridgeley kujton se dokumentari ishte tepër i mërzitshëm dhe nuk përmbushte aspak synimin për të treguar aventurën e Wham!-it në Kinë. Sipas tij, Anderson ishte më i interesuar të realizonte një film artistik sesa një dokumentar për grupin.

Më vonë, regjisori i videoklipeve Andy Morahan u ngarkua të realizonte një version të ri, i cili u titullua Wham! in China: Foreign Skies dhe u shfaq në koncertin e fundit të grupit në stadiumin Wembley në vitin 1986, përpara rreth 72 mijë spektatorëve.

Pamjet origjinale të xhiruara në Kinë mbetën të arkivuara për dekada. Vetëm në vitin 2024, regjisori Mike Christie i hapi kutitë me materialin filmik dhe zbuloi mbi 20 orë xhirime të papublikuara, të cilat u përdorën për realizimin e dokumentarit të ri.

Versioni origjinal i Lindsay Anderson, i titulluar If You Were There…, u ruajt në arkivin e tij në Universitetin e Stirlingut. George Michael kishte kundërshtuar gjithmonë shfaqjen publike të këtij filmi. Vetëm pas vdekjes së tij, në vitin 2016, dokumentari u shfaq për herë të parë në publik gjatë një retrospektive të organizuar nga Instituti Britanik i Filmit (BFI), me miratimin e Andrew Ridgeley-t dhe të trashëgimtarëve të Michael-it. Megjithatë, Ridgeley beson se një publikim zyrtar i tij mbetet pak i mundshëm, sepse George Michael kishte qenë kategorikisht kundër.

Në fund të intervistës, Ridgeley flet edhe për trashëgiminë e Wham!-it. Sipas tij, vetëm pas vdekjes së George Michael nisi një interes i madh për historinë e grupit, pasi gjatë karrierës solo Michael nuk kishte dëshirë të rikthehej vazhdimisht te e kaluara. Ai shpreson që projekte të reja do ta mbajnë muzikën e Wham!-it të gjallë për brezat e rinj.

“Qëllimi është të fitojmë dëgjues të rinj dhe ta mbajmë Wham!-in pjesë të kujtesës muzikore. Për fat, kemi një katalog këngësh që i reziston kohës. Muzika e mirë i kapërcen brezat dhe muzika e Wham!-it nuk bën përjashtim”, përfundon Andrew Ridgeley.

Juli thotë se mungesa dhe malli për Zefin është e pafundme dhe familja e kujton çdo ditë, por ai thekson se para se të ndahej nga jeta, i ati u ka lënë amanet që të jenë të qeshur e të gëzuar.

“Ma gezofsh diten e lindjes Bosi jem. Sot ne 76 vjetorin tand, te kujtoj, siç te kujtoj çdo dite, siç do te kujtoj gjithe jeten, tamam keshtu si ne kete video, me kitarre, duke kendu, duke qesh dhe duke i fal kenaqesi gjithkujt. A me mungon? Me mungon pa fund.

Po ça me ba, fati na detyron qe keto ditelindje me i festu veç e veç, ne ketu ne toke, e ti atje nalt. Se ti e din, na e ke lan vete amanet, na do te qeshun e te gezum, dhe ne nuk ta harrojme porosine. Prandaj, gezuar gjigand. Je me i miri Babo. Te du fort”, shkruan Jul Deda.

Zef Deda është cilësuar edhe si Charlie Chaplin i Shqipërisë. Ai lindi në Shkodër më 27 korrik 1950 dhe vdiq më 24 nëntor 2023 në Tiranë.

/ad

Pas njoftimit nga banorët e zonës, specialistët e Drejtorisë Rajonale të Trashëgimisë Kulturore Vlorë kanë kryer verifikimet në terren dhe kanë dokumentuar strukturën e zbuluar.

Sipas specialistëve, çezma ruan elementë të rëndësishëm ndërtimorë, mes të cilëve një tubacion qeramike për furnizimin me ujë, kanale shkarkuese dhe mure të ndërtuara me gurë, tjegulla dhe llaç gëlqereje.

Nga analiza paraprake e tipareve arkitekturore dhe materialit qeramik të gjetur në vendngjarje, monumenti mendohet se i përket shekujve XV–XVI, periudhës së hershme osmane.

Specialistët vlerësojnë se ky zbulim përbën një dëshmi të rëndësishme për historinë dhe zhvillimin e fshatit Rromës, ndërsa theksojnë se bashkëpunimi i banorëve me institucionet e trashëgimisë kulturore bëri të mundur dokumentimin dhe ruajtjen e kësaj strukture me vlera historike./ad

Në moshën 51-vjeçare, artisti nga Piemonte, i cili nisi studimet e baletit kur ishte vetëm 11 vjeç, bëhet balerini i parë italian që fiton këtë nderim në kategorinë Teatër dhe Performancë Live.

“Një nga njohjet më të rëndësishme të jetës sime”

Lajmin Bolle e ndau me emocion në rrjetet sociale.

“Ka objektiva që duken si ëndrra, derisa një ditë bëhen realitet. Të jem pjesë e klasës së Hollywood Walk of Fame 2027 është pikërisht një prej tyre. Është një vlerësim që më prek thellë dhe që e konsideroj ndër më të rëndësishmit në jetën dhe karrierën time.”

Ai theksoi se ky sukses nuk i përket vetëm atij.

“Asnjë rrugëtim si ky nuk ndërtohet vetëm. Dua ta ndaj këtë nder me familjen time, ekipin tim, të gjithë ata që më kanë mbështetur ndër vite dhe publikun që vazhdon të më ndjekë me dashuri e entuziazëm. Ky yll sjell edhe pak balet, art dhe Itali në zemër të Hollywood-it.”

Në krah të emrave të mëdhenj italianë

Me këtë vlerësim, Roberto Bolle bashkohet me galerinë e artistëve italianë që kanë hyrë në historinë e Hollywood-it. Përpara tij janë nderuar figura si Sofia Loren, Ennio Morricone, Luciano Pavarotti, Enrico Caruso, Giancarlo Giannini, Franco Nero dhe Carlo Rambaldi, mjeshtri i efekteve speciale që krijoi personazhin legjendar të E.T. dhe fitoi tre çmime Oscar.

Bolle bëhet artisti i 19-të italian që merr një yll në Walk of Fame.

32 emra që kanë lënë gjurmë në botën e argëtimit

Kryetari i Komitetit Përzgjedhës të Hollywood Walk of Fame, Peter Roth, vlerësoi grupin e artistëve të përzgjedhur për vitin 2027.

“Secili prej këtyre 32 personaliteteve ka lënë një gjurmë të pashlyeshme te publiku në mbarë botën falë talentit, krijimtarisë dhe përkushtimit ndaj profesionit. Jemi të nderuar t’i mirëpresim në historinë e Hollywood-it.”

Emrat fitues u përzgjodhën nga qindra kandidatura dhe u miratuan më 22 korrik nga Bordi Drejtues i Dhomës së Tregtisë së Los Anxhelosit. Ata përfaqësojnë fusha të ndryshme të industrisë së argëtimit, përfshirë kinemanë, televizionin, muzikën, radion, teatrin, performancën live dhe argëtimin sportiv.

Për Roberto Bolle, ylli në Hollywood nuk është vetëm një sukses personal. Është një njohje ndërkombëtare për baletin italian dhe një tjetër dëshmi se arti i vallëzimit mund të zërë vend mes ikonave më të mëdha të kulturës botërore.

Burimi: ansa.it

Keith David në intervistë për The Lowdown

Ky aktor karakteresh punëtor ka mbi 400 role në ekran, nga The Thing te Platoon dhe Rick and Morty, dhe ai nuk ka ndërmend të ngadalësojë ritmin së shpejti.

Nga Andrew Lawrence

Zëri i Keith David e paraprin atë. I thellë dhe kumbues, me nota melifluale që të kujtojnë ditët e korit të djemve, ai ka kaluar dekada duke mishëruar luftëtarë, perëndi, zuzarë, etër dhe një mori personazhesh të çuditshëm vizatimorë. Para se David të shfaqet në një dritare Zoom nga zyra e tij e shtëpisë në Los AngetXhelos, zëri i tij kumbon përmes altoparlantëve të mi të çara si një sirenë mjegulle. “A mund të më shihni tani?” thotë ai me zë të lartë pasi lidhja jonë vendoset pas disa përpjekjesh. “Në rregull. Jashtë teknologjisë, e di që jam… në rregull.”

Ai flet me entuziazëm për projektin që sapo ka përfunduar: një komedi e errët miqësie e quajtur My Friend Jim, në të cilën ai luan krah Rob Lowe. Është hyrja më e re në një varg duket i pandërprerë prodhimesh që e kanë mbajtur atë të angazhuar dhe të zënë që nga fundi i viteve 1970, nga The Thing te Platoon, tek There’s Something About Mary dhe Nope.

“Isova ta shihja mbrëmë,” thotë David, i cili përgjithësisht shmang shikimin e shfaqjeve të tij në ekran pasi i ka dhënë ato. “Do të shkoj në një shfaqje për kastin dhe ekipin, dhe kjo është zakonisht hera e parë dhe e fundit që do të shoh diçka. Herë pas here, nëse bëj diçka që shfaqet në televizor dhe që nuk e kam parë për një kohë të gjatë, do ta shikoj. Ndonjëherë do të shikoj pas në një zgjedhje që kam bërë në një skenë të caktuar dhe do të them, Çfarë dreqin po mendoja…?”

Në një epokë që lartëson famën, David ka bërë që puna e jetës së tij të jetë më i njohur se i famshëm, një aktor karakteresh i pakrahasueshëm. Pesë dekadat e fundit e kanë parë atë të grumbullojë mbi 400 role – mjaftueshëm për ta bërë atë një prani të kudondodhur në kulturën popullore, edhe nëse shumë njerëz nuk do të mund t’i vendosnin emrin pas zërit ose profilit të njohur – syzeve, qëndrimit madhështor dhe asaj buzëqeshjeje prapanice. Rezymeja e tij shtrihet nga filmat aksion te animacioni, nga Shekspiri te sitcom-et; nga dokumentarët e Ken Burns te video-lojërat e Call of Duty.

Në moshën 70-vjeçare, David mbetet i kërkuar si kurrë më parë, duke u shfaqur në seriale live-action si The Lowdown me regji të Ethan Hawke dhe komedinë e golfit të Will Ferrell, The Hawk, ndërsa baritoni i tij prej kadifeje jehojë kudo, nga universi i Rick and Morty te një dokumentar direkt në transmetim për Fjalimin e Getisburgut. Ai foli me The Guardian pak para se të nisej me vrap për në San Diego Comic-Con për të promovuar President Curtis, spin-off-in e Rick and Morty që shënon rolin e parë kryesor të pavarur në karrierën e tij të jashtëzakonshme.

Ai nuk ka ndërmend të ngadalësojë ritmin, pavarësisht provave të fundit për të kundërtën. Në ceremoninë e tij të vendosjes së yllit në Bulevardin e Famës në Hollywood në qershor – rastësisht në ditëlindjen e tij – David u fotografua me krahun e djathtë në slingë, rezultat i një stërvitjeje që shkoi keq. “Isha në palestër duke u ‘përleshur’ me një top Bosu,” thotë ai për dëmtimin e muskujve – një frazë që mund të ishte shkëputur nga një prej skenareve të tij të animacionit. “Por po shërohem. Po filloj disa ushtrime të lehta tani. E mbaj veten në formë për çfarë do lloj roli që mund të dalë.”

Puna është ajo që e mënjanon nga shtrati çdo mëngjes, falënderues që ka arritur të qëndrojë në lojë për kaq gjatë. Nëse historia familjare është një udhërrëfyes, ai llogarit se ka edhe disa vite të frytshme para tij. “Gjyshet e mia jetuan deri në të 80-at dhe 90-at,” thotë ai. “Babai im është gati të mbushë 90 vjeç. Ndihem sikur jam në shoqëri të mirë. Pati një kohë në jetën time kur burrat në familjen time nuk jetonin kaq gjatë. Kisha një farë frike nga kjo në prapaskenë – por, e dini, përfundon duke shkurtuar jetën tënde, duke u shqetësuar se sa e gjatë do të jetë në vend të sa mirë do të jetosh.”

David e dinte se donte të magjihte një audiencë para se të dihte se si apo ku. I lindur në Harlem, ai mund të ishte bërë predikues nëse nuk do t’i ishte bashkuar kaq shpejt një kori djemsh mbarëqytetas, ku ai zë e veçoi për herë të parë. Kur mbërritën vitet 1970 dhe ai filloi në Shkollën e Lartë të Arteve të Spektaklit – një lloj Instituti Xavier për fëmijët e teatrit të Nju Jorkut, ku rrugët e Davidit u kryqëzuan me Ben Vereen, Glynn Turman dhe të tjerë – një jetë në art u duk më shumë si diçka e pashmangshme.

Prej atje kaloi te Juilliard, ku ai e ktheu një prodhim shkollor të Romeo dhe Zhulietë në një sport me kontakt të plotë, duke u përleshur me fituesin e ardhshëm të Tony, Boyd Gaines. Dueli nuk ishte aq i gjatë sa përleshja e famshme e Davidit në rrugicë me Rowdy Roddy Piper në filmin kult të vitit 1988 They Live – por i fitoi atij dhe Gaines certifikatat e luftimit. Dy vjet pasi kishte marrë vendin me John Houseman për shfaqjet e A Midsummer Night’s Dream dhe Waiting for Godot, David e gjeti veten në garë për rolin e tij të parë në film – një horror shkencor-fiktiv me regji dhe protagonizëm të Kurt Russell.

Roli ishte mes Davidit dhe një aktori tjetër me ngjyrë të quajtur Roger Mosley, i cili përfundoi duke siguruar Magnum, PI. The Thing, natyrisht, është tashmë pjesë e kanonit të shkencës-fik”, një film që vetëm sa është bërë më me ndikim me kalimin e kohës. Por kur filmi i John Carpenter mbërriti në vitin 1982, kujton David, “ai nuk mori votën popullore. U la në hije nga ET dhe Poltergeist. Kritikët nuk e pëlqyen. Mendova, e po, mora një përmendje të nderuar [në recensione]. Mbase nuk do të kem një jetë në filma.”

Katër vjet kaluan para se Hollywood-i ta thërriste sërish Davidin. Mes audicioneve, shfaqjeve të kompanive të aktrimit dhe një pune dytësore si mësues fjalimi, ai punoi si masazhator shiatsu, duke u marrë kolegëve të ansamblit 30 dollarë për një seancë. “Gjëja me hapjen e një pike shërbimi është se duhet të punosh për këdo që ka 30 dollarë,” thotë ai. “Dhe unë nuk doja domosdoshmërisht ta bëja këtë. Më duhej një kohë e gjatë për të mësuar se si të punoja me energjinë e njerëzve pa e përthithur atë vetë. E bëra për një kohë, por isha vërtet i zgjedhur.”

Në retrospektivë, ato vite të vështira po i mësonin Davidit pikërisht atë disiplinë që i ka shërbyer kaq mirë gjatë karrierës së tij marramendëse: përzgjedhjen.

Kjo është arsyeja pse David ka kryer mashtrimin e fundit të Hollivudit: një korpus pune të përcaktuar si nga sasia ashtu edhe nga cilësia. Si një aktor i ri me ngjyrë që lundronte në Hollywood në vitet ’80 dhe ’90, David e kuptonte se sa lehtë mund të futej në kallëpe – te rrugaçi, ushtari, ndihmësi, stereotipi. Zgjidhja e tij nuk ishte t’i shmangte ato role, por të gjente njerëzoren brenda tyre. “Kam luajtur mashtrues dhe pimp dhe të gjitha këto,” thotë ai. “Kriteri im është se duhet të di pse ai i bëri ato zgjedhje që audienca ta kuptojë njeriun. Dua t’i kuptoni burrat me ngjyrë si qenie njerëzore të plota. Përpiqem ta synoj këtë sa më shumë që të jetë e mundur.”

David ka një mënyrë për t’i dhënë çdo karakteri një masë madhështie, sikur protagonistët po ndërpresin historinë e tij. Nuk ka rëndësi nëse ai luan kryetarin e shtabit të pëbashkët në Armageddon, një këshilltar të dyshimtë të Uashingtonit në komedinë e Chris Rock Head of State apo ushtarin e lodhur nga lufta e Vietnamit King në Platoon – filmi i Oliver Stone që theu ngërçin katërvjeçar të Davidit dhe e vendosi atë në një rrugë puna pothuajse e vazhdueshme. Por edhe Platoon pothuajse mund t’i kishte lënë atij një shënim në një histori shumë më të madhe.

Charlie Sheen e falënderon Davidin për shpëtimin e jetës së tij gjatë një skene me helikopter që pothuajse u kthye në vdekjeprurëse. Është e rrallë historia që David refuzon ta zbukurojë. “Po ktheheshim rreth e qark te pika e vendosjes,” thotë ai, “dhe helikopteri u anua në një kënd pak më ndryshe se më parë. Thjesht vura re, në mënyrë të papërfillshme, se ai po rrëshqiste drejt derës së hapur. Ai duke se nuk e kishte vënë re vetë, por po e shihja teksa afrohej te ajo derë dhe thjesht e kapja instinktivisht – ose mbase nga egoizmi, sepse e vërteta është se nuk do të doja të mendoja se çfarë duhet të kisha bërë për pjesën tjetër të jetës sime. Sa afër erdhi në të vërtetë? Nuk e di. Nuk do ta dimë kurrë. Por, faleminderit Zotit, kjo nuk ndodhi, dhe ne jetojmë për ta treguar historinë.”

Intervistimi i Davidit është pak a shumë si të përpiqesh të bësh një turne në Smithsonian gjatë kohës së drekës. Nuk ka mundësi të mbërrihet gjithçka, lëre më të gjitha pikat kryesore. Por kush mund të anashkalonte Mister Rogers’ Neighborhood? Pas The Thing, David siguroi një hark prej nëntë episodesh në programin e fëmijëve si Keith, marangoz i lagjes. Përvoja – një kryevepër e magjepsjes së një audience, e dhënë nga një ministër presbiterian, pa dyshim – është një ngjarje që David ende e kujton me dashuri të dukshme.

“Një nga zonjat në kast, besoj, tani do të thoshit se djali i saj kishte autizëm,” thotë David. “Ai ishte një fëmijë i mrekullueshëm, por, e dini, ai mund të ishte kudo. Në xhirime, ata kishin një hapësirë dhome ndenjeje ku ishte televizori. Dhe kur u shfaq zoti Rogers, Brian u ul përpara atij televizioni, i magjepsur. Ai ju bënte me shenjë të bënit qetësi nëse hynit në dhomë dhe bënit zhurmë. Ishte vërtet diçka për të parë efektin që ai pati te fëmijët, te njerëzit. Ishte prekëse. Ishte një mësim.”

Jo çdo ndalesë në udhëtim lë një shenjë të qëndrueshme. The Big House – sitcom-i fatkeq i vitit 2004 që përmbysi konceptin e pasurisë nga varfëria të Fresh Prince dhe shfaqi Kevin Hart dhe Leslie Odom Jr në rolet e tyre të parë në ekran – mezi regjistrohet më. David nuk e kalon shumë kohë duke u ndalur te dështimet. Më e mira që mund të kujtojë është se i thoshte vetes: “Diçka tjetër do të vijë.” Dhe ajo diçka tjetër ishte hiti i fshehtë i shkencës-fik të vitit 2000, Pitch Black.

Modelët e tij të roleve në botën e bizneseve të shfaqjes ishin njerëz si Orson Welles, James Earl Jones dhe Ossie Davis – aktorë zërat e të cilëve ishin instrumente më vete. “Ajo që ata ishin në gjendje të bënin në fushën e zërit ishte thjesht magjepsëse për mua,” thotë David. “Doja të isha në gjendje ta bëja edhe këtë, vetëm përmes zërit, të të çoja në një udhëtim.”

David kishte pak ide se ku do ta çonte ky udhëtim kur pranoi një punë në sitcom-in ansambël Community. Dan Harmon, krijuesi dhe drejtuesi i shfaqjes, e thirri atë për të narratuar një episod në stilin e lartësuar të bashkëpunimeve të tij me Ken Burns dhe mbeti i habitur nga potenciali komik në madhështinë e Davidit dhe aftësinë e jo për të dhënë performanca plotësisht të përkushtuara dhe tepër serioze në një dubël të vetme. “Ne u argëtuam shumë me të,” thotë ai.

David ishte po aq i gatshëm të luante përpara kamerës si Elroy Patashnik, djali i IT-së i Community. Kur kjo punë përfundoi, David gjeti shpejt një tjetër te Greenleaf, një dramë prestigji rreth një kishe me ngjyrë në Memphis. Më shumë se një rol kryesor si Peshkopi James Greenleaf, shfaqja e tij e vërtetë e parë dramatike në qendër të një seriali, ishte një mundësi e artë në rrjetin e ri OWN të Oprah Winfrey ku ai do të ndante ekranin me Winfrey, e cila luante motrën e tij bariste.

A ndjeu ai presion? “E dini, ju gjithmonë keni një lloj vetëdije se kjo është e vërtetë,” thotë David. “Por ndërsa ajo është ulur në leximin e tavolinës ose jemi në episod, ajo nuk është shefja ime. Nuk ka asnjë faktor frikësimi.”

Por Harmon nuk kishte mbaruar me Davidin. Gjatë një ndërprerjeje të përfolur gjerësisht nga Community, Harmon zhvilloi Rick and Morty, një serial i animuar rreth një shkencëtari të çmendur dhe nipit të tij që përshkojnë hapësirë-kohën dhe realitetet alternative. Ai e solli Davidin pothuajse menjëherë – fillimisht për një rol të vetëm si një gjirafë parazitare; pastaj si Presidenti Curtis, qasja e të cilit ndaj sekreteve më të thella të qeverisë e vënë atë në një nivel të barabartë me vetë Rick Sanchez.

Së bashku, Harmon dhe David gjetën një veçori në këndin e lojërave kozmike të Rick and Morty, ku kultura pop dhe teoria e kaosit përplasen: një personazh i vërtetë shpërthyes. “E vetmja gjë rreth punës me Dan është se mund të jetë e çmendur dhe e skajshme, por gjithmonë është e zgjuar. Është lloji i gjëjës për të cilën mund të qeshësh për ditë të tëra pasi ta kesh parë. Çdo herë që mendon për një moment të caktuar, thjesht mund të shpërthesh në të qeshura. Ajo rezonon në më shumë se një nivel.”

Presidenti Curtis nuk zgjeron vetëm shakanë. Ai liron gamën e plotë të zërit të Davidit: duke mbajtur fjalime përmes fjalimeve në dhomën e shtypit të Shtëpisë së Bardhë, duke kënduar në dush, duke hedhur batuta përmes skenave të luftimit. Është një rol i parë kryesor, një ku ai merr pjesë nga çdo rol i vogël që ka luajtur përgjatë rrugës në një karakter të vetëm. Mbi të gjitha, është një shpërblim i bukur për qëndresën, për besimin te zëri i tij. “Nuk e di kurrë në këtë biznes. Është një biznes shumë qesharak. Por duhet të jesh në të. Një gjë që e them gjithmonë është: mos u dorëzo para bekimit. Nuk e di kurrë se çfarë do të duhet, ose çfarë ke përpara.”

]]> https://fjala.al/christopher-nolan-qeni-me-frymezoi-te-realizoj-the-odyssey/ Sun, 26 Jul 2026 08:46:55 +0000 https://fjala.al/?p=893043 Regjisori fitues i çmimit Oscar, Christopher Nolan, ka zbuluar se lidhja me qenin e tij ndryshoi mënyrën si e pa historinë e “The Odyssey” duke e shtyrë të sjellë në ekran një nga epet më të mëdha të letërsisë botërore.

Në një intervistë për BBC Radio, Nolan rrëfeu se nuk ishte rritur me qen, por pasi adoptoi qenin e tij, kuptoi thellësinë e marrëdhënies mes njeriut dhe kafshës.

“Nuk u rrita me një qen. Më pas mora një dhe ai ta ndryshon jetën. Kur arrita te historia e Argosit, më shkatërroi emocionalisht. Ishte sinqerisht një nga arsyet kryesore që e kuptova se duhej ta realizoja këtë film,” tha ai.

Për t’i dhënë sa më shumë autenticitet ekranizimit, ekipi i filmit zgjodhi që Argosi të interpretohej nga një Portuguese Podengo, një racë e lashtë qensh gjuetie me origjinë në Gadishullin Iberik. Konsiderohet një nga racat më të vjetra në botë dhe u përzgjodh pikërisht për ngjashmërinë me qentë e epokës së Homerit.
Argosi, qeni besnik i Odisesë në poemën e Homerit, njihet si simbol i përkushtimit të pakushtëzuar. Ai pret për vite të tëra kthimin e të zotit dhe e njeh menjëherë sapo Odisea rikthehet në Itakë pas 20 vitesh./mxh