Nën një shi të imët dhe një qiell gri që mbulonte Berlinin, ndodhi ajo që për gati tri dekada u konsiderua e pamundur. Më 22 dhjetor 1989 (me hapat e parë që nisën që më 21 dhjetor), Porta e Brandenburgut, simboli më i fuqishëm i ndarjes së botës, u rihap.
Kjo nuk ishte thjesht hapja e një rrugëkalimi; ishte shembja përfundimtare, de-facto, e “Perdes së Hekurt” që kishte mbajtur peng një komb dhe një kontinent të tërë.
Një monument në “Tokën e Askujt”
Që nga gushti i vitit 1961, kur u ndërtua Muri i Berlinit, Porta e Brandenburgut kishte mbetur e izoluar. Ajo qëndronte në mes të “brezit të vdekjes”, e paarritshme si për gjermano-perëndimorët, ashtu edhe për gjermano-lindorët. Për 28 vite, kjo portë klasike u shndërrua në një monument të heshtur të Luftës së Ftohtë – një kujtesë e dhimbshme se si politika mund të ndajë familjet, rrugët dhe shpirtrat.
Dita që bashkoi Gjermaninë
Edhe pse Muri kishte nisur të “thërrmohej” simbolikisht më 9 nëntor, rihapja zyrtare e Portës së Brandenburgut ishte akti final që vulosi bashkimin.
Takimi i Liderëve: Nën brohoritjet e mijëra njerëzve, Kancelari i Gjermanisë Perëndimore, Helmut Kohl, dhe Kryeministri i Gjermanisë Lindore, Hans Modrow, shtrënguan duart në mes të portës.
Emocioni i Turmës: Mijëra berlinezë, të pajisur me çadra dhe flamuj, sfiduan të ftohtin për të ecur nëpër kalimin që deri dje ruhej nga ushtarë me armë të mbushura. Lotët e gëzimit u përzien me shiun, ndërsa orkestrat improvizuan muzikë nëpër rrugë.
Fundi i ndarjes “De-Facto”
Hapja e kësaj pike kalimi ishte hapi i fundit teknik dhe shpirtëror përpara bashkimit zyrtar të dy Gjermanive. Ajo shënoi momentin kur:
Liria e lëvizjes u bë e pakthyeshme.
Rreziku i konfliktit bërthamor në zemër të Europës nisi të zbehej.
Berlini pushoi së qeni një qytet i rrethuar, për t’u bërë sërish metropoli i hapur që njohim sot.
Trashëgimia e një porte të hapur
Sot, Porta e Brandenburgut nuk është më një simbol i ndarjes, por një ikonë e unitetit evropian. Ajo na kujton se asnjë mur, sado i lartë apo i ruajtur mirë, nuk mund t’i rezistojë përgjithmonë dëshirës njerëzore për liri dhe bashkim.
Në ato ditë të dhjetorit 1989, bota pa se si historia mund të ndryshojë rrjedhën e saj brenda pak orësh, duke i kthyer një populli dinjitetin dhe një qyteti zemrën e tij të humbur.
Përgatiti: L.Veizi