Për punonjësit, një orar pune që ndryshon vazhdimisht mund të jetë shumë më tepër sesa një bezdi në përditshmëri. Një studim i ri sugjeron se luhatjet e mëdha të orëve të punës lidhen me përkeqësimin e shëndetit, por ndikimi ndryshon ndjeshëm mes burrave dhe grave.
Studimi, i publikuar në revistën SSM – Population Health, analizoi të dhënat e më shumë se 61 mijë amerikanëve në moshë pune, duke përdorur të dhëna të lidhura nga Current Population Survey në SHBA. Rezultatet tregojnë se oraret e paqëndrueshme të punës lidhen me një rrezik më të lartë të përkeqësimit të shëndetit te burrat që vazhdojnë të jenë në punë. Për gratë, ndikimi shëndetësor shfaqet më shpesh përmes reduktimit të orarit, mungesave në punë ose largimit nga puna për arsye shëndetësore.
Studimi sjell një tjetër dimension në debatin për punësimin e pasigurt: nuk është vetëm numri i orëve të punës që mund të ndikojë te shëndeti, por edhe sa të paparashikueshme janë këto orë nga një muaj në tjetrin.
“Cilësia e punës ka rëndësi dhe nuk lidhet vetëm me pagën, përfitimet apo numrin total të orëve, por edhe me stabilitetin e orarit të punës dhe pasojat e tij në shëndet”, tha autorja e studimit, Sinyee Qianyi Lu.
Një element i rëndësishëm i hulumtimit është se ai përfshiu edhe punonjës që reduktuan orët, ndërprenë punën ose e lanë atë për shkak të problemeve shëndetësore. Studime të mëparshme shpesh i përjashtonin këta persona, duke u fokusuar vetëm te ata që vazhdonin të punonin.
Luhatjet e forta të orarit lidhen me përkeqësimin e shëndetit
Studiuesit krahasuan gjendjen shëndetësore të vetëraportuar me ndryshimet mujore në orët e punës. Punonjësit me orare relativisht të qëndrueshme u konsideruan si grupi me stabilitet të lartë, ndërsa ata që përjetonin ndryshime të mëdha në orarin e tyre u klasifikuan si punonjës me orare shumë të paqëndrueshme.
Një shembull i përdorur në studim është ai i një punonjësi që punon 20 orë në një muaj, 60 në muajin pasardhës, qëndron në 60 orë edhe muajin tjetër dhe më pas rikthehet në 20 orë.
Për burrat, një nivel i tillë luhatjeje lidhej me një probabilitet të parashikuar prej 38% për përkeqësim të shëndetit, krahasuar me 28% për një punonjës me një javë pune të qëndrueshme prej 40 orësh.
Në të njëjtën kohë, probabiliteti për të ruajtur një gjendje të qëndrueshme shëndetësore binte nga rreth 46% në 38%, ndërsa probabiliteti për përmirësim të shëndetit ndryshonte pak.
“Problemi nuk lidhet me sasinë absolute të orëve të punës. Problemi është më shumë ndryshimi proporcional – një javë më shumë, javën tjetër më pak”, shpjegoi studiuesja Liao.
Sipas saj, njerëzit mund të përshtaten me një ngarkesë të caktuar pune, por ndryshimet e papritura dhe të vazhdueshme nga një periudhë në tjetrën krijojnë një problem tjetër.
Për gratë, ndikimi shfaqet ndryshe
Te gratë, studiuesit nuk gjetën një lidhje statistikisht të qartë mes luhatjeve të orarit dhe përkeqësimit të shëndetit te ato që vazhdonin të ishin të punësuara.
Por tabloja ndryshoi kur në analizë u përfshinë edhe gratë që kishin reduktuar orarin, pezulluar punën ose ishin larguar nga punësimi për shkak të problemeve shëndetësore.
Probabiliteti i parashikuar për kufizime në punë për arsye shëndetësore rritej nga rreth 2.5% në pothuajse 8%, ndërsa luhatjet e orëve të punës kalonin nga nivelet më të ulëta në ato më të larta të vërejtura në studim.
Ky dallim është i rëndësishëm sepse studimet që analizojnë vetëm punonjësit që vazhdojnë të jenë në tregun e punës mund të mos e kapin plotësisht ndikimin e problemeve shëndetësore.
Fenomeni njihet si “efekti i punonjësit të shëndetshëm që mbijeton”. Punonjësit që sëmuren aq shumë sa nuk mund të vazhdojnë punën largohen nga tregu i punës. Si rezultat, në grupin që mbetet aktiv përfaqësohen më shumë punonjës të shëndetshëm, duke bërë që rreziqet reale të punës të duken më të vogla.
Nuk është vetëm çështje orari
Sipas Lu, analiza e ndarë sipas gjinisë tregon dallime të forta në mënyrën se si paqëndrueshmëria e orarit lidhet me shëndetin.
Te burrat, ajo shfaqet më drejtpërdrejt përmes përkeqësimit të gjendjes shëndetësore gjatë kohës që vazhdojnë të punojnë, veçanërisht në nivele më të larta të orëve të punës.
Te gratë, ndikimi shfaqet më shumë përmes kufizimeve shëndetësore që ndikojnë aftësinë për të punuar ose përmes largimit nga punësimi.
Gjetjet sugjerojnë se pasiguria e orarit nuk duhet parë thjesht si një problem organizativ apo një vështirësi për menaxhimin e jetës personale. Ajo mund të jetë gjithashtu një faktor rreziku për shëndetin dhe produktivitetin e fuqisë punëtore.
“Paqëndrueshmëria e orëve të punës nuk është thjesht një shqetësim për planifikimin e orarit, por një rrezik shëndetësor që prek popullsinë në mënyrë të ndryshme sipas gjinisë”, përfundon Lu.