Jeremy Corbyn
Omar Artan do të ishte somalezi i parë që do të gjykonte në fazën finale të Kupës së Botës. I certifikuar nga FIFA si arbitër që prej vitit 2018, Artan kishte drejtuar ndeshje në Kupën e Kombeve të Afrikës në vitin 2023 dhe ishte shpallur arbitri më i mirë i vitit 2025 nga Konfederata Afrikane e Futbollit. Fundjavën e kaluar, siç dihet tashmë, Artanit iu refuzua hyrja në Shtetet e Bashkuara në aeroportin ndërkombëtar të Majamit.
SHBA-ja nuk ka dhënë zyrtarisht një arsye për ndalimin e Artanit, por dihet se Somalia është një nga vendet e përfshira në listën e ndalimit të udhëtimeve të Donald Trumpit. Pasi lajmi bëri jehonë në mbarë botën, një burim i administratës, duke folur në kushte anonimiteti, pretendoi se vendimi ishte marrë për shkak të lidhjeve të mundshme të Artanit me terroristë të mundshëm. Por ky pretendim, përballë zemërimit që shkaktoi, meriton skepticizëm të gjerë. Ka një fjalë për këtë: racizëm.
Dhe ky vendim i turpshëm është vetëm maja e ajsbergut.
Somalia është një nga 39 vendet – përfshirë Laosin, Sierra Leonen, Burkina Fason, Malin, Nigerin dhe Sudanin e Jugut – që ndodhen në listën amerikane të ndalimit të udhëtimeve. Kjo do të thotë se tifozët nga më shumë se një e katërta e vendeve pjesëmarrëse në Kupën e Botës po përballen me refuzime vizash dhe kufizime të tjera. Aq për pretendimin e FIFA-s se “futbolli bashkon botën”. Kupa e Botës synon të afrojë njerëzit, por turneu i këtij viti rrezikon t’i ndajë ata.
Kjo është ajo që ndodh kur një Kupë Bote bashkëorganizohet nga një administratë që ndan, ndalon dhe dëbon njerëz sipas dëshirës. Organizatat ndërkombëtare kanë ngritur alarmin prej muajsh për këtë turne – dhe për një emergjencë të të drejtave të njeriut që shkon shumë përtej arbitrave, duke prekur lojtarët, tifozët dhe banorët.
Sipas një raporti të fundit të Amnesty International, “kërcënimi më i madh” në Kupën e Botës, e organizuar nga SHBA-ja, Kanadaja dhe Meksika, vjen nga “makineria abuzive, diskriminuese dhe vdekjeprurëse e zbatimit të ligjeve të emigracionit dhe ndalimit masiv në SHBA”.
Të gjithë pamë pamjet në janar të një agjenti të Shërbimit të Emigracionit dhe Doganave (ICE) që qëlloi për vdekje Renee Good. Dy javë më vonë, agjentët e ICE-së shkaktuan një viktimë tjetër: Alex Pretti. Këto janë vetëm dy raste që morën vëmendje publike; të paktën 17 persona kanë vdekur këtë vit në paraburgimin e ICE-së.
Në qershor të vitit të kaluar, SHBA-ja ndërmori hapa për të dëbuar më shumë se 500 mijë emigrantë të ligjshëm – gjashtë herë më shumë sesa numri i njerëzve që do të ndjekin finalen e Kupës së Botës në stadiumin MetLife në Nju Jork. Drejtori i përkohshëm i ICE-së ka deklaruar se agjencia do të jetë “një pjesë kyçe e aparatit të përgjithshëm të sigurisë për Kupën e Botës”.
Deri tani, as FIFA dhe as SHBA-ja nuk kanë dhënë garanci se tifozët do të jenë të mbrojtur nga ndalimet arbitrare, bastisjet apo dëbimet. Po ashtu, nuk kanë dhënë përgjigje bindëse për shqetësime të tjera të ngritura nga Amnesty International: kufizimet e rënda ndaj protestës paqësore, zhvendosjen e mëtejshme të të pastrehëve, zgjerimin e mbikëqyrjes masive dhe dyshimet mbi aftësinë e SHBA-së për të garantuar turneun “të sigurt, mikpritës dhe gjithëpërfshirës” që FIFA ka premtuar, veçanërisht për anëtarët e komunitetit LGBTQ+.
Kur Katari organizoi Kupën e Botës katër vjet më parë, unë iu bashkova organizatave të të drejtave të njeriut për të ngritur shqetësime mbi lirinë e shprehjes, të drejtat e komunitetit LGBTQ+ dhe shfrytëzimin e tmerrshëm të punëtorëve, shumë prej të cilëve humbën jetën duke ndërtuar infrastrukturën e turneut.
Nuk mund të mos vërej heshtjen shurdhuese të atyre – përfshirë kryeministrin tonë – që ngritën zërin katër vjet më parë. Standardet e dyfishta janë tronditëse dhe ekspozojnë frikën morale të atyre që mbrojnë të drejtat e njeriut vetëm kur u leverdis.
Ky është një hipokrizi e rëndë, e cila ka ndihmuar në justifikimin e bashkëfajësisë në disa nga krimet më të rënda që mund të imagjinohen.
Që kur Trumpit iu dha çmimi i sapokrijuar “FIFA Peace Prize” në dhjetor 2025, qeveria amerikane ka rrëmbyer në mënyrë të paligjshme presidentin e Venezuelës, ka zhvilluar një luftë të paligjshme kundër Iranit dhe ka thelluar bllokadën kriminale ndaj Kubës. Në të tria rastet, SHBA-ja është mbështetur te frika morale e qeverisë sonë, e cila nuk ka dënuar rrëmbimin e një kreu shteti, ka lejuar përdorimin e bazave të saj ajrore për sulme kundër Iranit dhe ka braktisur popullin kuban në kohën e nevojës.
Një “hat-trick” i vërtetë. Dhe kjo pa përmendur pjesëmarrjen e Britanisë së Madhe, përkrah SHBA-së, në gjenocidin e Izraelit në Gaza.
“Nuk jam përgjegjëse për politikën e emigracionit të Amerikës.” Kështu u shpreh këtë javë ministrja Liz Kendall, kur u pyet për ndalimin e Omar Artanit.
Kjo është e vërtetë.
Por po aq e vërtetë është edhe kjo: një pjesë e arsyes pse SHBA-ja tregon një shpërfillje kaq flagrante ndaj të drejtave të njeriut është sepse gëzon heshtjen e qetë të qeverive si e jona.
Unë e dua futbollin, por ai mbetet një lojë. Jetët e njerëzve nuk janë.
Ka ardhur koha që kjo qeveri të ketë guximin të bjerë bilbilin ndaj një politike të jashtme të bazuar te pajtimi, frika dhe hipokrizia – dhe të fillojë të mbrojë të drejtat e njeriut për të gjithë, kudo.
Jeremy Corbyn është deputet i Islington North dhe udhëheqës parlamentar i partisë Your Party. Ai ishte kryetar i Partisë Laburiste nga viti 2015 deri në vitin 2020.
Burimi: theguardian.com