Nga Gaby Hinsliff
Rritja habitshmërisht e shpejtë e partisë fshehu rrënjët e saj të cekëta – dhe suksesi i saj ka sjellë një nivel vëzhgimi për të cilin ajo thjesht nuk është gati.
Përfytyroni një klasë ku nuk ka pothuajse asgjë, përveç disa bankave të drunjta dhe një stive me Bibla. Imagjinoni që shkolla ku ndodhet kjo klasë ka vetëm një tualet, nuk ka kantinë, bëhet akull e ftohtë në dimër – ah, dhe këndi i lojërave është plot me varreza.
Nëse kjo ju duket si mjedisi i përsosur për të mësuar fëmijët më vulnerabël të vendit, atëherë do t’ju pëlqejë politika e re e “Reform UK” për fëmijët me nevoja të veçanta (SEND). Kjo politikë propozon uljen e kostove të transportit të fëmijëve drejt shkollave speciale të largëta, duke i shndërruar “kishat boshe” aty pranë (një term që në vete mund të befasojë priftërinjtë) në shkolla gjatë ditëve të javës. Por, nëse keni takuar ndonjëherë fëmijë dhe dyshoni se kjo ide nuk do të funksionojë, atëherë lexoni më tej për të zbuluar pse “Reform” duket më e mposhtur në fund të këtij viti – që padyshim ka qenë viti i tyre i depërtimit të madh – sesa ishte në fillim.
Në këtë kohë vitin e kaluar, unë po rezervoja vendin tim në një tubim të vitit të ri të “Reform”, i cili doli të ishte një mësim i shkurtër dhe i ashpër se sa shpejt po shembeshin normat dhe tabutë e vjetra në të djathtë. Megjithatë, duke parë pas, gjëja më befasuese për të rinjtë që intervistova atë natë ishte se sa të zakonshëm ishin: asgjë më ndryshe nga të gjithë “turqit e rinj” ambiciozë konservatorë që kam takuar, përveç ndjenjës së prekshme se energjia e së djathtës tani ishte diku tjetër. Ata nuk dukeshin të pakthyeshëm, të paktën jo për një Parti Konservatore që do të merrte mundimin të fliste realisht me ta.
Është e drejtë të thuhet se ky optimizëm është lëkundur disa herë gjatë vitit të kaluar, i cili më ka dërguar nga intervistimi i fansave adoleshentë të Nigel Farage në njërin skaj, deri te realizimi i një dokumentari për BBC Radio 4 mbi rritjen e votave të grave të reja për Partinë e Gjelbër në skajin tjetër. Por duke parë pas tani në të gjithë ata muaj bisedash shpesh të zymta – jo vetëm me sondazhistë apo politikanë, por edhe rreth tryezave të kuzhinës, në seminare akademike apo me vëzhgues të fitores së Donald Trump në SHBA – tema e vetme e qartë që del është se te forcat e padiskutueshme të “Reform” qëndron edhe dobësia e saj. Rritja e saj habitshmërisht e shpejtë maskon atë që tani duken si rrënjë të cekëta; ndërkohë, suksesi i saj ka sjellë një nivel kontrolli dhe vëzhgimi për të cilin ajo thjesht nuk është gati.
Një vit e gjysmë më parë, “Reform” mund t’ia hidhte duke premtuar një “kurrikulë patriotike” dhe duke e quajtur këtë një politikë arsimore. Por tani që ajo drejton 10 këshilla bashkiakë në Angli, përgjegjës për shërbimet e nevojave të veçanta, papritmas “mençuria e pijetoreve” po del jashtë përdorimit. Zëvendëslideri i “Reform”, Richard Tice, u detyrua të kërkonte ndjesë për sugjerimin e mëparshëm se kriza e nevojave të veçanta vinte nga familjet që “abuzonin me sistemin”. Ky është vetëm një shembull i asaj që ka filluar të shqetësojë “Reform”: një parti e ndërtuar mbi gjenialitetin e Farage për të ditur se çfarë mendon një pakicë e zhurmshme, duket se po lufton për ta përsëritur këtë truk në shkallë të gjerë, tani që baza e saj është zgjeruar në më shumë se një të katërtën e elektoralitit.
Pushteti është ekspozues, si politikisht ashtu edhe personalisht; idetë e papjekura mirë, puna që nuk u bë kurrë, sekretet dhe skandalet e varrosura dalin të gjitha në sipërfaqe nën presion. Megjithëse më shqetësueset kanë qenë dëshmitë e ish-shokëve të klasës që akuzojnë Farage për komente raciste dhe antisemite si nxënës shkolle (të cilat ai i mohon), burgosja e ish-liderit të “Reform” në Uells, Nathan Gill, për marrje ryshfeti nga Rusia, është ajo që mund të hedhë hijen më të gjatë mbi vitin e ardhshëm.
Pyetja më bazike që çdo parti pretendente për pushtet duhet të jetë në gjendje t’i përgjigjet është: Në cilën anë jeni saktësisht? A e zgjidhni vendin tuaj çdo herë, mbi aktorët e huaj – në Moskë apo edhe në Uashington DC – që kërkojnë ta destabilizojnë atë për qëllimet e tyre?
Biseda që më ka lënë pa gjumë më shumë se çdo tjetër këtë vit ishte një bisedë private, e cila ilustronte se sa shumë mundësia që NATO të jetë në luftë brenda pesë viteve tani merret si e mirëqenë në qarqet e mbrojtjes. Epo, tani ajo “nëndetëse” po del në sipërfaqe përmes paralajmërimeve publike ogurzi, pikërisht kur e ardhmja e Ukrainës mbështetet përsëri në duart e pakujdesshme të Trump.
Nëse ky tingëllon si një territor i vështirë për Laburistët, ndoshta mësimi kryesor i vitit është të ndalojmë së menduari për “Reform” thjesht si një problem që Laburistët duhet ta zgjidhin. Një vit analizash konfirmon atë që ishte thjesht një parandjenjë 12 muaj më parë: që “sufleja” e “Reform” është fryrë kryesisht nga votuesit konservatorë të larguar, dhe se ajo pothuajse sigurisht nuk do të shfryhet derisa Partia Konservatore të rimëkëmbet mjaftueshëm për t’i marrë njerëzit e saj mbrapsht.
Mund të jetë një vit i gjatë dhe i zymtë i nxjerrjes së mësimeve në rrugën e vështirë. Megjithatë, më mirë kështu, sesa të mos i mësosh ato kurrë.
Përgatiti për botim: L.Veizi