Më 22 korrik 1456 përfundoi një nga betejat më vendimtare të shekullit XV. Pas disa javësh luftimesh të ashpra, Janosh Huniadi, regjent dhe komandant i Mbretërisë së Hungarisë, arriti të mposhtë ushtrinë e Sulltan Mehmetit II, duke thyer rrethimin osman të Beogradit dhe duke penguar për dekada përparimin e Perandorisë Osmane drejt Evropës Qendrore.
Vetëm tre vjet më parë, në vitin 1453, Mehmeti II kishte pushtuar Kostandinopojën, duke i dhënë fund Perandorisë Bizantine. Fitorja e tij kishte tronditur mbarë Evropën dhe kishte krijuar bindjen se ushtria osmane ishte pothuajse e pandalshme. Objektivi i radhës ishte Beogradi, një fortesë strategjike në brigjet e Danubit, e cila konsiderohej porta hyrëse drejt Hungarisë, Austrisë dhe më tej Evropës Perëndimore.
Në verën e vitit 1456, Mehmeti II mblodhi një ushtri prej dhjetëra mijëra ushtarësh, të mbështetur nga artileri e rëndë dhe një flotë lumore. Përballë kësaj force, Janosh Huniadi organizoi mbrojtjen e qytetit së bashku me komandantin Mihaj Silagji, ndërsa predikuesi françeskan Gjon Kapistrano mobilizoi mijëra vullnetarë të krishterë për t’iu bashkuar mbrojtjes.
Pas bombardimeve të vazhdueshme, osmanët arritën të çanin muret e jashtme të Beogradit. Megjithatë, mbrojtësit rezistuan me vendosmëri dhe më 22 korrik ndërmorën një kundërsulm të papritur. Huniadi sulmoi kampin osman, duke shkaktuar kaos në radhët e ushtrisë së Mehmetit II. Vetë sulltani u plagos gjatë luftimeve dhe, përballë humbjeve të mëdha, u detyrua të urdhëronte tërheqjen.
Fitorja e Beogradit pati jehonë në të gjithë kontinentin. Papa Kalixti III, i cili kishte bërë thirrje për mbrojtjen e Evropës nga osmanët, urdhëroi që kambanat e kishave të binin çdo ditë në mesditë për të kujtuar këtë fitore. Tradita e kambanave të mesditës, e ruajtur në shumë vende edhe sot, lidhet pikërisht me këtë ngjarje historike.
Megjithëse Janosh Huniadi vdiq vetëm pak javë pas betejës nga murtaja që shpërtheu në kampin e fitimtarëve, suksesi i tij pati pasoja të mëdha strategjike. Përparimi osman drejt Evropës Qendrore u ndal për rreth shtatëdhjetë vjet. Vetëm në vitin 1521, nën sundimin e Sulltan Sulejmanit të Madhërishëm, Beogradi ra përfundimisht në duart e Perandorisë Osmane.
Rrethimi i Beogradit konsiderohet një nga fitoret më të rëndësishme ushtarake të Mesjetës së vonë. Ai jo vetëm shpëtoi Hungarinë nga pushtimi i menjëhershëm, por vonoi zgjerimin osman në Evropë, duke i dhënë kohë shteteve evropiane të organizonin mbrojtjen e tyre përballë një prej perandorive më të fuqishme të kohës.
Përgatiti: L.Veizi