Inteligjenca artificiale nuk po përdoret më vetëm për të shkruar email, përgatitur prezantime apo analizuar të dhëna. Gjithnjë e më shumë punonjës po i drejtohen chatbot-eve si ChatGPT për të kërkuar këshilla mbi konfliktet në punë, marrëdhëniet me menaxherët, stresin apo edhe dilemat e karrierës.
Ky ndryshim po krijon një rol të ri për inteligjencën artificiale: nga një mjet produktiviteti në një burim mbështetjeje emocionale. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se kjo prirje sjell edhe rreziqe që kompanitë dhe vetë punonjësit nuk duhet t’i nënvlerësojnë.
Pse punonjësit po i drejtohen AI-së?
Ka disa arsye pse gjithnjë e më shumë njerëz zgjedhin të konsultohen fillimisht me një chatbot.
Së pari, AI është gjithmonë e disponueshme. Nuk ka nevojë të presësh një takim me menaxherin apo departamentin e burimeve njerëzore dhe përgjigjet merren brenda pak sekondash.
Së dyti, shumë punonjës ndihen më rehat të shprehin shqetësimet e tyre para një sistemi që nuk i gjykon. Ata mund të përshkruajnë situata të vështira, të kërkojnë ndihmë për formulimin e një emaili delikat ose të diskutojnë mbi një vendim të rëndësishëm në karrierë.
Në shumë raste, chatbot-et përdoren edhe si një “bashkëbisedues” për të organizuar mendimet përpara se punonjësi të flasë me një koleg, menaxher apo psikolog.
Kufiri mes ndihmës dhe varësisë
Edhe pse AI mund të ndihmojë në strukturimin e ideve ose në sugjerimin e mënyrave të komunikimit, ekspertët theksojnë se ajo nuk është një profesionist i shëndetit mendor dhe nuk ka aftësinë të kuptojë plotësisht kontekstin njerëzor.
Një përgjigje mund të duket bindëse, por të mos marrë parasysh kulturën e kompanisë, historinë e marrëdhënieve mes kolegëve apo elementë të tjerë që ndikojnë në një situatë konkrete.
Ekziston gjithashtu rreziku që punonjësit të mbështeten tepër te këshillat e AI-së dhe të shtyjnë bisedat reale me menaxherët ose specialistët e burimeve njerëzore, edhe kur këto janë zgjidhja më e përshtatshme.
Çështja e privatësisë
Një tjetër shqetësim lidhet me informacionin që punonjësit ndajnë me chatbot-et.
Në përpjekje për të marrë një përgjigje sa më të personalizuar, disa mund të përfshijnë emra kolegësh, të dhëna të klientëve ose informacione të brendshme të kompanisë. Kjo mund të krijojë rreziqe për privatësinë dhe sigurinë e të dhënave, sidomos nëse përdoren platforma publike që nuk janë të miratuara nga punëdhënësi.
Për këtë arsye, shumë organizata po hartojnë politika të qarta për përdorimin e inteligjencës artificiale, duke u kërkuar punonjësve të mos ndajnë informacione konfidenciale në chatbot-e.
Çfarë mund të bëjnë kompanitë?
Në vend që ta ndalojnë përdorimin e AI-së, ekspertët sugjerojnë që kompanitë të mësojnë si ta integrojnë atë në mënyrë të përgjegjshme.
Kjo nënkupton trajnime për përdorimin e sigurt të mjeteve të inteligjencës artificiale, udhëzime të qarta mbi informacionin që mund të ndahet dhe nxitjen e një kulture ku punonjësit ndihen të lirë të flasin hapur për sfidat e tyre.
Në fund të fundit, inteligjenca artificiale mund të jetë një mjet i dobishëm për të reflektuar, për të organizuar mendimet ose për të përgatitur një bisedë të vështirë. Por ajo nuk mund të zëvendësojë gjykimin njerëzor, empatinë dhe besimin që ndërtohet në marrëdhëniet mes njerëzve.
Ndërsa përdorimi i AI-së në vendin e punës vazhdon të zgjerohet, sfida për kompanitë nuk është nëse punonjësit do ta përdorin atë, por si të sigurojnë që kjo teknologji të shërbejë si mbështetje dhe jo si zëvendësim i komunikimit njerëzor./ Harvard Business Review-ad