Top Sot – Gazeta Fjala https://fjala.al Fjala është e lirë. Liria është fuqi! Tue, 30 Jun 2026 17:50:03 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.0 https://fjala.al/wp-content/uploads/2025/10/cropped-unnamed-5-150x150.jpg Top Sot – Gazeta Fjala https://fjala.al 32 32 19:42 Protesta e 31-të/ Pas tensioneve te Parlamenti, qytetarët marshojnë drejt Kryeministrisë https://fjala.al/protesta-e-31-te-pas-tensioneve-te-parlamenti-qytetaret-marshojne-drejt-kryeministrise/ Tue, 30 Jun 2026 17:42:49 +0000 https://fjala.al/?p=880202 Këtë të martë po mbahet dita e 31-të e tubimit në Tiranë. Protesta nisi që në mëngjes, ku disa qytetarë u mblodhën përpara Kuvendit, teksa nuk munguan as përplasjet me policinë.

Në orën 19:00, ata u mblodhën sërish në sheshin “Skënderbej” teksa vazhduan marshimin drejt Kryeministrisë, duke iu rikthyer itinerarit të përhershëm.

Një prej nismëtarëve, Arben Kola, u bëri thirrje qytetarëve të pranishëm duke thënë: “Për ata që nuk ishin te parlamenti, e patë që ata kërkojnë dhunë. Tani e mbrapa të reagojnë në mënyrë të pavarur dhe ne nuk mbajmë përgjegjësi. Ju me dhunë, dhe qytetarët me dhunë”./et

]]> 18:17 VIDEO/ “Ik, largohu”, qytetarët bëjnë ‘për një lek’ Agron Shehajn dhe e përzënë nga protesta https://fjala.al/video-ik-largohu-qytetaret-bejne-per-nje-lek-agron-shehajn-dhe-e-perzene-nga-protesta/ Tue, 30 Jun 2026 16:17:32 +0000 https://fjala.al/?p=880109 Një grup protestuesish kanë përzënë nga protesta drejtuesin e Partisë “Mundësia”, Agron Shehaj.

Në videon e publikuar në rrjete sociale, qytetarët shfaqen të irrituar me praninë e Shehajt dhe i kërkojnë të largohet, për të mos përfituar nga protesta.

Kjo nuk është hera e parë që Shehaj shfaqet në protestë dhe mundohet të asociohet me qytetarët, e madje bën edhe reel-sa duke u kërkuar të thonë që do ta votojnë si Kryeministër./et

]]> 17:46 U shoqëruan në komisariat, lihen të lirë Dritan Goxhaj dhe dy protestues të tjerë https://fjala.al/u-shoqeruan-ne-komisariat-lihen-te-lire-dritan-goxhaj-dhe-dy-protestues-te-tjere/ Tue, 30 Jun 2026 15:46:33 +0000 https://fjala.al/?p=880100 Pas disa orësh në komisariat, Dritan Goxhaj dhe dy protestues të tjerë janë lënë të lirë. Ata janë pritur në ambientet e jashtme të komisariatit numër 1 nga disa qytetarë.Ende nuk ka informacion për protestuesit e tjerë të shoqëruar.

Kujtojmë se ditën e sotme gjatë protestës u shoqëruan 5 qytetarë, Shkëlzen Bushi, Dritan Goxhaj, Mandi Jatagani, Erjon Taipi dhe Asim Prengzi. Menjëherë sapo këta protestues u shoqëruan, turma u organizua dhe u drejtua para Drejtorisë Vendore të Policisë Tiranë, duke u bërë thirrje publike edhe avokatëve që mund të marrin përsipër mbrojtjen që të shkonin atje./et

]]> 17:42 Qeveria miraton vendimin/ 50 mijë lekë të vjetra “BONUS VERE” për pensionistët! https://fjala.al/qeveria-miraton-vendimin-50-mije-leke-te-vjetra-bonus-vere-per-pensionistet/ Tue, 30 Jun 2026 15:42:19 +0000 https://fjala.al/?p=880093 Këshilli i Ministrave ka miratuar këtë të martë një vendim të rëndësishëm për të gjithë pensionistët, duke dhënë për herë të parë një “bonus vere”, në masën e 5 mijë lekëve të reja apo 50 mijë lekëve të vjetra.

Lajmin e ka bërë me dije ministrja Delina Ibrahimaj, në një komunikim me gazetarët nga selia e Këshillit të Ministrave, duke njoftuar të gjithë pensionistët se shpërndarja e bonusit fillon nga nesër, datë 1 Korrik.

“Duke parë performancën e ekonomisë, 5 mujorin e parë të vitit, por dhe performancën e të ardhurave që janë mbledhur shtesë nga institucionet, ne vendosëm sot që të akordojmë një bonus për pensionistët. Ky do të jetë bonusi i verës me vlerë 5 mijë lekë”, u shpreh ajo.

Më tej, ministrja Delina Ibrahimaj tha se përfitues do të jenë të gjitha kategoritë e pensionistëve dhe nga nesër, ata do të kenë mundësi të tërheqin bonusin e verës në qendrat e shpërndarjes së pensioneve.

“Do të akordohet për 777.200 qytetarë. Efekti financiar është 3.7 miliardë lekë dhe mbulohet i gjithë numri i përfituesve të pensioneve. Ne do të vazhdojmë të kemi një vëmendje të veçantë dhe të shtuar te të ardhurat e pensionistëve”, vijoi ajo./et

]]> 16:08 “Infarkte, trombozë dhe vdekje të parpritura!”/ Skënder Brataj tregon se si vapa mund të ndikojë në shëndet https://fjala.al/infarkte-tromboze-dhe-vdekje-te-parpritura-skender-brataj-tregon-se-si-vapa-mund-te-ndikoje-ne-shendet/ Tue, 30 Jun 2026 14:08:23 +0000 https://fjala.al/?p=880018 Vera sapo ka filluar, e temperaturat sa vijnë e bëhen më të larta, duke sjellë përpos shqetësimeve të përditshme për shkak të vapës, edhe frikën e lartë për shëndetin. Dhe po sipas mjekëve është e vërtetë që temperaturat e larta mund të nxisin vdekjet e papritura, por si mund të ndodhin ato te persona të ndryshëm?

Kreu i Urgjencës Kombëtare, Skënder Brataj ka folur më shumë në lidhje me ndikimin që mund të kenë temperaturat e larta në infarkte, tromboemboli të mushkërive apo ishemi të trurit, të cilat janë vdekjeprurëse.

Ai është shprehur se gjatë këtyre ditëve të nxehta numri i thirrjeve mjekësore për ndihmë është rritur me 200 në ditë.

“Arterioskleroza në enët e gjakut nis ngadalë dhe në vazhdimësi. Ne humbim lëngje dhe gjaku, në mungesë të tyre, trashet duke krijuar trombe. Po varet ku i bën ato trombe, në enët koronare që çojnë në infarkt, në mushkëri apo në enët që çojnë gjak në tru, duke shkaktuar ishemi.”, është shprehur ai teksa ka theksuar rëndësinë e konsumit të dy litrave ujë në ditë, pasi elektrilitet humbin nga vapa dhe mund të shkaktojnë simptomat apo gjendjet e sipërpërmendura.

“Natriumi dhe kaliumi duhet të jenë në balancë, humbja e elektroliteve i çekuilibron ato…”, thekson ai.

Më tej ka këshilluar kujdes të shtuar për të moshuarit dhe foshnjat, të cilët kanë nevojë për hidratim, ndërsa ata të cilët punojnë jashtë duhet të shmangin orët e pikut, duke shtuar se nuk rekomandohet përdorimi i biçikletës deri në orët e pasdites, pasi sforcon organizmin.

Po ashtu sipas Bratajt personat që janë më të rrezikuar nga vdekjet e papritura: “Janë persona 50-60 vjeç, të cilët nuk bëjnë kontrolle se thonë: ‘Nuk jam i sëmurë’“./et

]]> 14:45 Si të freskoheni shpejt: 4 mënyra befasuese dhe të bazuara në shkencë për të përballuar valën e të nxehtit https://fjala.al/si-te-freskoheni-shpejt-4-menyra-befasuese-dhe-te-bazuara-ne-shkence-per-te-perballuar-valen-e-te-nxehtit/ Sat, 27 Jun 2026 12:45:49 +0000 https://fjala.al/?p=878518 Këshilla kryesore: Përqendrohuni te ftohja e duarve, jo e fytyrës!

 Këtë javë temperaturat po rriten ndjeshëm, duke arritur potencialisht deri në 40°C.

Në mënyrë të pashmangshme, ky i nxehtë ka krijuar një mjedis  për të cilin njerëzit thjesht nuk janë të përshtatur biologjikisht.

“Ne jemi në thelb kafshë tropikale që kemi evoluar për të qëndruar kryesisht zhveshur dhe duke pushuar në një klimë rreth 26°C. Thjesht nuk jemi krijuar për të bërë punë fizike me veshje mbrojtëse në këto temperatura, ose për të qëndruar ulur në zyra mbytëse me kostume,” thotë Profesor Mike Tipton.

 Si mund të freskoheni gjatë një vale të nxehti? Ndoshta i dini këshillat bazë: pini shumë ujë, qëndroni në hije dhe mbyllni perdet nëse jashtë bëhet shumë vapë.

Megjithatë, ekzistojnë disa teknika të tjera të thjeshta dhe të vërtetuara shkencërisht që do t’ju ndihmojnë të përballoni vapën. Këtu janë katër nga më të mirat:

1. Ftohni duart të parat, jo fytyrën

Nëse po digjeni nga vapa dhe dikush ju ofron një ventilator, ka shumë mundësi që gjënë e parë që do të bëni është t’ia drejtoni fytyrës. Megjithatë, sipas Tipton, kjo nuk është aspak mënyra më e shpejtë për të ulur temperaturën e trupit.

“Sigurisht, ai fllad në fytyrë do të stimulojë receptorët e të ftohtit aty, gjë që do t’ju japë një ndjesi shumë të fortë komforti. Por në të vërtetë, kjo nuk do ta nxjerrë nxehtësinë nga trupi juaj,” thotë ai.

Në vend të kësaj, një strategji shumë më e mirë ftohjeje është t’i zhytni duart në ujë të ftohtë për 15 deri në 20 minuta.

  • Pse funksionon? Duart tona kanë një raport të lartë të sipërfaqes ndaj masës dhe përmbajnë shumë enë gjaku që qarkullojnë me shpejtësi kur keni vapë. Kur temperatura e brendshme e trupit rritet, trupi dërgon gjak drejt gjymtyrëve (ekstremiteteve) për të humbur nxehtësinë.

  • “Zhytja e duarve në ujë të ftohtë mund të mos ndihet aq këndshëm në fillim, por do t’ju ftohë shumë më shpejt se sa edhe një banjë me akull! Është shumë e rëndësishme të bëjmë dallimin mes gjërave që na bëjnë të ‘ndihemi’ më ftohtë dhe gjërave që na ftohin ‘në të vërtetë’.”

2. Shmangni dushet e ftohta

Sigurisht, një dush i ftohtë duket si gjëja më tunduese në një ditë përvëluese vere. Megjithatë, zhytja e papritur e të gjithë trupit në ujë të ftohtë është – sa do e çuditshme të tingëllojë – një mënyrë shumë e ngadaltë për të ftohur trupin.

“Futja e një zone të vetme të trupit në ujë të ftohtë është në rregull, por nëse mbuloni një sipërfaqe shumë të madhe, trupi juaj do të ngushtojë enët e gjakut (vazokonstruksion) që shkojnë në lëkurë,” thotë Tipton. “Sekreti i ftohjes është të çoni gjakun në sipërfaqen e lëkurës dhe më pas ta largoni butësisht nxehtësinë prej tij.”

  • Zgjidhja: Shmangni dushin me ujë të ftohtë dhe zgjidhni një dush të vakët. Temperatura ideale varet nga trupi juaj dhe vapa jashtë, por uji që ndihet relativisht i ngrohtë është opsioni më i mirë. Synimi është të maksimizoni diferencën e temperaturës midis trupit dhe ujit pa bllokuar qarkullimin e gjakut në lëkurë.

3. Zgjidhni pije të ngrohta

Po, ai miti i vjetër i gjysheve është i vërtetë: pirja e një pijeje të ngrohtë do t’ju ftohë më shpejt sesa pirja me rrufitje e ujit me akull.

“Nuk bëhet fjalë për t’u munduar të ftohni trupin drejtpërdrejt, por për të aktivizuar sistemet tona natyrale – si djersitja dhe dërgimi i gjakut në lëkurë – që bëjnë ftohjen,” thotë Tipton. “Ngrënia e një ushqimi pikant do ta ftohte trupin në të njëjtën mënyrë.”

Kjo nuk do të thotë që duhet të pini vetëm lëngje të nxehta – hidratimi me ujë të çfarëdo temperature ndihmon, pasi trupi ftohet përmes djersës. Por uji i ftohtë i frigoriferit nuk e ul dot aq shpejt temperaturën e brendshme. Rreth 60% e trupit të njeriut është ujë (afërsisht 40 litra), kështu që një gotë ujë i ftohtë është thjesht një pikë ujë në oqean.

⚠️ Një paralajmërim i rëndësishëm: Nëse zgjidhni një pije të ngrohtë, shmangni kafenë ose çajin e zi. Kafeina (ashtu si alkooli) rrit shkallën metabolike të trupit, duke bërë që ai të gjenerojë më shumë nxehtësi. Gjithashtu, kafeina funksionon si diuretik, duke çuar në humbje më të shpejtë të lëngjeve.

  • Këshillë: Është koha të nxirrni atë kutinë e harruar të çajit të mentës në fund të dollapit.

4. Fuqizoni djersitjen me pak fllad

Të përdorësh ventilatorin kur ke vapë nuk duket si ndonjë këshillë revolucionare. Megjithatë, sekreti është të flladitni një sipërfaqe sa më të madhe të trupit, jo vetëm fytyrën.

  • Pse? Ventilatori nuk freskon duke zëvendësuar ajrin e ngrohtë, por duke ndihmuar në avullimin e djersës. Nëse flladitni vetëm fytyrën, ky proces ndodh vetëm në një zonë shumë të vogël.

  • Kur temperaturat arrijnë rreth 35°C, e vetmja mënyrë reale se si trupi ftohet është përmes djersitjes. Avullimi i djersës nuk varet nga temperatura, por nga diferenca e presionit të avullit të ujit mes ajrit dhe lëkurës – dhe flladi ndihmon pikërisht këtu.

Kur është e mundur, përdorni një ventilator manual (dore) për të krijuar rrymë ajri ose hapni disa dritare për të krijuar një korrent natyral.

“Të mbështetesh vetëm te kondicioneri nuk ndihmon në zbutjen e ndryshimeve klimatike – në fakt, ai është një pjesë e madhe e vetë problemit!” përfundon Tipton./ad

]]> 14:30 10 tërmetet më vdekjeprurëse në histori, mbi 2.5 milion viktima https://fjala.al/10-termetet-me-vdekjeprurese-ne-histori-mbi-2-5-milion-viktima/ Sat, 27 Jun 2026 12:30:47 +0000 https://fjala.al/?p=878515 Tërmetet kanë shoqëruar historinë e njerëzimit për mijëra vite, duke lënë pas pasoja katastrofike në jetë njerëzore, ekonomi dhe qytetërime të tëra. Sipas të dhënave historike dhe vlerësimeve të Shërbimit Gjeologjik të SHBA-ve (USGS), dhjetë tërmetet më vdekjeprurëse të regjistruara kanë shkaktuar së bashku më shumë se 2.5 milionë viktima. Nëntë prej tyre kanë ndodhur në Azi, ndërsa Kina mban rekordin për numrin më të lartë të viktimave, me rreth 1.3 milionë jetë të humbura në tre ngjarje të ndryshme sizmike.

1. Tërmeti i Shaanxi, Kinë – 23 janar 1556

Viktima të vlerësuara: 830,000

I konsideruar si tërmeti më vdekjeprurës në histori, lëkundja goditi provincën veriperëndimore të Shaanxi gjatë sundimit të Dinastisë Ming. Studiuesit vlerësojnë se magnituda e tij ishte rreth 8.0. Rreth 840 kilometra katrorë u shkatërruan, ndërsa në disa zona humbën jetën afro 60% e popullsisë. Numri i lartë i viktimave lidhet edhe me faktin se shumë banorë jetonin në shpella të gërmuara në terrenin loess, të cilat u shembën gjatë tërmetit.

2. Tërmeti i Tangshan, Kinë – 28 korrik 1976

Viktima: rreth 255,000

Tërmeti me magnitudë 7.8 goditi qytetin industrial të Tangshan dhe konsiderohet katastrofa më e rëndë sizmike e shekullit XX. Brenda pak sekondash, mijëra ndërtesa u shembën, ndërsa rreth 800,000 persona mbetën të plagosur. Dëmet u ndjenë deri në Pekin.

3. Tërmeti i Aleppos, Siri – 11 tetor 1138

Viktima: mbi 230,000

Një nga katastrofat më të mëdha natyrore të Mesjetës, tërmeti goditi rajonin e Aleppos në Siri. Megjithëse magnituda nuk është përcaktuar me saktësi, kronikat historike flasin për një numër jashtëzakonisht të lartë viktimash dhe për shkatërrim të gjerë në qytetet përreth.

4. Tërmeti dhe cunami i Oqeanit Indian – 26 dhjetor 2004

Viktima: mbi 227,000

Një tërmet me magnitudë 9.1 pranë ishullit Sumatra në Indonezi shkaktoi një nga cunamet më shkatërrues të kohëve moderne. Valët gjigante prekën 14 vende përgjatë brigjeve të Oqeanit Indian, duke marrë jetën e qindra mijëra njerëzve dhe duke zhvendosur rreth 1.7 milion banorë.

5. Tërmeti i Haitit – 12 janar 2010

Viktima: rreth 222,000

Tërmeti me magnitudë 7.0 goditi afër kryeqytetit Port-au-Prince dhe u kthye në një tragjedi humanitare. Mbi 300,000 persona u plagosën, ndërsa rreth 1.3 milion njerëz mbetën pa strehë. Infrastruktura e dobët dhe ndërtesat jo rezistente ndaj tërmeteve e rënduan ndjeshëm bilancin.

6. Tërmeti i Damghan, Iran – 22 dhjetor 856

Viktima: mbi 200,000

Ky tërmet me magnitudë të vlerësuar 7.9 goditi rajonin e Damghan në Iranin verilindor dhe konsiderohet katastrofa sizmike më vdekjeprurëse në historinë e vendit.

7. Tërmeti i Haiyuan, Kinë – 16 dhjetor 1920

Viktima: mbi 200,000

I njohur edhe si tërmeti Ganyanchi, ai goditi provincën Ningxia në Kinë. Përveç humbjeve të mëdha njerëzore, tërmeti shkaktoi rrëshqitje masive të tokës që shkatërruan qindra fshatra.

8. Tërmeti i Ardabilit, Iran – 23 mars 893

Viktima: mbi 150,000

Një nga tërmetet më shkatërruese të epokës së hershme islame, ai goditi rajonin e Ardabilit në Iran dhe la pas një numër shumë të lartë viktimash sipas burimeve historike.

9. Tërmeti i Kantos, Japoni – 1 shtator 1923

Viktima: rreth 142,000

Tërmeti me magnitudë 7.9 goditi zonën Tokio–Yokohama dhe mbetet katastrofa natyrore më e rëndë në historinë moderne të Japonisë. Përveç shembjes së ndërtesave, zjarret e mëvonshme përfshinë mijëra banesa dhe përkeqësuan ndjeshëm bilancin njerëzor.

10. Tërmeti i Ashgabatit, Turkmenistan – 5 tetor 1948

Viktima: mbi 110,000

Tërmeti me magnitudë 7.3 goditi kryeqytetin e sotëm të Turkmenistanit, Ashgabatin. Pjesa më e madhe e qytetit u shkatërrua, ndërsa mijëra familje humbën shtëpitë dhe të afërmit e tyre. Megjithëse tërmetet më të fuqishme të regjistruara, si ai i Kilit në vitin 1960 (magnitudë 9.5), nuk kanë qenë domosdoshmërisht më vdekjeprurësit, historia tregon se numri i viktimave varet jo vetëm nga forca e lëkundjes, por edhe nga dendësia e popullsisë, cilësia e ndërtimeve dhe niveli i përgatitjes së komuniteteve për t’u përballur me katastrofa natyrore./ad

]]> 12:35 Banjat e Bënjës/“I përqesh me neveri pamjet e shpërndara”, Rama: Korbat e protestës helmojnë shqiptarët https://fjala.al/banjat-e-benjes-i-perqesh-me-neveri-pamjet-e-shperndara-rama-korbat-e-protestes-helmojne-shqiptaret/ Sat, 27 Jun 2026 10:35:39 +0000 https://fjala.al/?p=878491 Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama ka reaguar këtë të shtunë për debatet dhe lajmet e shpërndara në rrjete sociale lidhur me gjendjen e Banjave Termale të Bënjës në Përmet.

Në një deklaratë të gjatë publikuar në rrjetet sociale, Rama i cilësoi reagimet dhe pamjet e shpërndara online si pjesë të asaj që ai e përshkruan si “histeri digjitale”, duke akuzuar grupe të caktuara dhe organizatorë protestash për manipulim të opinionit publik dhe përdorim të rrjeteve sociale për të ndikuar perceptimin mbi realitetin në terren.

Ai u ndal veçanërisht te Banjat Termale të Bënjës, të cilat i përshkroi si një destinacion turistik që sipas tij është transformuar dhe zhvilluar në kuadër të projekteve të rindërtimit urban, duke kundërshtuar pamjet që qarkullojnë në internet dhe që sugjerojnë degradim apo shkatërrim të zonës.

Në deklaratë, kryeministri bëri gjithashtu një krahasim me Zvërneci, duke theksuar se në disa raste, sipas tij, janë shpërndarë narrativa të ngjashme edhe për destinacione të tjera turistike në vend.

Rama e paraqiti debatin si pjesë të një përplasjeje më të gjerë mes dy “vizioneve” për vendin, një Shqipëri që, sipas tij, synon integrimin europian dhe zhvillimin përmes reformave dhe investimeve, dhe një tjetër narrativë që e cilësoi si negative dhe të ndikuar nga manipulimi në rrjetet sociale.

Ai theksoi gjithashtu se fenomeni i informacionit të shpejtë në internet shpesh përzien burime të verifikuara me përmbajtje të pasaktë, duke krijuar, sipas tij, një realitet të deformuar për publikun.

STATUSI I KRYEMINISTRIT EDI RAMA:

Ky është realiteti i një destinacioni turistik, i cili dy ditët e fundit u bë shënjestër e histerisë digjitale të organizatorëve të vërtetë të protestës – ekstremistëve të dukshëm që predikojnë “plumbin tradhëtarëve”, që paguhen për të dirigjuar turmën të këndojë “burg tradhëtarëve”, që bashkë me duart e padukshme të armiqve të Shqipërisë e të kundërshtarëve të përparimit të saj, turrin me furinë e algoritmit lukunira korbash e sorrash virtuale mbi këdo që nuk e do apo e dyshon “Shqipërinë e re” të syve të tyre.

Fatmirësisht, ndryshe nga Zvërneci, ku nuk ka ende një projekt për t’ua përplasur si shuplakë të realitetit të tërë këtyre lajmësve të errësirës prej nga Shqipëria ka dalë e ku Shqipëria nuk do kthehet më kurrë, Banjot Termale të Bënjës janë një shembëlltyrë e Rilindjes Urbane, që i përqesh me neveri pamjet e shpërndara anembanë kanaleve sociale, ku duke vënë kujën për betonizimin e për tharjen e ujrave nga kuçedra e korrupsionit, u synua ringritja e protestës së lodhur të bulevardit me të njëjtin inxhinjerim digjital si për Zvërnecin.

Kemi hyrë në një epokë ku ujrat e burimeve të komunikimit e të informimit, burimet shkencore, zyrtare apo gazetareske si ato të kohës kur çdo lajm verifikohej nga dy burime, rrjedhin në të njëjtat kanale me ujrat e zeza të burimeve biologjike të urrejtjes, zilisë, mllefit, gënjeshtrës e paditurisë, të cilat kanë avantazhin e shpejtësisë marramendëse që u jep algoritmi dhe të lehtësisë me të cilën gëlltiten nga njeriu i kthyer në skllav i algoritmit.

Por ja, dy pamjet e kundërta, nga njëra anë “Bënja e shkretuar nga hajdutët e tradhëtarët”, krijesë e djallëzisë së atyre që prej gati 1 muaji duan ta bëjnë çorap Shqipërinë, duke keqpërdorur ndjenjat, hallet, ndërgjegjen e pastër të shumëkujt që ka sot një arsye për të protestuar dhe nga ana tjetër, Bënja e Rilindur nga pikërisht vizioni, puna e pasioni ynë për Shqipërinë e pakrahasueshme me kur e nisëm këtë rrugë, flasin shumë qartë për këdo që do të shikojë, të dëgjojë, të kuptojë./ad

]]> 09:04 Evropa Qendrore në “zjarr”: Gjermania thyen rekordin historik me 41.3°C, Zvicra fik centralin nuklear nga nxehtësia https://fjala.al/evropa-qendrore-ne-zjarr-gjermania-thyen-rekordin-historik-me-41-3c-zvicra-fik-centralin-nuklear-nga-nxehtesia/ Sat, 27 Jun 2026 07:04:07 +0000 https://fjala.al/?p=878401 Një valë e paprecedentë e të nxehtit ekstrem ka përfshirë Europën Qendrore, duke thyer rregullat e motit dhe duke sjellë pasoja të rënda në ekonomi dhe infrastrukturë.  Në Gjermani është regjistruar një rekord i ri historik i temperaturave, ndërsa Austria dhe Zvicra po përballen me probleme të shumta në rrjetet hekurudhore dhe sistemet energjetike.

Sipas Shërbimit Meteorologjik Federal Gjerman (DWD), termometri në qytetin Saarbrücken ka shënuar vlerën alarmante prej 41,3°C, duke u kthyer në temperaturën më të lartë të regjistruar ndonjëherë në vend. Meteorologët paralajmërojnë se nxehtësia ekstreme do të vijojë edhe për dy ditët e ardhshme, ku në zona të caktuara pritet që zhiva në termometër të prekë vlerën 42°C.

Kriza klimatike po rrit numrin e ditëve tropikale

Ekspertët e DWD-së theksojnë se këto kushte ekstreme janë pasojë e drejtpërdrejtë e ndryshimeve klimatike. Të dhënat zyrtare tregojnë se numri mesatar i ditëve me temperatura mbi 30°C në Gjermani ka pësuar një rritje drastike dekadat e fundit.

Ndikimi i të nxehtit është ndier fort edhe në ujërat sipërfaqësore; lumi Main ka regjistruar një temperaturë të jashtëzakonshme prej 30°C në mesditën e së premtes. Një rënie e lehtë e temperaturave dhe një valë stuhish me erëra të forta pritet të përfshijë rajonet veriore dhe veriperëndimore duke filluar nga nata e së dielës.

Alarm për ekonominë: Miliona euro humbje dhe rënie e produktivitetit

Përtej rreziqeve shëndetësore, ekspertët po ngrenë alarmin për kostot e larta financiare që po sjell ky i nxehtë.

“Nxehtësia po kthehet nga një fenomen thjesht meteorologjik në një rrezik serioz ekonomik. Në të ardhmen duhet ta menaxhojmë atë me të njëjtën vëmendje si çmimet e energjisë apo krizat e zinxhirit të furnizimit.”
— Oliver Zander, zyrtar i lartë në kompaninë konsulente Arthur D. Little.

Sipas një studimi nga kompania e sigurimeve Allianz Trade, nëse këto valë të nxehti vazhdojnë, Gjermania rrezikon të pësojë një dëm ekonomik prej 112,5 miliardë eurosh deri në vitin 2030. Raporti specifikon se për çdo gradë Celsius mbi temperaturën 30°C, produktiviteti në punët fizike apo në ambiente pa kondicioner ulet me 3%. Sektorët më të goditur janë auto-industria, mekanika dhe elektronika, ku bllokimi i linjave të prodhimit sjell vonesa zinxhir.

Gjithashtu, rënia e nivelit të ujit në lumenjtë kryesorë ka vështirësuar lundrimin e anijeve tregtare, duke goditur drejtpërdrejt transportin e mallrave.

Austria në alarm, Zvicra ndal centralin nuklear

Situata paraqitet po aq kritike edhe tek fqinjët europianë:

Në Austri: Temperatura maksimale arriti në 37,8°C në Bad Deutsch-Altenburg, ndërsa në Vjenë pritet të prekë pragun e 40°C gjatë fundjavës. Kompania shtetërore e hekurudhave (ÖBB) ka njoftuar udhëtarët për vonesa dhe ndërprerje të mundshme të linjave, për shkak të dëmtimeve që nxehtësia shkakton në infrastrukturën e shinave.

Në Zvicër: Erich Fischer,studiues i klimës në Institutin ETH të Cyrihut, deklaroi se nxehtësia është rreziku më vdekjeprurës i ndryshimeve klimatike në vend, duke shkaktuar shumë më tepër viktima se përmbytjet.

Mbyllja e centralit: Si pasojë e temperaturës tepër të lartë të lumit Aare, kompania energjetike Axpo u detyrua të nxjerrë jashtë funksionit centralin nuklear në Beznau. Ndalimi i dy reaktorëve u bë për të parandaluar rritjen e mëtejshme të temperaturës së ujit dhe për të mbrojtur ekosistemin e lumit nga ngordhja masive e peshqve.

Mjekët dhe autoritetet vendase në të tria shtetet u bëjnë thirrje qytetarëve – veçanërisht të moshuarve dhe fëmijëve – të shmangin daljet në mesditë, të konsumojnë sa më shumë lëngje dhe të mos lihen në asnjë mënyrë kafshët shtëpiake në makina të parkuara./ad

]]> 19:44 Konfirmohen katër duelet e para të fazës eliminatore në Kupën e Botës 2026 https://fjala.al/konfirmohen-kater-duelet-e-para-te-fazes-eliminatore-ne-kupen-e-botes-2026/ Fri, 26 Jun 2026 17:44:04 +0000 https://fjala.al/?p=878260

Me përfundimin e një pjese të ndeshjeve të fazës së grupeve në Kupa e Botës 2026, kanë nisur të marrin formë përballjet e raundit të 32-shave, ndërsa katër duelet e para janë tashmë zyrtarisht të konfirmuara.

Një nga sfidat më tërheqëse të kësaj faze pritet të jetë përballja mes Brazilit dhe Japonisë, ndërsa Holanda do të ketë përballë Marokun në një duel që premton shumë rivalitet.

Po ashtu, Afrika e Jugut do të sfidojë Kanadanë, ndërsa Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të ndeshen me Bosnjën dhe Hercegovinën.

Ndërkohë, tetë ndeshjet e fundit të fazës së grupeve do të përcaktojnë edhe 12 çiftet e tjera të fazës eliminatore, ku disa prej kombëtareve favorite ende nuk e dinë kundërshtarin e tyre.

Faza me eliminim direkt pritet të sjellë emocione edhe më të mëdha, pasi çdo ndeshje do të jetë vendimtare në garën për trofeun më të rëndësishëm të futbollit botëror.

Katër përballjet e konfirmuara deri më tani janë:

Afrika e Jugut – Kanada

Holanda – Maroku

Shtetet e Bashkuara – Bosnja dhe Hercegovina

Brazili – Japonia

]]>