Last Updated on 30/09/2025 by adminfjala
nga Monada Mehmetaj
Ekspozita e hapur sot në Këshillin e Europës, nën kujdesin e Konsullatës së Kosovës dhe Ambasadorit Lulzim Hiseni Monada Mehmetaj ,Strasburg. Ekspozita më e re e piktorit bashkëkohor kosovar, Rron Qena (i lindur në vitin 1979), është hapur sot në selinë e Këshillit të Europës në Strasburg, duke e vendosur artin e tij përballë një audience ndërkombëtare. Me titullin “Around Me / Rreth Meje”, kjo ekspozitë është një reflektim i fuqishëm mbi qytetin, kujtesën dhe marrëdhëniet intime të artistit me hapësirat ku jeton.
Hapja e ekspozitës u bë nën kujdesin e Konsullatës së Kosovës në Strasburg dhe personalisht të Ambasadorit Lulzim Hiseni, një artdashës dhe nismëtar i shumë projekteve kulturore në këtë qytet. Roli i tij në mbështetjen e komunitetit të diasporës dhe në nxitjen e prezantimeve kulturore kosovare në zemër të Europës është i pazëvendësueshëm, ndaj emri i tij meriton të veçohet si një mbështetës i palodhur i artit dhe kulturës.
Ky dimension diplomatik e shndërron ekspozitën në një urë që lidh artin me përfaqësimin kombëtar, duke i dhënë Rron Qenës hapësirën e duhur për të prezantuar punën e tij përballë një publiku europian.
Një rrugëtim i ndërtuar mbi kujtesën dhe familjen
Frymëzimi i parë i Rron Qenës lidhet me figurën e të atit, karikaturistit të njohur Agim Qena, i cili e shoqëroi në hapat e parë të artit. Po aq i rëndësishëm ishte edhe ndikimi i mjeshtrit Muslim Mulliqi, me të cilin Qena ndoqi kurse private përpara se të ndiqte për një kohë Universitetin e Arteve në Prishtinë. Pas luftës së vitit 1999, Qena vijoi të ndërtonte një gjuhë të pavarur vizuale, duke krijuar vepra që pasqyrojnë njëkohësisht thjeshtësinë e jetës dhe kompleksitetin e përjetimeve të saj.
Ky formim personal dhe artistik e ka çuar drejt një stili të veçantë që shpesh përshkruhet si dialog mes ngjyrës, kujtesës dhe kohës. Vepra e tij nuk është vetëm pamje estetike, por edhe reflektim mbi realitete të dhimbshme e po aq njerëzore si izolimi, ndotja e qytetit, muret që ndajnë hapësira dhe jetët që zhvillohen pas tyre.
Seritë që formësuan identitetin artistik
Ekspozita “Rreth Meje” sjell bashkë disa prej përvojave më të rëndësishme të Qenës, të cilat kanë shënuar rrugëtimin e tij artistik gjatë tri dekadave të fundit. Në vitet ’90, ai nisi serinë “Sleep”, ku vizatonte të afërmit e tij gjatë gjumit, si një mënyrë për të kapur intimitetin e heshtur të ëndrrave.
Në fillim të viteve 2000, ai krijoi serinë “My Confusion is Oh So Clear”, të frymëzuar nga muzika dhe poezia e Tom Waits, ku procesi i pikturimit merrte përparësi ndaj subjektit, duke prodhuar vepra që mishëronin një gjendje të turbullt, por të sinqertë.
Më pas, me serinë “Fading City”, Qena reagoi ndaj problemit të ndotjes së ajrit në Kosovë. Pikturat e kësaj periudhe pasqyronin ngjyra që shuheshin ngadalë, duke ngritur pyetjen: çfarë mbetet kur ngjyrat zhduken? Kjo seri është një metaforë e fuqishme për zhdukjen e kujtimeve dhe transformimin e hapësirave urbane.
Në të njëjtën kohë, seria “Behind the Walls” u frymëzua nga muret e larta dhe shumëngjyrëshe të Shkodrës, që ngjasojnë me afreske. Në këto piktura shfaqet një reflektim mbi izolimin, mbylljen dhe kureshtjen për të zbuluar jetën e fshehur pas këtyre barrierave.
Qyteti si organizëm i gjallë
Ekspozita e vitit 2024 në Galerinë Kombëtare të Kosovës, me titull “The Roads That Know Me” (Udhët që më njohin), prezantoi një tjetër hap të rëndësishëm në krijimtarinë e Qenës. Pikturat e atjeshme sollën përjetime të marra nga Prishtina, Berlini, Shkodra dhe Bremeni – katër qytete të ndryshme, por të lidhura mes tyre nga syri dhe shpirti i artistit.
Në ekspozitën aktuale “Around Me / Rreth Meje”, ky udhëtim merr formën e një reflektimi të dyfishtë mbi Prishtinën dhe Bremenin. Pikturat nuk i paraqesin këto qytete si struktura statike, por si organizma të gjallë, të ndërtuar mbi shtresa historie, arkitekture dhe kujtese kolektive.
Prishtina shfaqet e gjallë, energjike dhe e tensionuar, me një shpirt rezistent e të mbushur me kontradikta. Ndërkohë, Bremeni paraqitet më i qetë, i matur dhe i balancuar, por gjithsesi i gjallë dhe i mbushur me kujtesë. Përmes një dialogu të ndërthurur mes këtyre dy qyteteve, Qena krijon një narrativë të vetme, ku identitetet urbane bashkohen në një hartë emocionale dhe artistike.
Një estetikë e shtresuar, një kujtesë që nuk shuhet
Pikturat e Qenës dallohen për teksturat e dendura dhe ngjyrat e shtresuara, që shpesh krijojnë një ndjesi afresku. Këto shtresa vizuale janë metaforë e kujtesës urbane: kujtime të mbuluara e të zbuluara njëkohësisht, të cilat përbëjnë identitetin e qyteteve në ndryshim të vazhdueshëm.
Në veprat e tij, qyteti nuk është vetëm hapësirë arkitektonike; ai është kujtesë, emocione, fragmente jete, të cilat bashkohen për të krijuar një narrativë të përbashkët njerëzore. Në këtë kuptim, ekspozita “Rreth Meje” është një udhëtim i brendshëm po aq sa një hartë urbane.
Një art që bashkon hapësirat dhe kohët
Në thelb, arti i Rron Qenës është një reflektim mbi përjetimin njerëzor në qytetet bashkëkohore. Ai shfaq tensionin mes hapësirës së përditshme dhe kujtesës kolektive, mes izolimit dhe lidhjes me tjetrin, mes humbjes dhe shpresës.
Ekspozita e hapur sot në Këshillin e Europës, nën kujdesin e Konsullatës së Kosovës dhe mbështetjen e Ambasadorit Lulzim Hiseni, nuk është vetëm një paraqitje pikturash. Ajo është një ftesë për të parë qytetin ndryshe: jo si një strukturë betoni, por si një organizëm të gjallë, me shpirt e kujtesë. Nëpërmjet ngjyrave, shtresave dhe simboleve, Qena i jep jetë një udhëtimi ku Prishtina dhe Bremeni bëhen një – dy qytete që jetojnë brenda artistit dhe që marrin jetë në telajo.
Ky rrëfim i ndërthurur e vendos Rron Qenën në radhën e piktorëve bashkëkohorë që jo vetëm dokumentojnë realitetin, por edhe e transformojnë atë në përvoja estetike dhe emocionale. Me “Rreth Meje”, ai na kujton se arti nuk është thjesht një pasqyrim i botës përreth nesh, por edhe një mënyrë për ta rindërtuar atë nga brenda piktorit bashkëkohor kosovar, Rron Qena (i lindur në vitin 1979), është hapur sot në selinë e Këshillit të Europës në Strasburg, duke e vendosur artin e tij përballë një audience ndërkombëtare. Me titullin “Around Me / Rreth Meje”, kjo ekspozitë është një reflektim i fuqishëm mbi qytetin, kujtesën dhe marrëdhëniet intime të artistit me hapësirat ku jeton.
Hapja e ekspozitës u bë nën kujdesin e Konsullatës së Kosovës në Strasburg dhe personalisht të Ambasadorit Lulzim Hiseni, një artdashës dhe nismëtar i shumë projekteve kulturore në këtë qytet. Roli i tij në mbështetjen e komunitetit të diasporës dhe në nxitjen e prezantimeve kulturore kosovare në zemër të Europës është i pazëvendësueshëm, ndaj emri i tij meriton të veçohet si një mbështetës i palodhur i artit dhe kulturës.
Një estetikë e shtresuar, një kujtesë që nuk shuhet
Pikturat e Qenës dallohen për teksturat e dendura dhe ngjyrat e shtresuara, që shpesh krijojnë një ndjesi afresku. Këto shtresa vizuale janë metaforë e kujtesës urbane: kujtime të mbuluara e të zbuluara njëkohësisht, të cilat përbëjnë identitetin e qyteteve në ndryshim të vazhdueshëm.
Në veprat e tij, qyteti nuk është vetëm hapësirë arkitektonike; ai është kujtesë, emocione, fragmente jete, të cilat bashkohen për të krijuar një narrativë të përbashkët njerëzore. Në këtë kuptim, ekspozita “Rreth Meje” është një udhëtim i brendshëm po aq sa një hartë urbane.
Një art që bashkon hapësirat dhe kohët
Në thelb, arti i Rron Qenës është një reflektim mbi përjetimin njerëzor në qytetet bashkëkohore. Ai shfaq tensionin mes hapësirës së përditshme dhe kujtesës kolektive, mes izolimit dhe lidhjes me tjetrin, mes humbjes dhe shpresës.
Ekspozita e hapur sot në Këshillin e Europës, nën kujdesin e Konsullatës së Kosovës dhe mbështetjen e Ambasadorit Lulzim Hiseni, nuk është vetëm një paraqitje pikturash. Ajo është një ftesë për të parë qytetin ndryshe: jo si një strukturë betoni, por si një organizëm të gjallë, me shpirt e kujtesë. Nëpërmjet ngjyrave, shtresave dhe simboleve, Qena i jep jetë një udhëtimi ku Prishtina dhe Bremeni bëhen një – dy qytete që jetojnë brenda artistit dhe që marrin jetë në telajo.
Ky rrëfim i ndërthurur e vendos Rron Qenën në radhën e piktorëve bashkëkohorë që jo vetëm dokumentojnë realitetin, por edhe e transformojnë atë në përvoja estetike dhe emocionale. Me “Rreth Meje”, ai na kujton se arti nuk është thjesht një pasqyrim i botës përreth nesh, por edhe një mënyrë për ta rindërtuar atë nga brenda.