Në agimin e shekullit XX, rivaliteti midis Perandorisë Ruse dhe Japonisë për ndikim në Mançuri dhe Kore po shkonte drejt një përplasjeje të pashmangshme. Ky konflikt shpërtheu zyrtarisht në fillim të shkurtit 1904 dhe episodi i parë madhor i tij ishte Beteja e Port Arturit, një ngjarje që jo vetëm hapi Luftën Ruso-Japoneze, por edhe tronditi ekuilibrat tradicionalë të fuqisë botërore.
Natën e 8–9 shkurtit 1904, pa shpallje paraprake lufte, një skuadron shkatërruesish japonezë ndërmori një sulm surprizë kundër flotës ruse të ankoruar në Port Artur (sot Lüshunkou), një bazë detare strategjike në Mançuri. Anijet ruse ndodheshin në gjendje gatishmërie të ulët dhe sulmi natën shkaktoi dëme të konsiderueshme, duke paralizuar përkohësisht kapacitetin operativ të flotës cariste në rajon.
Ky veprim i befasishëm shënoi fillimin real të Luftës Ruso-Japoneze dhe tregoi qartë vendosmërinë dhe modernizimin e ushtrisë japoneze. Edhe pse përplasjet detare fillestare nuk e shkatërruan plotësisht flotën ruse, Japonia fitoi menjëherë avantazhin strategjik, duke marrë kontrollin e iniciativës ushtarake.
Pas sulmit fillestar, Port Arturi u shndërrua në qendër të një rrethimi të gjatë dhe të përgjakshëm, ku forcat japoneze ushtruan presion të vazhdueshëm mbi mbrojtjen ruse, si nga deti ashtu edhe nga toka. Luftimet e ashpra, përdorimi i artilerisë së rëndë dhe humbjet e mëdha në të dyja palët e bënë këtë betejë një nga më dramatiket e luftës.
Në fund, forcat japoneze dolën fituese, duke siguruar kontrollin e Port Arturit dhe, me të, dominimin ushtarak në këtë zonë kyçe të Mançurisë. Rënia e bazës detare ruse ishte një goditje e rëndë për Perandorinë Ruse dhe një triumf i madh për Japoninë, e cila u shfaq për herë të parë si një fuqi ushtarake moderne e aftë të mposhtte një perandori evropiane.
Beteja e Port Arturit nuk ishte vetëm një fitore taktike; ajo shënoi një kthesë historike. Ajo ndryshoi perceptimin global mbi Japoninë, dobësoi prestigjin e Rusisë cariste dhe paralajmëroi lindjen e një epoke të re në politikën ndërkombëtare të Lindjes së Largët.