Last Updated on 23/10/2025 by Kesjana
Kanë kaluar disa muaj që kur Presidenti i SHBA-së Donald Trump shprehu për herë të fundit ambicien e tij për të aneksuar Grenlandën në një mënyrë ose në një tjetër, por heshtja që pasoi është mashtruese sepse obsesioni i tij me ishullin e madh të akullt nuk është dobësuar aspak, sipas portalit të Brukselit “Politico”. Zyrtarët e lartë danezë kanë frikë se Trump ende dëshiron të bëhet presidenti i parë amerikan që zgjeron ndjeshëm territorin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës që kur ish-presidenti amerikan Andrew Johnson bleu Alaskën në vitin 1867.
Përplasja më e madhe
Pavarësisht marrëveshjeve të fundit mbi mbrojtjen dhe tregtinë, Groenlanda mund të bëhet ende “përplasja” më e madhe në marrëdhëniet transatlantike gjatë administratës së dytë të Trump, vlerëson portali i Brukselit. Danezët kanë gjithashtu frikë se disa partnerë evropianë nga BE-ja dhe NATO-ja nuk e kuptojnë se sa shumë mund të bëhet obsesioni i Trump me Groenlandën një kërcënim ekzistencial për marrëdhëniet me SHBA-në, por edhe për respektin global për sovranitetin dhe kufijtë ndërkombëtarë. Presidenti i Francës, Emmanuel Macron , është një përjashtim, ai i kënaqi si danezët ashtu edhe udhëheqësit e Groenlandës kur, gjatë një vizite të shkurtër në Nuuk në qershor, përsëriti se “Groenlanda nuk është në shitje ose për konfiskim” , raporton “Politico”. Të tjerë, megjithatë, ishin më të kujdesshëm.
Qëndrimi i europianëve
Për disa, historia e Trumpit për Groenlandën është një shaka, ndërsa për të tjerët, një kërcënim i vërtetë. Në vend të kësaj, shumë preferojnë t’i trajtojnë planet e Trump për të aneksuar Grenlandën si shaka ose shpërqendrim, por në Kopenhagen askush nuk po qesh, sipas portalit të Brukselit. Danimarka beson se obsesioni i Trump me Groenlandën është si i paarsyeshëm ashtu edhe real . I paarsyeshëm, sepse nuk ka asnjë kërcënim të menjëhershëm sigurie për Groenlandën nga Rusia apo Kina, dhe çdo kërcënim i ardhshëm mund të zgjidhet përmes NATO-s. Përveç kësaj, investitorët amerikanë janë tashmë të hapur ndaj shfrytëzimit të xeheve të Groenlandës dhe metaleve të rralla, por pothuajse nuk ka asnjë interes, sipas “Politico”. Megjithatë, zyrtarë të lartë danezë besojnë se ambiciet territoriale të Trump janë reale , edhe nëse ato nuk bazohen në qëllime realiste.
Planet e Trump
Kur u pyet për sovranitetin dhe të drejtën e popullit për vetëvendosje, Trump tha në janar se ishte i sigurt se Danimarka do të pajtohej, pa përmendur banorët e Groenlandës, 89 përqind e të cilëve janë Inuit dhe 85 përqind e të cilëve në një sondazh të opinionit publik hodhën poshtë çdo të ardhme nën flamurin amerikan. Kjo është arsyeja pse zyrtarët danezë janë të bindur se Shtëpia e Bardhë po planifikon diçka, gjë që konfirmohet nga raporti i “Wall Street Journal” i majit në lidhje me agjencitë amerikane të inteligjencës që përpiqen të identifikojnë banorë të “dobishëm” të Groenlandës që mbështesin axhendën e Trump, si dhe lajmi se Danimarka thirri një diplomat të lartë amerikan në gusht për shkak të një raporti mbi tre amerikanë që dyshohet se vepronin fshehurazi në Groenlandë në një përpjekje për të shkaktuar pakënaqësi me Kopenhagenin, sipas “Politico”.
“Pushtimi me dollarë”
Kjo është arsyeja pse qeveria daneze nuk pret një pushtim ushtarak, por një pushtim me dollarë. Ose nëpërmjet një oferte të drejtpërdrejtë për t’i paguar çdo banori të Groenlandës një shumë të madhe, ose nëpërmjet një fushate për të blerë ndikim dhe politikanë vendas. Frika në Kopenhagen është se një “kapje kaq e ngadaltë e territorit” nuk do të provokojë një përgjigje mjaftueshëm të fortë nga Brukseli ose partnerët evropianë, raporton “Politico”. Prandaj, Danimarka filloi një ofensivë diplomatike në kryeqytetet evropiane, me shkallë të ndryshme suksesi. Strategjia aktuale e Kopenhagenit është të rrisë koston politike të planeve të Trump duke fituar mbështetje nga Berlini dhe institucionet e BE-së për një program mbrojtjeje të Groenlandës dhe zhvillim të kujdesshëm ekonomik./kb