Në videon e shpërndarë, Rama sjell pamje krahasuese mes Shqipërisë së vitit 1996 dhe Shqipërisë së sotme, duke vënë theksin te ndryshimet dhe zhvillimet që vendi ka përjetuar gjatë afro tre dekadave të fundit.

“Shqipëria e 1996, dhe ku është Shqipëria sot! Dhe me një datë që flet për dy botë, ju uroj një ditë të mbarë!”, shkruan kryeministri krahas videos së publikuar.

26 maji 1996 konsiderohet një nga momentet më të debatueshme të politikës shqiptare pas rënies së komunizmit. Zgjedhjet parlamentare të asaj kohe u shoqëruan me akuza për manipulim, tensione politike dhe protesta të opozitës, duke lënë gjurmë në historinë e tranzicionit demokratik të vendit.

Përmes videos, Rama sjell në vëmendje kontrastin mes Shqipërisë së viteve ’90 dhe realitetit aktual, ndërsa vendi vijon rrugëtimin drejt integrimit në Bashkimin Europian./A.D

Sepse kjo ishte pjesë e një amfiteatri të madh romak, i aftë të mbante 20 000 spektatorë që daton nga viti 100 pas Krishtit, shkruan Tom Chesshyre për ”Daily Mail”.

Ishte viti 1966. Durrësi papritmas, pas një gërmimi të madh, pati një arenë antike të ”re”, 66 metra të lartë. Tirana, kryeqyteti i Shqipërisë, dhe porti i saj i afërt detar i Durrësit, 35 kilometra në perëndim, janë plot me zbulime të papritura.

Por, të gjitha kanë një gjë të përbashkët: kanë vlerë të shkëlqyer, aq sa Tirana sapo është renditur qyteti i tretë më i lirë në Evropë, sipas ”Post Office City Costs Barometer” për vitin 2026.

Hyrja në amfiteatrin spektakolar? 2,3 paund. Biletat për një shfaqje në Teatrin e Operës së Tiranës? 3,5 paund. Hyrja në muzetë më të mirë? 6,0 paund. Vakt me tre pjata me verë në një restorant luksoz që shërben kuzhinë tradicionale rajonale? Rreth 25 paund.

Ndërkohë, mund të prisni të paguani rreth 65 paund për një dhomë dyshe në një hotel elegant në Tiranë dhe fluturimet vajtje-ardhje kushtojnë vetëm 30 paund.

Sigurisht që është vlerë jashtëzakonisht e mirë. Analistët në kompaninë e kartave të kreditit ”Zable” madje e vlerësuan së fundmi si të tillë përpara Plovdivit në Bullgari dhe Talinit në Estoni, të cilët u renditën të dytët dhe të tretët në një studim ”Bang For Your Buck”.

Pra, disa ekspertë thonë se është me të vërtetë destinacioni më i lirë i pushimeve në qytet në Evropë.

Të eksplorosh si Tiranën ashtu edhe Durrësin, qytetin e dytë më të madh të Shqipërisë, gjatë një fundjave të gjatë është një shije e shkëlqyer e parë e këtij vendi më pak të vizituar. Ky i fundit është një udhëtim perfekt ditor – 2,7 paund vajtje-ardhje me autobus.

Është një kënaqësi të shëtisësh përgjatë shëtitores pranë marinës kryesore dhe amfiteatrit, me një fllad që vjen nga Adriatiku.

Një park shtrihet përgjatë bregut të detit këtu, i mbushur me statuja gladiatorësh, peshkatarësh të lashtë dhe – disi çuditërisht – figurina që përshkruajnë John Lennon, Tina Turner, Bob Dylan dhe Mick Jagger.

Këto janë shumë argëtuese.

Jagger është kapur duke kërcyer. Lennon po luan në kitarë. Dylan duket pak i hutuar se si ka përfunduar në një port shqiptar. Dhe Turner po mburr me gëzim gjërat e saj.

Statujat u instaluan për të simbolizuar hapjen kulturore post-komuniste. Në fund të fundit, kanë kaluar vetëm 35 vjet që kur regjimi shtypës i instaluar nga Enver Hoxha ra.

Ne kalojmë pranë Kullës Veneciane dhe ndalojmë për një picë (4,5 paund) dhe birrë ”Korça” (2,7 paund) në një bar në skelë – duke ngritur dolli për vlerën e madhe dhe duke qenë larg turmave turistike në vende të tjera të Mesdheut.

Në Tiranë vizitojmë ”Shtëpinë e Gjetheve”, një ish-qendër marrjeje në pyetje e drejtuar nga Sigurimi, policia sekrete e frikshme e Hoxhës. Këtu mësojmë për mijëra vdekje dhe njerëz të zhdukur, se si pothuajse kudo ishte përgjuar dhe se si anëtarët e familjes spiunonin të afërmit.

Hoxha kishte qartë një prirje paranojake.

Gjatë pushtetit të tij ai ndërtoi 175 000 bunkerë të gatshëm për luftë ose pasoja bërthamore. Njëri prej tyre është afër sheshit ”Skënderbej”, i emëruar sipas heroit kombëtar që mundi osmanët në shekullin XV.

Quhet ”Bunk’Art2” me dyer të trasha që të çojnë në dhoma ku tregohen edhe më shumë histori të tmerreve komuniste, ndërsa arti modern përpiqet të ngrejë atmosferën. Është pak a shumë e njëjta gjë në ”Bunk’Art1”, një vendstrehim edhe më i madh që do të ishte selia e Hoxhës pas një sulmi bërthamor.

Brenda, mund të vizitoni dhomën e tij të gjumit dhe zyrën e tij të veshur me panele druri, të kompletuara me një fotografi të Stalinit në tavolinë.

Ky kompleks i çuditshëm dhe i frikshëm është pranë një teleferiku që ju çon 3 000 metra lart në malin e Dajtit. Nga këtu keni pamjen më të mirë të kryeqytetit të Shqipërisë, me maja të dhëmbëzuara që ngrihen përreth tij.

Megjithatë, gëzimi i Tiranës është në skenën e saj shoqërore të qetë dhe ndjesia e një çlirimi nga tensioni i ditëve komuniste mbetet e prekshme.

Ushqimi është i mirë. Në Bllok, dikur shtëpia e elitës komuniste, ne hamë tavë me mish viçi dhe shijojmë verë të mirë shqiptare në piceri ”Era”. Më pas, shkojmë në Baza Bar për të dëgjuar muzikë live: një këngëtare që këndon hitet e Amy Winehouse.

Birra kushton 3,6 paund. Një kamerier na ofron falas raki.

Vendasit na tregojnë për jetën në Tiranë, që e adhurojnë. Ne jemi dakord: është argëtuese, është e lumtur. Nuk e di kurrë se çfarë të presësh.

Dhe e gjitha kjo është shumë larg ditëve të errëta të regjimit shtypës dhe brutal të Enver Hoxhës./kb

Ndonëse vitet e fundit shumë shërbime janë online, të dhënat e fundit të Eurostat treguan se veprat penale të regjistruara për dhënie ryshfeti në Shqipëri për vitin 2024 mbeten të larta në raport me popullsinë.

Sipas Eurostat, në vitin 2024 u regjistruan 261 procedime penale për ryshfet, ose 10.9 procedime për 100 mijë banorë. Me këtë nivel, shqiptarët renditen të dytët në Europë për dhënie ryshfeti në raport me popullsisë, pas Hungarisë, që ka një rekord prej 39 procedime për 100 mijë banorë.

Hungaria kryeson dukshëm renditjen, me 38.99 procedime për 100 mijë banorë, një nivel shumë më i lartë se të gjitha vendet e tjera. Hungaria është përballur prej vitesh me kritika ndërkombëtare për korrupsionin dhe dobësitë në zbatimin e masave kundër ryshfetit.

OECD ka shprehur shqetësim për nivelin e ulët të zbatimit të ligjit ndaj ryshfetit ndërkombëtar në Hungari dhe për mungesën e progresit në rekomandimet e mëparshmeMegjithatë, Eurostat thekson se të dhënat për veprat penale të regjistruara nga policia duhet të interpretohen me kujdes, pasi ato ndikohen nga ndryshimet në legjislacion, mënyrat e regjistrimit, praktikat e raportimit dhe intensiteti i zbatimit të ligjit në secilin vend.

Në rastin e Hungarisë, niveli i lartë mund të lidhet edhe me mënyrën se si autoritetet regjistrojnë rastet e ryshfetit dhe me fokusin më të madh të organeve ligjzbatuese te kjo kategori veprash.

Në rastin e Shqipërisë, niveli i lartë i procedimeve për ryshfet lidhet me një kombinim faktorësh: prani të fortë të korrupsionit të vogël në shërbimet publike, kulturë të gjatë informaliteti dhe rritje të fokusit të institucioneve ligjzbatuese te veprat e korrupsionit.

Komisioni Europian ka theksuar se korrupsioni mbetet një fushë serioze shqetësimi për Shqipërinë, pavarësisht progresit të reformës në drejtësi dhe rolit në rritje të SPAK në hetimin e korrupsionit të nivelit të lartë. Edhe të dhënat e Transparency International tregojnë se perceptimi për korrupsionin në sektorin publik mbetet problematik.

Në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit 2024, Shqipëria mori 42 pikë nga 100 dhe u rendit e 80-ta globalisht, çka e vendos ende larg vendeve të Europës Perëndimore. Një studim i mëparshëm i UNODC dhe INSTAT për korrupsionin në Shqipëri tregonte se ryshfeti shihej nga shumë qytetarë si praktikë e zakonshme, ndërsa më pak se 1% e atyre që përballeshin me ryshfet e raportonin rastin.

Në Shqipëri, që nga 2016-a kur raportohen të dhënat, numri më i lartë i procedimeve u shënua në vitin 2022 me 495 të tilla.

Në rajon, Shqipëria qëndron ndjeshëm më lart se vendet e tjera. Mali i Zi ka 4.01 procedime për 100 mijë banorë, Kosova 2.24, Serbia 1.83, Maqedonia e Veriut 1.2, ndërsa Bosnjë-Hercegovina nuk shfaqet në këtë grafik për këtë kategori. Diferenca e madhe e Shqipërisë me vendet fqinje tregon se ryshfeti mbetet një fenomen i pranishëm në marrëdhënien mes qytetarëve, bizneseve dhe institucioneve publike.

Në vendet e zhvilluara të Europës Perëndimore, procedimet për ryshfet janë shumë më të ulëta në raport me popullsinë. Italia ka 0.52 procedime për 100 mijë banorë, Portugalia 0.48, Zvicra 0.41, Danimarka 0.32 dhe Spanja vetëm 0.18. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se korrupsioni mungon, por tregon se ryshfeti i drejtpërdrejtë në shërbime të përditshme është më pak i përhapur ose më pak i regjistruar si vepër penale.

Në këto vende, korrupsioni shpesh shfaqet në forma më të sofistikuara, si konflikt interesi, ndikim në tendera, lobim i pandershëm apo favorizim në kontrata publike. Ndërsa në vendet me institucione më të dobëta, ryshfeti mbetet më i prekshëm për qytetarin e zakonshëm, në shërbime administrative, shëndetësi, polici, arsim apo marrëdhënie me pushtetin vendor./monitor-A.D

Të dhënat e fundit të Eurostat tregojnë se për çdo 1000 banorë popullsia e Shqipërisë u reduktua me 12 veta në vitin 2024 që përfaqëson shkallën bruto të migrimit neto, duke dëshmuar që vendi po kalon një tkurrje të pashembullt në kohë paqeje.

Kjo shifër do të thotë se vetëm brenda vitit 2024, Shqipëria ka humbur rreth 29,000 banorë si pasojë e emigrimit. Krahasimi me Bashkimin Europian është tronditës.

Mesatarja e BE-së për këtë tregues lëviz në shifra pozitive, rreth +5.2 për 1,000 banorë, çka do të thotë se në të njëjtin vit në BE janë shtuar më shumë se 5 veta për 1000 persona. Ndërsa Europa po rritet dhe po pasurohet me kapital njerëzor, Shqipëria po shërben ende se eksportues neto që po humbet krahun e punës.

Edhe brenda rajonit të Ballkanit Perëndimor, Shqipëria mbetet në zonën më të nxehtë të krizës. Ndërkohë që vende si Serbia shfaqin një qëndrueshmëri më të lartë në raport me migrimin neto, Shqipëria po pëson goditjen më të forta.

Ky fenomen po e shtyn vendin drejt një udhëkryqi të rrezikshëm demografik. Ndryshe nga dekadat e kaluara, kur rritja natyrore, lindjet e balanconin disi emigrimin, sot Shqipëria po goditet nga dy anët, lindshmëria ka rënë në nivele historike, ndërsa ikja e të rinjve vazhdon me ritme të larta.

Në Europë, migrimi neto pozitiv po ndihmon shtetet të përballojnë plakjen, por në Shqipëri, shifra negative po përshpejton tkurrjen dhe plakjen e vendit. Në ketë mënyre Shqipëria po humbet çdo vit popullsinë e një qyteti mesatar si Lezha apo Kavaja.

Vendi ynë po përjeton atë që vendet e Europës Qendrore dhe Lindore arritën ta ndalnin vite më parë. Nëse shohim tabelën vendet si Polonia, Hungaria, Sllovenia dhe shtetet Balltike (Estonia, Lituania) po tregojnë një trend krejtësisht të kundërt.

Për shembull, Estonia dhe Lituania, të cilat dikur kishin norma emigrimi të ngjashme me Shqipërinë, sot shënojnë migrim neto pozitiv. Estonia ka arritur të thithë jo vetëm profesionistë të huaj përmes digjitalizimit, por edhe të rikthejë qytetarët e saj, duke e kthyer shifrën nga negative në një rritje prej +2 deri në +4 për 1,000 banorë.

Ndryshimi është mbresëlënës edhe në Poloni dhe Hungari. Këto vende përdorën një strategji të dyfishtë që Shqipëria ende nuk po e aplikon me efikasitet, rritjen agresive të pagave për të frenuar largimin dhe politika të forta mbështetëse për familjet e reja për të përmirësuar ndryshimin natyror.

Polonia, nga një vend që furnizonte Europën Perëndimore me krah pune, sot është kthyer në një magnet rajonal. Ndërsa ne humbasim 1.2% të popullsisë çdo vit vetëm nga ky tregues, këto vende po e rrisin popullsinë e tyre rezidente, duke krijuar një ekonomi më të qëndrueshme dhe një treg pune më të sigurt.

Edhe brenda rajonit tonë, modeli i Kroacisë është domethënës. Pas anëtarësimit në BE, Kroacia pësoi një goditje të fortë emigrimi, por vitet e fundit po sheh një trend stabilizimi dhe kthimi të fuqisë punëtore, falë integrimit të plotë dhe investimeve në infrastrukturë e teknologji.

Shqipëria, ndërkohë, mbetet peng i emigrimit që nuk po ndalet, ndërsa vendet e ish-Lindjes e përdorën emigrimin si një fazë kalimtare drejt zhvillimit, te ne ky fenomen po kthehet në një gjendje kronike. Shifra -12.1 është prova që, ndryshe nga fqinjët tanë në lindje, ne ende nuk kemi krijuar arsyet për t’u kthyer.

Polonia dhe Rumania arritën ta kthenin trendin duke u bërë qendra industriale dhe teknologjike, por Shqipëria e orientuar tek turizmi nuk mund ta mbajë popullsinë në vend. Ekspertët pohojnë se Shqipëria duhet të mësojë nga shkolla e Lindjes, pasi emigrimi mund të mposhtet, por vetëm duke e bërë vendin të jetueshëm për ata që ikin./monitor/Kb

Meta akuzoi ish-kreun e PD-së Lulzim Basha, se me lojërat e tij dhe ndihmën e McGonigal-it, ia dha Reformën në Drejtësi Edi Ramës.

“Nuk është se nuk e kam pritur mënyrën e arrestimit. Unë kam qenë i ndërgjegjshëm për këtë grusht shteti, që të bëhen ligje mbi Kushtetutën. S’është faji i 140 votave, problemi është te ligjet anti-kushtetuese. Ato 140 vota i bëri vetëm Ilir Meta, dhe këtë e ka pranuar edhe ambasadori Lu. Ishte një lojë e madhe që mos miratohej reforma me konsensus, por të shfrytëzohej si një moment për të përçarë PD-në, që ndodhi më vonë me ndihmën e Lulush-it. Reformën në Drejtësi e bëri PD, në mënyrë që Luli me lojërat e tij dhe me ndihmën e McGonigal-it, t’ia jepte Reformën në Drejtësi Ramës. Pse Luli s’e çoi në Gjykatën Kushtetuese zgjedhjen e Arta Markut?!”, u shpreh Meta në “Off the Record”.

Presidenti i Partisë së Lirisë tha ndër të tjera se shpreson që SPAK-u dhe gjykatat “të kthehen në rrugën e Zotit”. /ET

Në emisionin ‘Studio Live’ me gazetarin Ermal Qori në Report Tv, Nallbani tha se nëse do të kishte një garë të drejtë në PD, Berisha do të mundej edhe nga ish-pretendentja për kandidate (e cila u refuzua të merrte pjesë në garë), Mereme Sela.

Më tej Nallbani tha se Berisha ka pasuruar një grup personash brenda PD-së dhe përmes tyre mban pushtetin brenda partisë.

“Por përtej Saliut nuk ka PD. Dhe gjithçka do prevalojë vetëm me këtë person. Saliu nuk jep të ardhme. Është katandisur një korrac Saliu, me 40 të mbyllur brenda listës së tij, që e mbrojnë Saliun dhe Saliu mbron këta. U jep afera, u ka dhënë, i ka bërë milionerë, i ka rregulluar dhe nuk çahet më ajo parti. Unë mendoj se edhe nëse ikën Saliu nga ajo parti, ajo parti nuk ka të ardhme, sepse duhet të ikin edhe këta 40 deputetët që e rre thojnë. Unë them se edhe kupola e vjetër duhet të shkatërrohej dhe atëherë kjo parti do të vinte në pushtet. Edhe Sela do e mundte Berishën”, tha mes të tjerash Nallbani.

Nga ana tjetër, ish-kandidatja për deputete e PD-së, Senada Mehmeti, u shpreh se ndihej e keqardhur që pretendentët e tjerë për të kandiduar për kryetar të PD-së (Ervin Salianji, Evi Kokalari, Mereme Sela, Vladimir Mulaj dhe Alesia Balliu), nuk u lejuan të garonin.

Megjithatë ajo shprehu bindjen se edhe nëse emrat e sipërpërmendur do të ishin në garë, Sali Berisha do të kishte arritur të fitonte në ‘zgjedhjet’ e 23 majit për kreun e PD-së.

“Jozefina ka qenë ndër më të mirat që ka pasur Parlamenti shqiptar. Të paktën ka mbajtur një standard në Parlament. Përsa i përket kandidatëve që parafolësi tha, mua vetëm për një gjë më vjen keq, që nuk janë lejuar të kandidojnë. Më vjen keq që nuk janë në garë, vetëm të dalin sesa pak vota kanë ata dhe të mos kenë më arsye që të dalin nëpër Tv. Të gjithë e dinë që për momentin, askush nga demokratët nuk e mund Berishën. Sali Berisha ka numrin më të madh të mbështetësve në PD dhe është një nga elementët përbashkues të PD-së”, tha mes të tjerash Mehmeti./ET

Qeveria e Zvicrës ka prezantuar planet kryesore të reformës së ardhshme të sigurimeve pensionale (AHV), duke marrë një vendim të rëndësishëm, i cili prek edhe qindra mijëra mërgimtarë shqiptarë që jetojnë dhe punojnë në Zvicër.

Përkundër presioneve të vazhdueshme nga lobet ekonomike dhe partitë e djathta, qeveria zvicerane ka vendosur të heqë dorë nga ngritja e moshës së pensionimit përtej kufirit aktual. Tani për tani mosha e pensionimit për burra mbetet 65 vjeç.

Në vend të ngritjes së moshës së pensionimit, qeveria synon të motivojë popullsinë të punojë më gjatë dhe ta bëjë dukshëm më të vështirë daljen në pension të parakohshëm. Sipas planeve të qeverisë, kjo s’do të jetë e mundur para moshës 63-vjeçare.

Qeveria ka paraparë vetëm disa përjashtime të veçanta. Largimet nga puna: Punëtorët e moshuar që humbin vendin e punës dhe përfshihen në plane sociale, mund të pensionohen para kohe që nga mosha 60 vjeç.

Zgjidhjet sektoriale: Modelet ekzistuese të pensionimit të parakohshëm për profesione të rënda, siç është rasti me sektorin e ndërtimtarisë (ku ka një përqendrim të lartë të punëtorëve shqiptarë), do të mbeten të paprekuara.

Numri i pensionistëve në Zvicër parashihet të rritet nga 2,5 në 3 milionë deri në vitin 2035. Qeveria e Zvicrës e konsideron të siguruar financimin e sistemit pensional deri në vitin 2040 pa pasur nevojë për të ngritur moshën e pensionimit mbi 65 vjet. Ky qëndrim vjen pasi populli zviceran para dy vitesh refuzoi nismën për ngritjen automatike të moshës së pensionit.

Për t’i bërë njerëzit të qëndrojnë në punë edhe pasi të mbushin 65 vjeç, qeveria do të detyrojë arkat e pensioneve që të sigurojnë të punësuarit mbi këtë moshë, nëse ata vetë dëshirojnë të vazhdojnë punën.

Reforma e prezantuar nga qeveria sapo ka hyrë në fazën e konsultimit publik, e cila do të zgjasë deri më 11 shtator 2026, përpara se projektligji përfundimtar t’i dërgohet Parlamentit zviceran në fund të vitit./et

Shehaj tha se Braçe ka krijuar perceptimin e të vetmit të ndershëm në PS, duke u shfaqur si njeri pranë qytetarëve të Divjakës dhe tashmë i njohur edhe në Tiranë. Megjithatë, sipas saj, Braçe nuk beson se veprimet e qeverisë janë të duhura dhe mendon se “Rilindja” po i sjell kosto vendit.

“Erjon Braçe ka krijuar perceptimin e të vetmit të ndershëm në Partinë Socialiste, si njeriu që bën shumë për popullin dhe për qytetarët e Divjakës. Tani është bërë i njohur edhe për popullin e Tiranës. Ai është një njeri që nuk beson se veprimet që po ndodhin janë të duhura. Një njeri që mendon se “Rilindja” po i sjell kosto vendit. Një njeri që ka përfituar shumë nga Partia Socialiste, pasi është deputet që prej moshës 20 vjeç. Si ai ka shumë në Partinë Socialiste, njerëz që rrinë pranë Edi Ramës dhe Rilindjes, pa u përballur me ta.

Ky është problemi i tij, ky është problemi i Damian Gjiknurit, ky është gabimi i Ditmir Bushatit, e po ashtu i Blendi Klosit dhe të tjerëve. Kasta e vjetër e Partisë Socialiste, me shumë prej tyre kam komunikuar edhe para se të largohesha, kur u thosha se ishte momenti për të folur, sepse mënyra si po shkon ky proces po e kthen partinë në një strukturë bashkiake. Dhe pamë çfarë ndodhi në bashki.”- tha Brisilda Shehaj

Ajo gjithashtu u ndal edhe te e brendshme në Partinë Socialiste dhe marrëdhëniet mes figurave politike, duke thënë se nëse bën fjale me kreun e partisë miqte që ti i ke prej 20 vitesh nuk te flasin me sepse kane frikë.

“Këta njerëz i njoh mirë dhe e di si janë. Kur bën debat me Edi Ramën, miqtë e shokët e vjetër prej 20 vjetësh nuk të flasin më. Nuk të përshëndesin në rrugë, nuk të marrin në telefon për të pyetur si je. Ka disa trima që të thonë “më fal, ishim në rrugë” dhe dërgojnë një mesazh, por shumica nuk e bëjnë. Kjo “sëmundje” është shtrirë edhe në Rilindje, pjesa që nuk të flet, nga frika se e merr vesh Edi Rama.”- tha Shehaj

”Vetë Shqipëria e mësoi Maqedoninë të sjellë këta ambasadorë që janë vetëm për dasma dhe synetllëqe. Ndodh Sopoti, ndodh ajo Mostra, ndodh çfarë ndodh, dalin dhe japin një deklaratë të vakët si përfaqësues të Kinës dhe mbaron puna. Këtu si vëllai më i vogël në treshen shqiptare, ne na çmojnë edhe nga këto se cilin kemi mëmëdhe dhe atdhe. Shpesh them kur e ke ti mëmëdhe Shqipërinë dhe atdhe Kosovën, ti mbetesh në rrugë dhe nuk të përfill”,u shpreh Mehmeti.

Denion Meidani sipas raportimeve të fundit, nuk do të vijojë më detyrën si ambasador i Shqipërisë në Maqedoninë e Veriut. Diplomati shqiptar pritet të mbyllë përpara afatit mandatin e tij në Shkup, në një lëvizje që po komentohet gjerësisht në qarqet politike dhe diplomatike në të dy vendet. Qëndrimet publike të ambasadorit shqiptar në debatet politike të zhvilluara së fundmi në Maqedoninë e Veriut janë konsideruar problematike nga faktorë të caktuar politikë në Shkup.

Dyshimet për aftësinë e Donald Trumppër të ushtruar detyrën e presidentit po shtohen sërish. Mjekë amerikanë thonë se ka rënie të aftësive njohëse dhe sjellje impulsive. Çfarë fshihet pas këtyre akuzave – dhe sa serioze është në të vërtetë situata?

Që nga fillimi i mandatit të tij të dytë është ngritur vazhdimisht pyetja, nëse Donald Trumpi është ende plotësisht i aftë për të ushtruar detyrën e presidentit?

Në një artikull të publikuar në “British Medical Journal”, 30 mjekë amerikanë vënë hapur në dyshim aftësinë e Trumpit për të ushtruar detyrën e presidentit. Sipas tyre ai përbën një “rrezik të qartë dhe të menjëhershëm” për botën. Kërkesa e tyre drastike është: shkarkimi i menjëhershëm i Trumpit nga detyra.

Lodhje, hutim dhe ecje e pasigurt

Ekspertët, mes tyre neurologë, psikiatër dhe psikologë, shohin tek Trumpi shenja të rënies së aftësive mendore. Ata u referohen fjalimeve të paqarta, kalimeve të papritura nga një temë në tjetrën dhe lodhjes së dukshme të Trumpit.

Në një fotografi e agjencisë Reuters p.sh. Donald Trump shihej së fundmi me sytë e mbyllur gjatë një takimi zyrtar në Oval Office. Shtëpia e Bardhë e quajti këtë si një “pulitje sysh”, ndërsa kritikët e interpretuan si një tjetër moment humbjeje përqendrimi. Gjithashtu thuhet se Trump dremit në mënyrë të përsëritur gjatë mbledhjeve të kabinetit.

Dyshimet janë shtuar edhe vëzhgimeve të tjera gjatë paraqitjeve publike, kur Trump ndonjëherë humbet fillin e bisedës, ngatërron emra ose bie në kundërshtim me deklaratat e veta brenda një kohe të shkurtër.

Këtyre u shtohen edhe deklaratat e tij impulsive, si për shembull kërcënime të ashpra në konflikte ndërkombëtare, që i kanë habitur edhe aleatët e tij politikë. Paralelisht qarkullojnë edhe fotografi ku shihen duart e tij të mavijosura si dhe raportime për një ecje të pasigurt.

A vuan Trump nga megalomania?

Mjekët gjithashtu mendojnë se Donald Trump ka “bindje megalomane dhe deluzionale”. Reagime të forta shkaktoi së fundmi një fotografi e krijuar me inteligjencë artificiale që e paraqiste atë si Jezusin. Pas kritikave Trump e fshiu postimin dhe deklaroi se kishte menduar se në atë fotografi dukej si mjek.

dhe mënyra se si shprehet për disa teste konjitive ka ngritur pikëpyetje. Trumpi mburret vazhdimisht se ka bërë gjoja “teste të vështira inteligjence”. Por në fakt bëhej fjalë për të ashtuquajturat teste MoCA, procedura të thjeshta për zbulimin e hershëm të demencës dhe jo për teste inteligjence.

Akuzat janë të debatueshme

Në psikiatri ekziston i ashtuquajturi rregulli Goldwater sipas të cilit vendosja e diagnozave nga distanca, pra pa ekzaminim të drejtpërdrejtë të personit, konsiderohet si joetike. Prandaj ekspertët paralajmërojnë kundër vendosjes së diagnozave konkrete nga distanca.

Në të njëjtën kohë ata theksojnë se mungesa e një diagnoze nuk do të thotë automatikisht se nuk ka arsye për t’u shqetësuar, përkundrazi, sipas tyre në rastin e Trumpit nevojitet një “ekzaminim klinik urgjent”.

Një ekzaminim i tillë është paralajmëruar për në fund të muajit maj, kur Trumpi pritet t’i nënshtrohet kontrollit në spitalin ushtarak Walter Reed. Se sa transparente do të jenë rezultatet mbetet e paqartë. Ajo që është e qartë është se debati mbi gjendjen mendore dhe fizike të Trumpit tashmë është kthyer në çështje politike dhe ka të ngjarë të vazhdojë ta shoqërojë atë.

/DW