Nuk ju pëlqen sepse kanë qenë dhe janë të gjithqëfuqishëm, të paktronollueshëm dhe të paapelueshëm në atë që bëjnë. Pushteti absolut nuk e pëlqen lirinë e të tjerëve, por vetëm të vetën. Sidomos ku flitet për persona që   shkelin më këmbë majtas-djathtas duke u vetëshpallur specie superiore. Fjala është për prokurorë dhe gjyqtarë të cilët dje u njohën me propozimet e qeverisë për kodin e procedurës penale. Dhe korporata e drejtësisë pasi dëgjoi, reagoi kundër sepse ndjehet mirë me statu-quonë skandaloze të drejtësisë shqiptare.

Kemi dhjetë vjet që bërtasim “Rroftë reforma” dhe nuk shohim pasojat e këtij entusiazmi fluturak. Pasoja direkte? Një mal shumëfish më i madh me dosje të pagjykuara. Mbi 60 përqind e popullsisë së burgjeve shqiptare është me status paraburgimi! Më e larta në Evropë, sa dyfishi i Rusisë së Vladimir Putinit! Më tej akoma, korporata e magjistratëve e konsideron normale që në një proces ku është palë, prokurori të ketë të drejtë (dhe këtë të drejtë ja ka dhënë i njëjti Rama dhjetë vjet të shkuara), që të përgjojë e hetojë gjyqtarin dhe gjithkënd tjetër brenda sallës së gjyqit! Dhe këtë ta quajë proces gjyqësor normal sepse “kështu thotë reforma”!

Edhe më tej akoma, kjo specie superiore magjistratësh emeton edhe rregullore absurde të marrjes pjesë në procese, që i kthen sallat e gjyqeve në bunker ndaj të drejtës për informim të opinionit publik dhe ndaj avokatëve e të pandehurve të cilët e shohin veten si një orendi e pavlerë në çdo proces gjyqësor. Ka dhjetë vjet që ky kuadrat i shtetit vetëmenaxhohet. Që do të thotë se nuk i jep llogari askujt, në emër të një pavarësie që tashmë është kthyer plotësisht në papërgjegjshmëri.

Shoqata e prokurorëve ka reaguar shpejt ndaj ndryshimeve të propozuara për Kodin e Procedurës Penale, duke paralajmëruar se këto ndryshime do të pengojnë dhe vonojnë hetimet. Si për rastësi, aty ju është bashkuar në harkun e pak orëve edhe Sali Berisha, i cili pretendon se këto ndryshime i shkojnë për shtat interesave të momentit të Edi Ramës dhe maxhorancës socialiste. Paçka se të dyja këto palë, prokurorë e opozitë, e panë formatin mbi të cilën u ndërtua kjo paketë e re ligjore. Panë sesi në krye të tryezës ishte ulur Drejtori i Përgjithshëm për të Drejtat e Njeriut dhe Sundimin e Ligjit në Këshillin e Evropës, pasuar nga një radhë e gjatë ekspertësh të huaj.

Nëse po shkojmë drejt Evropës duhet të aplikojmë edhe garancitë e standartet që ofron Evropa. Përse nuk i pëlqen Sali Berishës dhe prokurorëve fakti që paketa e ndryshimeve në kodin e procedurës penale është hartuar me asistencën dhe mbështetjen e 19 akademikëve dhe magjistratëve nga Italia, Franca dhe Holanda, plus ekspertë të Këshillit të Evropës, si dhe me mbështetjen direkte të Ministrisë së Drejtësisë së Italisë dhe Ministrisë së Drejtësisë së Francës?!

Përse vleka më shumë sesa kjo paketë e vonuar korigjuese, fjala e një personi si Berisha i cili prokurorët i ka quajtur lavire, apo edhe qëndrimi i disa magjistratëve të cilët vërtet duan 10 mijë euro rrogë në muaj, por nuk duan të lodhen e përpiqen që t’i bëjnë vend edhe të drejtave të avokatëve e të pandehurve, por duan një proces hetimi e gjykimi si të kohës së Enver Hoxhës?!

Ndryshimet në kodin e procedurës penale po ciflosin paksa plotfuqinë e korporatës së drejtësisë, të asaj korporate që nuk jep llogari për asnjë vendim që merr, që nuk kontrollohet dot nga asnjë institucion dhe që ka fituar një shkallë arrogance e vetëbesimi që i jep forcën dhe vullnetin të shkelë me kembë çdo të drejtë dhe standart. Edhe me duart e Edi Ramës e socialistëve që sot shohin sesi magjistratët vijnë në Kuvend dhe ju flasin drejtuesve të parlamentit si xhepistë autobuzash.

Prandaj nuk qe e rastit që sot ndaj paketës së ndryshimeve reaguan në kor edhe Sali Berisha edhe prokurorët. Dy palë që historikisht kanë pasur bezdi nga teza e njohur John Stjuart Mill “liria ime mbaron aty ku fillon liria jote”! Dhe dy palë që drejtësinë e duan, secila sipas pozicionit respektiv, iluzive, formale dhe nën kontroll.

Ky shtet duhet t’i japë fund një kinse drejtësie e cila parimin e vetëm që njeh është “mbylle brenda e hidhe çelësin në det”. Kjo nuk quhet drejtësi, ky është ndëshkim për statistikë dhe vetëmburrje para gjyqeve mediatike me të cilat nxitet dopamina e shqiptarit të thjeshtë që fërkon barkun e thotë i kënaqur “sa mirë po punojnë çunat”!

Nga Andi Bushati

Ndryshimet drastike në Kodin e Procedurës Penale që prezantoi Edi Rama, janë një përpjekje për të shndërruar në ligj gjithë fushatën kundër prokurorëve dhe gjykatësve që ai ka ndërmarë, fill pas arrestimit të Erion Veliajt, por sidomos pas pezullimit të Belinda Ballukut.

Në epiqendër të saj është kufizimi maksimal i paraburgimeve pa vendime të formës së prerë si dhe fundi i masave të arrestit me burg për ata që dyshohen për vepra që dënohen më pak se 5 vite. Por krahas tyre, plot 105 nenet e ndryshuara synojnë mbrojtjen e të drejtave të atyre që dyshohen si të pandehur, që nga garancitë se si merren në pyetje, se si u fillon çështja penale, se si duhet të mbrohen nga dalja e përgjimeve që nuk kanë lidhje me çështjen apo se si u përdoret celulari i sekuestruar.

Këto dhe plot ndryshime të tjera dëshmojnë një vullnet tashmë të shpallur të kësaj mazhorance, për t’i hequr drejtësisë, por sidomos SPAK-ut dhe GJKKO-së, shpatën represive që i dhuruan në duar një dekadë më parë, atëherë kur u votua reforma e reformave. Thelbi i saj është një mbrojtje më e madhe dhe të drejta më të zgjeruara për ata që hetohen për krime të rënda apo që dyshohen si të pandehur.

Nuk ka dyshim se një nismë e tillë ligjore vjen pasi kosa e drejtësisë, pas së cilës shpesh fijet i luajnë ndërkombëtarët, ka shfarrosur shumë nga bashkëpunëtorët më të afërt të Edi Ramës.

Për të njëjtin represivitet, për të njëjtat fenomene si kultura e friksimit të qytetarit, kryeministri as që është kujtuar të shqetësohet më parë. Ai që në fillim të mandatit të parë, çirrej ekran më ekran me thirrjen “Burg, burg, burg”, duke e kërkuar atë që nga të vobektit që vidhnin energjinë e deri tek tifozët që hynin në fushën e futbollit. Ai që nuk u merakos kur ky represivitet u vu re ndaj Metës, Berishës apo Belerit, por në të kundërt kërkonte izolimin e tyre, më së paku është hipokrit në kujën që ka vënë tani.

Kushdo e ka të lehtë ta kuptojë se nisma për këtë paketë është marrë nga një njeri që ka frikë se laku po i ngushtohet përreth vetes. Edi Rama është i merakosur si për të gjitha Belat e veta, po ashtu edhe personalisht, ndaj po përpiqet të fitojë për të akuzuarit e deri sotëm dhe për ata që do të vijnë nesër, më shumë armë në betejën me drejtësinë. Pra, shkurt dhe shqip, kjo është një paketë që e ka burimin tek ankthi prej të pandehuri.

Por, sado paradoksale që të duket, duhet pranuar se nga kjo frikë dhe nga ky ankth burojnë edhe efekte pozitive. Me kulturën që trashëgoi nga diktatura dhe me forcën pa llogaridhënie që i dhuroi Reforma e 2016, drejtësia jonë shpesh e ka tejkaluar të drejtën e saj. Sado animozitet publik të ketë ndaj Erion Veliajt apo Ilir Metës, mbajtja e tyre në burg pa një vendim gjykate të formës së prerë, për një kohë kaq të gjatë, nuk është normale. Mesatarja e ditëve burgim pa gjyq, më të cilën të ndëshkojnë SPAK dhe GJKKO, pesfish më e lartë se ajo e vendeve evropiane, përbën një standart të pa tolerueshëm. Duke i fryrë fabulës së rreme të një drejtësie që do të godasë pandëshkeshmërinë, në Shqipëri u krijua një pushtet arbitrar të cilit më pak se gjithçka i interesojnë të drejtat dhe dinjiteti i personit. E këtu nuk është fjala vetëm për rastet e Beqajt apo Belerit, Kokës apo Salianjit, Veliajt apo Metës, Ballukut apo Berishës, por tek fakti se një makineri që mësohet të abuzojë, nuk di të ndalet më në këtë rrugë.

Dyfishin e ditëve në paraburgim, në krahasim me vendet e BE-së, plasjen në qeli pa respektim të drejtash, arbitraritetin e marrjes në pyetje, nënshtrimin e gjykatësit ndaj prokurorit, nuk i vuajnë vetëm zyrtarët e lartë apo paraardhësit e tyre, ato janë bërë tashmë një normë të cilës i nënshtrohen shumica. Prandaj ndonëse ndryshimet e fundit kanë qëllimin ekskluziv të lehtësojnë këta të fundit, ndonëse ato burojnë nga hallet e Gysit, Vlorës, Belës apo Lalit dhe frikës që Rama ndjen se mund t’i vijë radha pas tyre, ato kanë një efekt më të gjerë. Ky është një nga ato raste tipike ku ndonëse lideri mendon vetëm për prapanicën e vet, efekti që shkakton i bën mirë edhe një shumice njerëzish që mund të preken nga një drejtësi gjithnjë e më represive. Prandaj, duke qenë të ndërgjegjshëm se kjo paketë buron nga halli i Ramës, ajo duhet mbështetur si pasojë e efektit mburojë para drejtësisë represive, që krijon për një rreth të gjërë qytetarësh.

Publikimi i fake news-eve  të rrjedhura nga histori të sajuara sipas fantazisë së shfrenuar të shkarrashkruesve, sjell pasoja të rënda, përdhosje të moralitetit e imazhit të kujtdo taksapaguesi të shënjestruar, me të vetmin qëllim shantazhimin dhe përgatitjen e terrenit për përfitime antiligjore.

Nëse dikujt që zotëron një nga mizëria e portaleve anonime, që janë në zhiro brenda territorit të kësaj republikës sonë të bananeve skarco, i shkrepët të të baltos personalitetin mund ta bëj këtë pa asnjë pengesë. Pasi nuk ka asnjë barrierë ligjore që t’ja ndalë hovin revolucionar të bërjes cop e çik të imazhit.

Ekspertët e internetit të shpjegojnë se duke përjashtuar një segment gjurmues të Policisë së Shtetit, nuk ka asnjë institucion tjetër identifikues e kontrollues përgjegjës të portaleve anonime apo fake news-ve, gjë që i trimëron trimat e internetit.

Madje as Autoriteti i Mediave Audiovizive (AMA) e as Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP) nuk ka tagër ligjor kontrolli për të frenuar përdhosjen e imazhit nga fake news-et e anonimëve. Kështu ka qenë në vitet e para të lindjes së rrjeteve sociale, portaleve e të vetëquajturave gazeta on-line dhe, fatkeqësisht, po kështu vijon të jetë. Thënë shkurt  asgjë nuk ka ndryshuar në qasjen e kësaj sjelljeje të kthyer në fenomen përdhosës, që bashkëvepron me shantazhin për përfitime financiare.

“Bizneset raportojnë dëme të konsiderueshme nga informacione që i konsiderojnë të pavërteta dhe sulme që, sipas tyre, janë të qëllimshme”, vlerësoi Nikolin Jaka, kryesues i Dhomës së Tregtisë e Industrisë së Tiranës, duke dhenë alarmin.

Pasi fenomeni i shantazhimit ndotës të anonimëve nëpërmjet fakeneës-ve, me qëllim përfitimin financiar, e ka zgjeruar diapazonin.

“Nga informacionet që kemi marrë prej bizneseve, kemi dyshime shumë të forta për gjobëvënie”, vijoi Jaka, duke plotësuar:

”Problemi kryesor që ngrem është mungesa e identifikimit të përgjegjësit. Një faqe mund të ketë audiencë masive dhe të publikojë akuza ndaj një sipërmarrjeje, ndërsa biznesi nuk e ka të qartë kush e administron, kush vendos për publikimet dhe kujt duhet t’i drejtohet për dëmin e shkaktuar. Regjistrimi formal duhet kontrolluar rast pas rasti. Por për biznesin, pyetja është shumë konkrete: kush mban përgjegjësi për atë që publikohet?!”

Vërtetë, kush e mban, apo duhet të mbaj përgjegjësinë ligjore? Deri më sot askush. Kjo pasi anonimiteti i administruesve të këtyre portaleve prodhuese të fakenews-eve ndotës të imazhit e personalitetit vijon të sundojë identifikimin  institucional. Madje është i pagjurmueshëm.

Ngaqë si AKEP (Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare), si AMA (Autoriteti i Mediave Audiovizive), nuk e kanë objekt të punës së tyre rolin kontrollues-verifikues-identifikues të mediave anonime on-line. Ndonëse AKEP është organ rregullator i pavarur në Republikën e Shqipërisë, që mbikëqyr dhe rregullon tregun e komunikimeve elektronike  dhe shërbimeve postare. Ndonëse AMA është institucion publik i pavarur në Shqipëri që rregullon dhe mbikëqyr fushën e transmetimeve radiofonike dhe televizive.

Janë përkufizimet zyrtare të veprimtarisë së dy institucioneve më të afërta me botën e medias që nuk përmbajnë në asnjë rresht të kompetenc-detyrave mbikqyerje-identifikimin e tregut prodhues të  fakeneës-eve, pra të portaleve e administruesve anonim të tyre. Boshllëk ligjor? Sigurisht që po. Boshllëk ligjor që godet e përdhos moralitetin e imazhin e kujtdo taksapaguesi të shenjëstruar. Boshllëk ligjor me pasoja të renda nga publikimi i fakenews-eve  të mbushura me histori të paqena, të sajuara sipas fantazisë së shfrenuar të shkarrashkruesve me të vetmin qëllim shantazhimin dhe përgatitjen e terrenit për përfitime.

“Nga informacionet që kemi marrë prej bizneseve, kemi dyshime shumë të forta për gjobëvënie. Bizneset raportojnë dëme të konsiderueshme nga informacione që i konsiderojnë të pavërteta dhe sulme që, sipas tyre, janë të qëllimshme. Problemi kryesor që ngremë është mungesa e identifikimit të përgjegjësit. Një faqe mund të ketë audiencë masive dhe të publikojë akuza ndaj një sipërmarrjeje, ndërsa biznesi nuk e ka të qartë kush e administron, kush vendos për publikimet dhe kujt duhet t’i drejtohet për dëmin e shkaktuar”, arsyetoi Z. Jaka, në një prononcim për rubrikën “Gjobvenia përmes mediave e portaleve anonime”  të çelur nga CNA, duke e mbyllur arsyetimin me konstatim-pyetjen: Regjistrimi formal duhet kontrolluar rast pas rasti.

Por për biznesin, pyetja është shumë konkrete: kush mban përgjegjësi për atë që publikohet, të mbetur ende pa një përgjigje vepruese institucionale.

“Biznesi (por edhe jo bisnesmenët, ndërfutja im Xh.SH.), duhet të ketë një rrugë efektive për të identifikuar përgjegjësin dhe për të kërkuar dëmshpërblim. Një përgënjeshtrim mund të korrigjojë informacionin, por nuk rikthen kontratat apo fitimet e humbura.  Kodi Civil shqiptar parashikon përgjegjësinë për dëmin e shkaktuar në mënyrë të paligjshme dhe me faj, ndërsa neni 640 përfshin humbjen e pësuar dhe fitimin e munguar. Kërkimi i kompensimit kërkon provimin e përgjegjësisë, dëmit dhe lidhjes së tij me publikimin. Por kjo e drejtë vështirësohet që në hapin e parë kur biznesi nuk identifikon dot subjektin përgjegjës. Prandaj transparenca dhe mundësia reale për të kërkuar dëmshpërblim duhet të ecin së bashku. Përgjegjësia civile efektive ka dhe efekt parandalues, duke nxitur më shumë kujdes dhe verifikim përpara publikimit”, arsyetoi Nikolin Jaka, duke shpërfaqur rrugën e gjatë e të stërmundimëshme ligjore që duhet ndjekur për të rifituar moralitetin e imazhin e përdhosur, brenda pak minutave, nga fake news –et e prodhuara prej trimave anonimë të internetit./k.m

Llurba e idiotëve të pushtetit, ata të cilët Edi Rama i ka me shumicë dhe që i shpërblen me poste në të gjitha nivelet e qeverisjes, na “dhuroi” këto ditë edhe një skenë tjetër krimi e katastrofe, në kuptimin e plotë të fjalës. Pamjet e disa tonelatave peshq që përpëliteshin dhimbshëm për të mbijetuar mes baltovinës së krijuar prej tyre në rezervuarin e Kasharajt në Lushnje, janë skandaloze.

Në çdo vend tjetër të botës normale, ato pamje katastrofe do të ngrinin në këmbë shtetin dhe gjithë shoqërinë.

Nuk po them që të mblidhej përsëri Këshilli i Sigurisë Kombëtare, sepse ai u harxhua një herë për skandalin me drejtoren e Shërbimit Informativ, por mungesa e reagimit të menjëhershëm dhe në gjendje alarmi e institucioneve dhe agjencive përgjegjëse është e pafalshme, është skandaloze!

Ka ndodhur një krim i rëndë mjedisor. Ka ndodhur një katastrofë ekologjike.

Jo prej forcave të natyrës.

Prej idiotëve të pushtetit!

Të cilët, për fatin e keq të këtij vendi, janë shumë. Shumë janë edhe bëmat e tyre, kostot e të cilave bien mbi qytetarët. Bien edhe mbi mjedisin, territorin, mbi pasuritë e vendit.

Për të mos i hyrë në hak askujt, kërkova të mësoj se cili është qëndrimi i Ministrisë së Mjedisit për këtë katastrofë kriminale, por nuk gjeta asnjë fjalë. Asnjë qëndrim. Asnjë informacion.

Asnjë qëndrim nga ministria, asnjë qëndrim edhe nga vetë ministri!

Dhe, për ta bërë më të plotë pamjen e papërgjegjshmërisë, asnjë qëndrim edhe nga Agjencia Kombëtare e Mjedisit, asnjë qëndrim edhe nga drejtoresha e kësaj agjencie, asnjë qëndrim edhe nga Komiteti Shtetëror i Digave, asnjë qëndrim edhe nga Këshilli Kombëtar i Territorit dhe Ujit (KKTU)!

Deri tani ka reaguar vetëm Ministri i Bujqësisë, Andis Salla, që na tha se përgjegjësia kryesore për situatën e krijuar i takon Bashkisë së Lushnjes. Ka reaguar edhe Bashkia Lushnje që pret të ketë dalje në det, e cila ka kallëzuar në Prokurorinë e Fierit bashkimin e kompanive private që fituan tenderin për rehabilitimin e digës. Por vetëm kaq, secili për të larguar përgjegjësinë nga vetja.

Si ka mundësi?

Çfarë ndodh në këtë vend?

Kanë ngordhur disa tonelata peshq. Është shkatërruar një pasuri e tërë, me ndikim të madh në mjedis, në ekosistemin e zonës dhe në rrjetin e ujitjes së tokave bujqësore, dhe askush nuk reagon e nuk reflekton as ndjenjën më të vogël të përgjegjësisë?!

Unë e kuptoj që Kryeministri e ka hallin gjetiu dhe, përballë skandaleve me ata që ka zgjedhur t’i ketë më pranë vetes, nuk u vjen radha skandaleve të idiotëve që ka më poshtë në pushtetin e tij. Por, të paktën, ta detyrojë ministrin e Mjedisit të kryejë detyrën dhe t’i informojë qytetarët se çfarë ka ndodhur dhe se përse ka ndodhur, çfarë po bëhet dhe si do të administrohet gjendja e krijuar?

Kaq është më e pakta që mund të bëjnë.

Meqenëse e kemi Agjencinë Kombëtare të Mjedisit, logjikshëm mund të pyesim:

A ka kryer kjo agjenci ndonjë inspektim në rezervuarin e Kasharajt?

A është matur ndikimi mbi ekosistemin dhe peshqit?

A është konstatuar dëm mjedisor?

A ka pasur ndonjë leje, autorizim apo kusht mjedisor për punimet?

A ka pasur kontroll përpara zbrazjes së rezervuarit?

A ka urdhëruar ndonjë masë parandaluese?

Qeverisja është përgjegjësi, nuk është gallatë. Dhe përgjegjësi do të thotë të kryesh punën.

Të gjithë e dimë se qeverisë i ka plasur peshku, jo vetëm në rezervuarin e tharë të Kasharajt në Lushnje, por gjithkund; me inceneratorët, me koncesionet, me rrugët, me Zvërnecin, me TEC-in dhe Tigrat në Vlorë, me portin, me investimet strategjike dhe shumicën e kriminelëve me duart në to, me AKSHI-n, me SHISH-in, me zëvendëskryeministrat, me ministrat, me kryetarët e bashkive, me deputetët, sekretarët e përgjithshëm, drejtorët e kë të përmendësh më parë.

Por të mos reagosh për gjendjen e krijuar dhe të mos informosh qytetarët mbi çfarë ka ndodhur, është tallje! Është edhe e neveritshme.

Nuk është hera e parë që ndodh. Mungesa e transparencës dhe e përgjegjshmërisë, arroganca, tallja, nënçmimi dhe fyerja janë sjellja e mazhorancës në pushtet, e cila mendon se mund t’ia hedhë skandaleve të njëpasnjëshme duke u fshehur nën tymnajën e videove me skenat e seksit.

Pikërisht te kjo sjellje e ka burimin jo thjesht mungesa e respektit, por neveria dhe urrejtja ndaj idiotëve të pushtetit.

Dje, më në fund, subjektet politike shqiptare të Krahinës së Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit kanë arritur marrëveshje për të garuar me një listë të përbashkët në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, që jan shpallur të mbahen më 25 tetor 2026, dhe është për ta përshëndetur.

E kam artikuluar publikisht iniciativën për një listë të përbashkët shqiptare që nga Marrëveshja e Konçulit më 20 maj 2001, e këndej sa herë që jan mbajtur zgjedhjet parlamentare të Serbisë, pasi gjithnjë është garuar në më shumë lista zgjedhore. Synim dhe ka kërkuar për shqiptarët  të përfaqësohen me  vende të rezervuara në Parlamentin e Serbisë, pasi është mbajtur  Referendumi, dhe kemi Marrëveshjen e Konçulit, mbajtur nën prezencën e e vazhdueshme, por edhe monitorimin, mbykqyrjen, dhe garantimin  e faktorit politik dhe ushtarak ndërkombëtar.

Vazhdimisht përmes vështrimeve/opinioneve, intervistave,deklaratave, prononcimeve, propozimeve, por edhe e ka parashtruar nëpër tryeza e debate, studimet/kumtesat, nuk u ndala së rreshturi dhe kërkoi që shqiptarët e Krahinës së Preshevës, Medvegjës e Bujanocit të garonin me një listë të përbashkët, të unifikuar rreth një qëllimi, programi dhe platforme, në bashkërendim, koordinim harmonzim dhe artikulim të kërkësave dhe me nevojën që interesat e përgjithshme të shqiptarëve të vendosen mbi interesat e ngushta partiake.

Gjithnjë duke argumentuar se ndarja në disa lista shpërndante votën shqiptare dhe dobësonte mundësinë për përfaqësim më të madh në Parlamentin e Serbisë.

Kërkova gjithashtu që Prishtina dhe Tirana zyrtare, ta ndërrojn diskursin e tyre dhe narrativat e përdorura, por edhe SHBA, BE-ja e OKB-ja, të reflektonin pozitivisht dhe ta mbështesnin një qasje të tillë të re, me kërkesa konkrete posaqërisht për ndaljen e  pastrimit të organizuar shtetëror, si një spastrim etnik sistematik në pasivizimin e adaresave nga praktikat margjinalizuese-diskriminuese, dhe për përfaqësim proporcional dhe për mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve.

Kështu, lista e përbashkët nuk ishte qëllim në vetvete, por një instrument politik për të rritur përfaqësimin dhe për ta bërë më të fuqishëm artikulimin e kërkesave të shqiptarëve etnikë e autoktonë të kësaj Krahine.

E lidh sërish bashkimin elektoral me shmangien e shpërndarjes së votës dhe me mundësinë për të rritur përfaqësimin shqiptar në Parlament të Serbisë. Arritja që partit politik shqiptare të garojn më një listë të vetme për zgjedhjet parlamentare të Serbisë, arrihen në disa suksese:

A. Bashkimi i subjekteve politike shqiptare të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës në një garë të përbashkët.

B. Maksimizimi i votës shqiptare, duke shmangur shpërndarjen e saj në disa lista.

C. Rritja e përfaqësimit parlamentar të shqiptarëve në institucionet e Serbisë.

D. Krijimi i një zëri të përbashkët shqiptar në Parlament.

E. Bashkimi rreth një programi dhe platforme të përbashkët, dhe jo vetëm rreth një liste zgjedhore.

Përdorimi i përfaqësimit politik për të ngritur çështje që lidhen me diskriminimin, pasivizimin e adresave, përdorimin zyrtar të gjuhës shqipe, përfaqësimin proporcional dhe të drejtat kolektive të shqiptarëve.

Në këtë kuptim, iniciativa është konceptuar si një qasje më e gjerë politike: nga bashkimi elektoral drejt një platforme të përbashkët për përfaqësimin dhe mbrojtjen e interesave të shqiptarëve të Krahinës së Preshevës, Medvegjës e Bujanocit. Tani këmbngul edhe në propozim që jane inicuar si  për hapjen e një zyre ndërlidhëse në kuadër të zyrës së Kryeministrit të Kosovës, që do të ishte një ndihmesë e madhe për të dëbuarit, zhvendosurit dhe shpërngulurit  nga Komunat e Preshevës, Medvegjës, Bujanocit dhe që janë më qëndrim në Kosovë.

Prandaj, arritja e marrëveshjes së subjekteve politike shqiptare për një listë të vetme duhet të shihet si një zhvillim që tejkalon vetë garën zgjedhore, do të duhej të shërbejë si bazë për një bashkëpunim më të gjerë, të mbështetur në një program të përbashkët, një platformë të qartë dhe një mekanizëm të përhershëm koordinimi e harmonizmi.

Nëse lista e përbashkët shqiptare arrin të shndërrohet nga një marrëveshje zgjedhore në një platformë të përbashkët politike, sfida e radhës lexo hapi i ardhshëm nuk është vetëm ruajtja e unitetit elektoral, por shndërrimi  në bashkimin elektoral të pasohet nga bashkimi programor, institucional dhe strategjik, në unitet programor, institucional dhe politik,për nja platformë të qëndrueshme politike shqiptare, të kësaj Krahine.

Do të duhej vazhduar përpjekja për të krijuar një platform, e program për artikulimin institucional të kërkesave të shqiptarëve të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit, dhe bashkimi i votës si mjet, dhe mbrojtja e të drejtave themelore dhe të drejtave kolektive si  interesa të shqiptarëve me një  qëllim.

Bashkimi i votës është mjeti; përfaqësimi politik është instrumenti; ndërsa mbrojtja dhe avancimi i të drejtave dhe interesave të shqiptarëve të kësaj Krahine mbeten qëllimi më i gjerë dhe i vetëm./k.m

Po flitet shumë sot, sidomos opozita e shkërrmoqur, se “u cënua siguria kombetare, u shkaterrua SHISH, u ekspozuan të dhënat e shqiptareve”. Plot fjalime dhe mallkime nga Sali Berisha, i cili mbetet shkaterruesi kryesor i shërbimit sekret në Shqipëri. Ishte viti 1992, kur Partia Demokratike erdhi në pushtet me “çekun e bardhë” me “premtime imagjinare dhe bombastike”, aq sa shumica e shqiptareve thonin se “ja tani mbaruan vuajtjet tona, na erdhi në pushtet partia e bollëkut dhe mbarësive”. Por shumë shpejt do të zhgënjeheshin, kur me një urdhër të posaçëm dhe “top-sekret” të Sali Berishës, Brenda 24 orëve u flakën në rrugë 2400 punonjësit e shkolluar, agjentë të llojeve të ndryshe, të cilët kishin ngritur një rrjet të përsosur informatorësh brenda dhe jashtë vendit, që siguronin materiale të bollshme për sigurinë kombetare.

Nuk po flas për ata “sigurimsa” që merreshin me përgjimet e qytetareve, por për ata djem të shkolluar që kryenin detyra aq të vështira në profile të ndryshe në shërbimin sekret. Shkaterrimi i çdo linje dhe structure të ngritur nga ish-specialistët e shkolluar edhe jashtë shtetit, ishte goditja më fatale ndaj shërbimit sekret. Brenda 60 diteve, ata u zëvëndësuan me mediokër me 8 klasë, militantë të PD, arsimtarë pa lidhje fare me shërbimin sekret. Mjafton të përmendim se, edhe shefi i SHIK-ut, ishte mësues matematik-fizike. Sali Berisha e kishte mision shkatërrimin jo vetëm të ekonomisë, por edhe të ushtrisë, policisë dhe veçanarisht të shërbimit sekret.

Nën moton “të largojmë sigurimsat nga SHIK-u, Berisha në fakt po kryente spastrimet e duhura, sipas një plani dhe misioni të servirur nga padronët e tij. Shkatërrimi  shërbimit sekret, i zbuluesve dhe kundërzbuluesve, ndërprerja e çdo linje dhe lidhjeje me informatorët tanë jashtë vendit, ishte fatale. Trazirat dhe drama e vitit 1997, ku u shkatërrua shteti brenda  24 orëve, ishte pikërisht pasojë e shkaterrimit të shërbimit sekret. Agjentët e SHIK-ut, 50 per qind arsimtarë dhe 50 per qind mediokër të zbritur nga malet dhe katundet e Shqiperisë, nuk e kishin idenë fare dhe nuk kishin arritur të merrnin asnjë informacion lidhur me situatën e krijuar. Ata fatzinj, i përdori Berisha për të shtypur protestat në Vlorë, Fier, Berat, Kavaje, Cerrik, dhe kudo, nga ku shumica e tyre humbën jetën nga padituria.

Viti i zi 1997, ishte treguesi më i qartë, se ku ishte katandisur shteti prej letre i Berishës. Ishte dëshmia më e gjallë, se si katandisen fatet e shtetit dhe kombit, kur pushteti bien e duart e pocaqive, dhe analfabeteve. Partia Demokratike dhe Sali Berisha, duke mos përjashtuar zbatuesit e urdhërave të tij, mbeten mëkatarët e pandëshkuar nga ligji dhe drejtësia,  lidhur me shkatërrimin e Shqipërisë,  dhe ku natyrisht shkaterrimi i shërbimit sekret, mbetet krimi më madh i tyre. Nuk është fjala këtu “për të mbrojtur Sigurimin e Shtetit”. Po flasim për shërbimin real sekret, të Shqipërisë, që  e ka detyrim ligjor  sigurinë kombetare.