Last Updated on 09/12/2025 by Leonard
Dhjetor 1987. Në rrugicat e ngushta të Gazës dhe në qytetet e Bregut Perëndimor shpërthen një kryengritje popullore që do të trondiste Lindjen e Mesme dhe do t’i jepte konfliktit izraelito-palestinez një dimension krejt të ri. Ajo mori emrin Intifada – “shkundje”, “kryengritje” – dhe shënoi zhvendosjen e çështjes palestineze nga margjina diplomatike drejt vëmendjes së opinionit publik botëror.
Intifada e Parë nisi si një reagim spontan pas një incidenti rrugor në Gaza, por shumë shpejt u shndërrua në një lëvizje të gjerë civile dhe politike kundër okupimit izraelit, i cili vazhdonte që nga viti 1967. Qindra mijëra palestinezë – të rinj, gra, punëtorë, studentë – iu bashkuan protestave, bojkotimeve, grevave dhe akcioneve të mosbindjes civile që ngritën peshë shoqërinë palestineze. Imazhet e të rinjve që përballeshin me gurë kundër forcave izraelite u bënë simbol i rezistencës së një populli të tërë.
Kryengritja, e cila zgjati praktikisht deri në Konferencën e Madridit më 1991, i dha një shtysë vendimtare njohjes ndërkombëtare të të drejtave palestineze. Ndërsa dhuna dhe represioni vazhdonin në terren, diplomacia ndërkombëtare nisi të rishikonte urgjencën e gjetjes së një zgjidhjeje politike. Në këtë klimë, procesi që kishte nisur më herët kulmoi në vitin 1993 me nënshkrimin e Marrëveshjeve të Oslo-s, që shënuan përfundimin zyrtar të Intifadës së Parë dhe lindjen e Autoritetit Kombëtar Palestinez.
Edhe pse pritshmëritë e asaj periudhe nuk u realizuan plotësisht, Intifada e Parë mbetet sot një nga momentet më të rëndësishme të historisë moderne të Lindjes së Mesme. Ajo ndryshoi mënyrën se si bota e shihte çështjen palestineze, i dha formë identitetit politik të një brezi të tërë dhe përforcoi bindjen se konflikti nuk mund të zgjidhet pa adresuar aspiratat legjitime të një populli që kërkon liri dhe shtetësi.
Përgatiti: L.Veizi