Simon Tisdall/ The Guardian
Komentatori i politikës së jashtme Simon Tisdall argumenton se një nga krizat më të mëdha të kohës sonë nuk është vetëm politike apo ushtarake, por edhe kriza morale e udhëheqjes botërore. Sipas tij, figura si Donald Trump, Vladimir Putin dhe Benjamin Netanyahu ndajnë një tipar të përbashkët: mungesën e një busulle morale, prirjen për dhunë, mungesën e dhembshurisë dhe bindjen se pushteti i tyre qëndron mbi çdo normë etike.
Autori thekson se, pavarësisht debateve filozofike mbi të mirën dhe të keqen, shumica e njerëzve ndajnë disa parime universale morale, si ndalimi i vrasjes, mashtrimit, vjedhjes dhe gënjeshtrës. Sipas tij, kur udhëheqësit i shkelin këto parime dhe kjo sjellje normalizohet, pasojat për shoqërinë janë të rënda.
Tisdall kritikon ashpër Rusinë për sulmet ndaj civilëve në Ukrainë, Izraelin për veprimet ushtarake në Gaza, të cilat i referohet në kontekstin e akuzave të ngritura nga OKB-ja, dhe administratën Trump për atë që e cilëson si korrupsion, shpërfillje të ligjit dhe dobësim të standardeve demokratike. Sipas tij, sjellje që dikur do të konsideroheshin skandaloze, sot po pranohen si normale.
Artikulli argumenton gjithashtu se edhe e drejta ndërkombëtare dhe parimet tradicionale të përgjegjësisë publike po humbin forcën përballë interesave të fuqive të mëdha, miliarderëve, industrisë së armëve dhe populizmit nacionalist. Autori paralajmëron se kjo klimë po gërryen besimin te demokracia dhe te rendi ndërkombëtar.
Në këtë panoramë, Tisdall e paraqet Papa Leon XIV si një nga zërat e rrallë të autoritetit moral në arenën ndërkombëtare. Ai vlerëson qëndrimet e Papës kundër luftës, përdorimit të fesë për të justifikuar agresionin dhe thirrjet e tij për bashkëpunim, drejtësi dhe paqe. Sipas autorit, Papa po përpiqet të riafirmojë se lufta mund të justifikohet vetëm në raste shumë të kufizuara të vetëmbrojtjes dhe vetëm pasi të jenë shteruar të gjitha rrugët paqësore.
Artikulli përmend edhe qëndrimet e udhëheqësve të tjerë fetarë, si kryepeshkopja e Canterbury-t, Sarah Mullally, e cila ka bërë thirrje për veprim ndërkombëtar ndaj vuajtjeve të palestinezëve dhe për respektimin e së drejtës ndërkombëtare.
Në përfundim, autori thekson se nuk është e nevojshme të jesh besimtar për të mbrojtur të vërtetën, drejtësinë dhe dinjitetin njerëzor. Ai argumenton se rikthimi i standardeve morale në politikën ndërkombëtare dhe në jetën publike është një domosdoshmëri për të shmangur konflikte edhe më të mëdha në të ardhmen. Sipas tij, çdo vendim politik duhet të gjykohet jo vetëm nga përfitimi ekonomik apo ushtarak, por edhe nga pyetja themelore: “A është moralisht i drejtë?”. Nëse përgjigjja është jo, atëherë ai vendim, në fund, nuk mund të sjellë rezultate të qëndrueshme.