Last Updated on 02/08/2025 by adminfjala
Nga Jonathan Freedland
“No one likes us, we don’t care” – “Askush s’na do, s’na intereson.” Ky është një thirrje që mund të ngjallë emocione në tribunat e stadiumeve në jug të Londrës, si kënga ikonë e klubit të futbollit Millwall, por si strategji shtetërore është një katastrofë. Megjithatë, Izraeli është shndërruar në një “Millwall” mes kombeve, duke u treguar i pandjeshëm dhe i paprekshëm nga dënimi global – një dënim që këtë javë mori vrull serioz.
Ndërsa një vend pas tjetrit drejtoi gishtin akuzues ndaj Izraelit, të tmerruar nga uria, shkatërrimi dhe gjakderdhja që ka shkaktuar në Gaza, zyrtarët izraelitë iu përgjigjën me të njëjtën arrogancë të zakonshme. Kur Keir Starmer shpalli synimin e Britanisë për të njohur një shtet të Palestinës, kjo u hodh menjëherë poshtë nga nënkryetari i Jerusalemit si “shumë zhurmë për asgjë”.
Reagime të ngjashme përbuzëse patën edhe ndaj premtimit të mëparshëm të Francës për njohjen diplomatike, si dhe ndaj njoftimit të Kanadasë të mërkurën se do të vepronte njësoj. Ndonjëherë qëndrimi është një indiferencë e studiuar, një ngritje supesh; ndonjëherë është zemërim. Por mesazhi është i njëjtë: nuk tërhiqemi. Siç u shpreh ambasadori izraelit në Kanada: “Izraeli nuk do t’i nënshtrohet fushatës së shtrembëruar të presionit ndërkombëtar kundër tij.”
Megjithatë, përtej gjithë kësaj arrogance teatrale, “tsunami diplomatik” që kritikët e Benjamin Netanyahut kanë paralajmëruar prej vitesh – dhe që tani duket se ka mbërritur – nuk është aspak “asgjë”. Madje, nën këtë maskë të stilit Millwall, ka shenja që Netanjahu e di mirë se situata po ndryshon.
Më shumë se 140 nga 193 shtetet anëtare të OKB-së kishin njohur tashmë Palestinën, por tani këtij grupi po i shtohen fuqi të mëdha perëndimore: lëvizja e Francës, Britanisë dhe Kanadasë nënkupton se tashmë tre anëtarë të G7 janë pjesë e kësaj njohjeje. Po këtë javë u mbajt një konferencë speciale në OKB në Nju Jork, ku 125 vende i kërkuan Netanyahut të angazhohej për krijimin e një shteti palestinez krahas Izraelit – një përpjekje për të ringjallur zgjidhjen dy-shtetëshe që prej kohësh është në agoni.
Kundërshtimet nga Izraeli
Në përgjigje, Izraeli dhe mbështetësit e tij kanë ngritur disa pretendime:
Kritikët janë pajtues me terrorin. Netanjahu iu përgjigj Starmer-it në Twitter duke thënë: “Pajtimi me terroristët xhihadistë gjithmonë dështon.” Ai e pozicionon veten si një “Çërçill”, ndërsa e përshkruan Starmer-in si një “Çamberlen”, me ministrin e tij të jashtëm që flet për Munihun dhe 1938-ën. Por krahasimi mes pushtimit nazist të Çekosllovakisë dhe kërkesës së palestinezëve për vetëvendosje është fyes në injorancën e tij.
Njohja e Palestinës si “shpërblim për Hamasin”. Por ky interpretim është i shtrembëruar. Deklarata e Nju Jorkut këtë javë – e nënshkruar nga Arabia Saudite, Egjipti, Katari dhe Liga Arabe – dënon qartë sulmet e Hamasit më 7 tetor 2023. Për më tepër, ajo kërkon qartë që Hamas të largohet nga pushteti në Gaza dhe të dorëzojë armët tek Autoriteti Palestinez (PA).
Kjo është edhe linja e përbashkët e deklaratave nga Starmer dhe liderë të tjerë: jo Hamasit, po një Palestine të udhëhequr nga Autoriteti Palestinez. Nuk ka asnjë “shpërblim” këtu.
Kritikat për ndikimin mbi pengjet izraelite
Një akuzë më serioze vjen nga ata që kërkojnë lirimin e 20 pengjeve izraelite ende të mbajtura gjallë në Gaza. Ata argumentojnë se Starmer bëri gabim duke thënë se Britania nuk do të njohte Palestinën nëse arrihet një marrëveshje armëpushimi midis Hamasit dhe Izraelit. Sipas tyre, kjo mund të ketë inkurajuar Hamasin të mos pranojë asnjë marrëveshje, me qëllim që Britania të përmbushë premtimin për njohje.
Por mbrojtësit e Starmer thonë se kjo bie në kontradiktë me realitetin: Hamas nuk e dëshiron një shtet palestinez krahas Izraelit, por kërkon një shtet të vetëm, islamik, nga lumi deri në det.
Në fakt, nëse komuniteti ndërkombëtar heq dorë nga njohja e Palestinës pas 7 tetorit, kjo do të ishte vërtet një shpërblim për Hamasin, sepse do të përforconte përpjekjet e tij për të shkatërruar zgjidhjen dy-shtetëshe.
Një lëvizje simbolike me pak ndikim praktik?
Kritika më e fortë është ajo që i cilëson këto deklarata si gjeste simbolike, që tregojnë pafuqinë e qeverive përballë realitetit. Është e vërtetë që njohja diplomatike nuk do të ushqejë asnjë fëmijë në Gaza. Nëse Netanjahu e injoron plotësisht Starmer-in, kjo vetëm sa do të nxjerrë në pah dobësinë e këtij të fundit.
Por, sipas vetë arsyetimit të Londrës, më mirë të përdoret tani karta e njohjes para se të bëhet plotësisht e pavlefshme. Siç u shpreh Wes Streeting: “Britania duhet ta njohë Palestinën, përderisa ekziston ende një Palestinë për t’u njohur.”
Mosdëgjimi i Netanyahut dhe rreziku i strategjisë së tij
Londra, Parisi dhe të tjerë shpresojnë se, kur të përfundojë lufta në Gaza, do të jenë vendosur parametrat për atë që duhet të vijë më pas. Por Netanjahu nuk dëgjon askënd. Ai ka vendosur prej kohësh se Izraeli mund t’i injorojë të gjithë – BE-në, OKB-në, OBSH-në, BBC-në – përveç njërit: SHBA-së.
Madje, ai ka shkuar më tej, duke u fokusuar vetëm te Partia Republikane, duke përjashtuar tërësisht demokratët. Por kjo është një strategji e rrezikshme:
SHBA nuk mjafton si aleat i vetëm.
BE dhe Britania janë partnerë ekonomikë kyç.
Brenda vetë Partisë Republikane ka një krah që është armiqësor ndaj Izraelit, sidomos brenda lëvizjes MAGA. (Këtë javë, Marjorie Taylor Greene u bë ligjvënësja e parë amerikane që akuzoi Izraelin për gjenocid.)
Madje as Trumpi nuk e ndan plotësisht përbuzjen e Netanyahut ndaj opinionit ndërkombëtar – ai dëshiron të duket si një udhëheqës global, madje ëndërron një çmim Nobel.
Shtimi i pasojave për Izraelin
Populli izraelit po ndien gjithnjë e më shumë koston e izolimit ndërkombëtar që Netanjahu ka kultivuar. Një sinjal i vogël është trajtimi i keq që disa turistë izraelitë po marrin në Greqi. Kjo mund të shpjegojë edhe pse zyrtarët izraelitë këtë javë reaguan me kaq forcë ndaj Starmer-it dhe të tjerëve, duke pretenduar me zë të lartë se nuk janë aspak të shqetësuar.
Por gjithnjë e më shumë izraelitë e kuptojnë se nuk kanë luksin të sillen si Millwall-i: ndoshta “askush nuk i do”, por shumë prej tyre kujdesen dhe shqetësohen shumë për këtë.
*Jonathan Freedland është kolumnist për “The Guardian”/ Përgatiti për botim: L.Veizi