Last Updated on 10/12/2025 by Leonard
Më 10 dhjetor 1983, Argjentina përjetoi një nga momentet më të rëndësishme të historisë së saj moderne – rënien e regjimit diktatorial të Juntës Ushtarake dhe rikthimin e demokracisë pas gati shtatë vjetësh sundimi të hekurt.
Junta Ushtarake, e njohur ndryshe si “Procesi i Riorganizimit Kombëtar” (Proceso de Reorganización Nacional), kishte marrë pushtetin më 24 mars 1976, përmes një grushti shteti që rrëzoi qeverinë civile të Isabel Perón. Udhëheqësit ushtarakë, të kryesuar fillimisht nga Jorge Rafael Videla, e justifikuan marrjen e pushtetit si një “luftë kundër terrorizmit”, por shumë shpejt regjimi u shndërrua në një nga diktaturat më brutale të Amerikës Latine.
Gjatë sundimit të tyre, ushtria dhe shërbimet e sigurisë zhvilluan të ashtuquajturën “Lufta e Pistë” (La Guerra Sucia), një fushatë shtypjeje të ashpër ndaj çdo kundërshtari politik apo qytetari të dyshuar. Si pasojë, dhjetëra mijëra njerëz u arrestuan, torturuan dhe u zhdukën pa gjurmë – viktima të asaj që më vonë u quajt “të zhdukurit” (los desaparecidos).
Në vitet e fundit të regjimit, kriza ekonomike, presioni ndërkombëtar dhe veçanërisht disfata e rëndë në Luftën e Ishujve Falkland (Malvinas) kundër Mbretërisë së Bashkuar në vitin 1982, tronditën autoritetin e juntës dhe nxitën popullin argjentinas të kërkonte ndryshim.
Më në fund, në dhjetor 1983, regjimi ushtarak u detyrua të largohej nga pushteti dhe në vend erdhi presidenti civil Raúl Alfonsín, duke shënuar fundin e diktaturës dhe fillimin e një epoke të re demokratike në Argjentinë.
Rënia e Juntës Ushtarake mbetet një moment kyç i kujtesës historike argjentinase, simbol i fitimit të lirisë dhe i dënimit të krimeve të shtetit. Sot, ajo periudhë kujtohet përmes përpjekjeve për drejtësi dhe përmes motit të famshëm të nënave të “Plaza de Mayo”: “Asnjëherë më!” (¡Nunca Más!).
Përgatiti: L.Veizi