Last Updated on 02/09/2025 by adminfjala
Qeveria ime i bën vetëm shërbim me fjalë Palestinës, por mbetet bashkëfajtore. Si shumë qytetarë irlandezë, unë refuzoj të bëj të njëjtën gjë.
Naoise Dolan*
Qindra njerëz nga 44 vende po lundrojnë drejt Gazës këtë javë me Flotiljen Globale Sumud. Jam mes tyre. Ne synojmë të thyejmë në mënyrë jodhunore rrethimin e paligjshëm të Izraelit duke shpërndarë furnizime shumë të nevojshme. U bashkova misionit sepse, si një irlandez, kam parë qeverinë time të përballet me atë që edhe kryeministri ynë e pranon si gjenocid me pak më shumë se një të falur me tre Të falem Maria.
Në fakt, kjo paraqitje është tepër bujare. Qeveria irlandeze nuk është thjesht pasive dhe e pavlefshme përballë gjenocidit; ajo ndihmon dhe përkrah kryerësit. Aeroplanë ushtarakë amerikanë që mund të mbajnë armë për Izraelin kalojnë rregullisht nëpër aeroportin Shannon të Irlandës pa asnjë kontroll. Një projektligj i vitit 2018 për Territoret e Pushtuara, fillimisht i destinuar të ndalonte gjithë tregtinë me vendbanimet e paligjshme izraelite, tani është në vitin e tij të shtatë të pezullimit ligjor, me hezitime të pafundme nëse duhet të përfshijë edhe shërbimet. Me zgjedhjen e Izraelit, banka qendrore e Irlandës është, që nga Brexit-i, autoriteti i vetëm rregullator në BE që miraton për tregtim obligacionet e luftës së Izraelit, të marketuara hapur, për shitje në të gjithë bllokun. Shitja e obligacioneve i lejon Izraelit të mbledhë para ndërkombëtarisht që po i përdor hapur për të financuar fushatën e tij në Gaza. Në qershor, qeveria irlandeze rrëzoi një mocion për t’i dhënë fund lehtësimit nga banka qendrore të shitjes së këtyre obligacioneve. Ka një ironi distopike në zgjedhjen aktive për të mbetur “vend shtëpi” i Izraelit për miratimin e obligacioneve – në terminologjinë financiare – ndërkohë që pretendon të dënojë shpronësimet e detyruara të tij.
Solidariteti i Irlandës me Palestinën është lehtësisht i romantizuar nga ata jashtë dhe nga vetë irlandezët. Ne marrim një lloj krenarie të çuditshme eksepsionaliste nga fakti se njohëm shtetësinë palestineze në maj 2024, gati katër dekada pas valës së parë të 89 vendeve që e bënë këtë në 1988–89. Ne ishim vendi i 142-të që e bëmë këtë.
Por aktivistët palestinezë me të cilët pretendojmë se qëndrojmë janë jashtëzakonisht të vetëdijshëm për hipokrizinë e qeverisë sonë. Në çdo protestë të madhe në Irlandë, do të dëgjosh folës që kanë ikur së fundmi nga Gaza duke dënuar bashkëpunimin tonë. As mbështetja thjesht retorike e shtetit nuk mashtron ata në Irlandën e Veriut; aktivistët pro-Palestinë atje janë po aq kritikë ndaj Dublinit sa edhe ndaj qeverisë britanike. Nga perspektiva e shumë njerëzve në Belfast, ka plot kuptim që republika 26-qarkore të bashkëpunonte me një okupim kolonial ndërkohë që bën sikur shpreson që ai të marrë fund.
Brenda BE-së, Irlanda përballet me pak shqyrtim për bashkëpunimin e saj në krimet e luftës të Izraelit krahasuar me atë që, me arsye, i drejtohet Gjermanisë. Unë po jetoja në Berlin kur Izraeli filloi bombardimin e Gazës si hakmarrje për krimet e Hamasit më 7 tetor, të cilat vetë ndodhën pas dekadash okupimi të paligjshëm izraelit dhe një rrethimi në Gaza që daton nga viti 2007.
Dy herë u ndalova nga policia gjermane vetëm për pjesëmarrje në demonstrata pro-Palestinë, por pashë shtypje shumë më të rënda ndaj protestuesve të tjerë, me myslimanët veçanërisht të shënjestruar nga dhuna. Policia gjermane ndaj protestave për Palestinën është bërë edhe më e ashpër që kur u ktheva në Irlandë në janar. Javën e kaluar, një dublinas 25-vjeçar, Kitty O’Brien, u sulmua dy herë me dhunë nga policia në një demonstratë për Gazën në Berlin. Kjo dhunë çoi në protesta spontane në Irlandë dhe shprehje shqetësimi të thellë nga kryeministri dhe ambasadori i Irlandës në Gjermani.
Gjithmonë do të ketë qenë kundër asaj që ndodhte në Palestinë sapo të jetë e sigurt në kohën e shkuar
E kam gjetur Irlandën si një ambient më pak armiqësor për të protestuar. Por nevoja për të protestuar ekziston vetëm për shkak të dështimit të qeverisë sime për t’iu përgjigjur në nivel politik. Ekziston iluzioni i një debati mes vendeve evropiane: kemi Gjermaninë që mbështet Izraelin dhe vende si Irlanda e Spanja (së bashku me Norvegjinë) që mbështesin Palestinën, ndaj le të shohim se si do të zgjidhet kjo në tregun e madh të ideve. Ky trill i bën nder të gjithëve. Vendet relativisht kritike ndaj Izraelit i shpëtojnë shqyrtimit sepse ende nuk e kanë sanksionuar atë në nivel kombëtar; ata po shtyjnë që kjo të ndodhë në nivel të BE-së, në fund të fundit. Dhe Gjermania përfiton nga një bisedë e ndërtuar mbi premisën që të gjitha vendet e BE-së mbajnë lidhje ekonomike dhe diplomatike me Izraelin. Autoriteti i kritikëve të tij në dënimin e gjenocidit hollohet nga dështimi i tyre për ta trajtuar në praktikë si të tillë.
Në planin e brendshëm, fushata irlandeze për Palestinën tani është përqendruar tek një afat i 2 shtatorit për rinovimin e miratimit të obligacioneve izraelite nga banka qendrore. Banka tashmë e rinovoi miratimin e tyre shtatorin e kaluar, gati një vit pas fillimit të gjenocidit. Grupi Ireland Palestine Solidarity Campaign (IPSC) mban protesta javore për këtë çështje, zakonisht jashtë bankës qendrore. Një tjetër koalicion demonstruesish është zotuar për “mosbindje civile” çdo javë për të ardhmen e parashikueshme, me veprimet e para që përfshijnë ndalimin e trafikut në qendër të Dublinit. Sindikatat janë përfshirë gjithnjë e më shumë në protesta, përfshirë një përfaqësues irlandez të punëtorëve të portit të Marsejës që kanë bllokuar dërgesat e ndihmave ushtarake për Izraelin. Ekziston një ndjenjë në rritje në lëvizje se lobimi është i pamjaftueshëm dhe se nevojitet veprim industrial: 11 punonjës të Dunnes Stores që refuzuan të trajtonin produkte të Afrikës së Jugut në vitin 1984 janë një shembull i cituar shpesh, dhe një prej tyre, Mary Manning, foli në një tubim kombëtar të IPSC muajin e kaluar. Nëse banka rinovon obligacionet më 2 shtator, kjo mund të shërbejë si katalizator.
Fondi sovran i Norvegjisë sapo është tërhequr nga pesë banka izraelite dhe nga Caterpillar, prodhuesi amerikan i pajisjeve ndërtimore që furnizon Izraelin me buldozerë për të shkatërruar pronat palestineze në Gaza dhe Bregun Perëndimor. Fondi mbante aksione në 38 kompani izraelite deri më 14 gusht dhe nuk ka premtuar të tërhiqet në të gjitha rastet, vetëm të rishikojë shkeljet e mundshme të të drejtave të njeriut. Qeveria spanjolle synon të kalojë një embargo të plotë të armëve kundër Izraelit, me kryeministrin Pedro Sánchez nën presion për të tërhequr ambasadorin e vendit në Tel Aviv. Këto lëvizje janë progresive krahasuar me qeveritë e tjera të BE-së, por mbeten vite pas opinionit publik.
Në Irlandë, jemi tepër të njohur me qeveritë tona që veprojnë vetëm pasi presioni publik bëhet i papërballueshëm, pastaj krekosen për kredencialet e tyre progresive. Kam bërtitur nga zhgënjimi kur mediat ndërkombëtare ngritën lart të ashtuquajturat arritje qeveritare të referendumeve tona për barazinë martesore dhe të drejtat e abortit të kaluara në 2015 dhe 2018. Të dyja fushatat detyruan qytetarët të trokasin derë më derë duke iu lutur fqinjëve tanë për të drejtat tona, të qëndrojnë të përmbajtur kur na quanin perversë dhe vrasës foshnjash. Aktivistët luftuan për dekada para se udhëheqësit tanë të supozuar t’i çonin ndonjërën nga çështjet në votim, dhe në rastin e barazisë martesore ata thjesht mund të kishin bërë ligj për të.
Gjithmonë do të ketë qenë kundër asaj që ndodhte në Palestinë sapo ajo të jetë e sigurt në kohën e shkuar. Ndërkohë që ndodh, qeveritë e BE-së mbeten bashkëfajtore. Disa udhëheqës e quajnë gjenocid, disa jo. Të gjithë ende tregtojnë me kryerësit e tij.
Qeveria ime mund të shohë vrasjen masive në Gaza dhe të vazhdojë si zakonisht. Unë nuk mundem; prandaj po lundroj me Flotiljen Globale Sumud. Lëvizja më e gjerë Globale për Gazën pas flotiljes është një lëvizje masive ndërkombëtare e udhëhequr nga qytetarët për kauzën palestineze, e bazuar në nevojën njerëzore për të vazhduar përpjekjet. Nëse arrijmë në destinacionin tonë, do të thyejmë një rrethim që udhëheqësit tanë të ashtuquajtur nuk kanë guxuar as ta sanksionojnë. Nëse dështojmë, të paktën përgjigjja jonë ndaj një gjenocidi nuk do të ketë qenë të vazhdojmë rregullimin e obligacioneve të luftës së kryerësit.
*Naoise Dolan është një shkrimtare irlandeze/ Përgatiti për botim” L.Veizi