Më 2 nëntor 1984, në burgun shtetëror të North Carolina-s, u ekzekutua Velma Barfield, 52 vjeç, një nga figurat më të famshme dhe më kontradiktore të kronikës kriminale amerikane.
Ajo u bë gruaja e parë në Shtetet e Bashkuara që u ekzekutua pas rivendosjes së dënimit me vdekje në vitin 1976, si dhe gruaja e parë në histori që vdiq nga injeksioni vdekjeprurës, një metodë e re ekzekutimi e konsideruar më “humane” në atë kohë.
Nga një jetë e zakonshme në rrugën e krimit
Velma Barfield, e lindur më 1932 në South Carolina, ishte vajzë e një familjeje punëtore. Jeta e saj e hershme u shënua nga dhuna familjare, varfëria dhe ankthi.
Ajo u martua e re dhe për një kohë jetoi një jetë të qetë si bashkëshorte dhe nënë. Por pas një aksidenti të rëndë dhe humbjes së bashkëshortit, Barfield u përfshi në varësi nga qetësuesit dhe ilaçet e forta kundër dhimbjeve, të cilat do të përkeqësonin gjendjen e saj mendore dhe emocionale.
Në fillim të viteve ’70, jeta e saj mori një kthesë dramatike: humbi punën, ra në borxhe dhe filloi të falsifikonte çeqe. Kur mashtrimet e saj zbuloheshin, njerëzit përreth saj papritur vdisnin – zakonisht nga helmimi.
Helmimi si armë vdekjeje
Metoda e saj e zakonshme ishte helmimi me arsenik, një substancë e fortë toksike që Barfield e përdorte për t’u “shpëtuar” njerëzve që mund ta zbulonin.
Në vitin 1978, ajo u arrestua pasi hetimet zbuluan se i fejuari i saj, Stuart Taylor, kishte vdekur nga helmimi. Analizat mjeko-ligjore zbuluan gjurmë arseniku në trupin e tij, dhe Barfield u akuzua për vrasje me paramendim.
Gjatë hetimeve, ajo pranoi se kishte vrarë edhe pesë persona të tjerë, përfshirë nënën e saj, disa të moshuar për të cilët kujdesej dhe një fqinj. Megjithatë, ajo u gjykua dhe u dënua vetëm për vrasjen e Stuart Taylor-it, pasi kjo ishte çështja me provat më të forta.
Pendimi dhe kthimi në fe
Në burg, Velma Barfield përjetoi një ndryshim të thellë shpirtëror. Ajo u konvertua në krishterim të devotshëm dhe nisi të shërbente si këshilltare për të burgosurit e tjerë, veçanërisht për gratë që kishin probleme me varësinë dhe dhunën në familje.
Shumë njerëz, përfshirë priftërinj, psikologë dhe aktivistë kundër dënimit me vdekje, u përpoqën ta shpëtonin nga ekzekutimi, duke theksuar pendesën e saj të sinqertë dhe gjendjen e paqëndrueshme mendore.
Presidenti i atëhershëm i SHBA-së, Ronald Reagan, refuzoi ndërhyrjen në rastin e saj, ndërsa guvernatori i North Carolina-s, Jim Hunt, hodhi poshtë kërkesën për falje.
Ekzekutimi dhe jehona publike
Më 2 nëntor 1984, në orën 2:15 të mëngjesit, Velma Barfield mori injeksionin vdekjeprurës në dhomën e ekzekutimit të burgut në Raleigh, North Carolina.
Para se të vdiste, ajo tha fjalët: “Unë e dua secilin prej jush dhe ju fal për gjithçka. Ju lutem, më falni edhe ju.”
Ekzekutimi i saj shkaktoi debat të gjerë publik në SHBA dhe jashtë saj, duke rikthyer në qendër të vëmendjes çështjen e dënimit kapital, rolin e pendesës dhe mundësinë e rehabilitimit njerëzor.
Trashëgimia e errët
Sot, Velma Barfield mbahet mend si një figurë e dyzuar: një grua e thyer nga jeta që kreu krime të tmerrshme, por që në fund u përpoq të rigjente shpirtin dhe njerëzoren brenda vetes.
Historia e saj u bë objekt librash, filmash dokumentarë dhe studimesh psikologjike, si një rast që ngre pyetje të thella mbi moralin, drejtësinë dhe faljen.
Velma Barfield (1932–1984) mbetet një emër që shënoi një epokë – si gruaja e parë e ekzekutuar me injeksion vdekjeprurës dhe si një figurë që ende ngjall debat mbi kufijtë midis krimit dhe pendesës.
Përgatiti: L.Veizi