Valletta, 1974 – Më 13 dhjetor 1974, Parlamenti maltez miratoi një rishikim thelbësor të kushtetutës, duke shënuar një prej momenteve më vendimtare në historinë moderne të ishullit. Me ndryshimet e reja, Shteti i Maltës u shndërrua zyrtarisht në republikë, duke i dhënë fund rolit kushtetues të Reġina ta’ Malta (Mbretëresha e Maltës) dhe duke vendosur një sistem të ri politik me president në krye të shtetit.
Ky hap i rëndësishëm konsolidoi pavarësinë e Maltës nga Britania e Madhe, ndonëse vendi vazhdoi të mbetej pjesë e Commonwealth-it të Kombeve. Pas shpalljes së republikës, figura e monarkut u zëvendësua nga Sir Anthony Mamo, i cili u emërua Presidenti i parë i Republikës së Maltës, duke hapur një epokë të re të vetëqeverisjes dhe stabilitetit institucional.
Procesi i shkëputjes përfundimtare nga prania britanike në ishull vijoi gjatë viteve që pasuan. Kulmi u arrit më 31 mars 1979, kur trupat e fundit britanike u larguan nga territori maltez, duke simbolizuar fundin e një periudhe të gjatë ndikimi dhe duke lënë pas një Maltë tërësisht sovrane.
Shpallja e republikës konsiderohet sot si një pikë kthese historike, që hapi rrugën për zhvillimin politik, ekonomik dhe diplomatik të Maltës në kuadër të strukturave evropiane dhe ndërkombëtare.
Përgatiti: L.Veizi