Last Updated on 25/02/2026 by Anisa
Një veteran lufte amerikan u nderua me Medaljen e Nderit të Kongresit, gati 74 vjet pasi shpëtoi shumë jetë me “heroizmin dhe trimërinë” e tij.
Më 4 shkurt, Presidenti Donald Trump e informoi personalisht Kapitenin e pensionuar të Marinës E. Royce Williams, 100 vjeç, se do të nderoj me Medaljen e Nderit.
Ndërsa shërbente në Luftën Koreane më 18 nëntor 1952, Williams po pilotonte avionin e tij F9F-5 Panther kur u përball i vetëm me shtatë MiG-15 sovjetikë. Ai rrëzoi katër nga aeroplanët armik dhe i mbijetoi një plumbi 37 milimetrash në trupin e tij, “ku gjashtë inç djathtas ose majtas do të thoshte vdekje e sigurt”.
Pavarësisht se avioni i tij pësoi dëmtime të rënda, Williams bëri një ulje “pothuajse perfekte” në kuvertën e aeroplanmbajtëses së tij, USS Oriskany, e cila ishte e stacionuar në Detin e Japonisë.
“Heroizmi dhe trimëria që ai demonstroi për më shumë se 35 minuta të llahtarshme pothuajse 70 vjet më parë në qiellin mbi Paqësorin e Veriut dhe bregdetin e Koresë së Veriut shpëtuan jetën e pilotëve të tjerë, shokëve të tij të anijes dhe ekuipazhit”, tha Issa jë ish-kapiten i Ushtrisë, në një deklaratë. “Historia e tij është një për shekuj dhe tani ka kapitullin e saj të merituar ndërsa Royce merr Medaljen e Nderit.”
Mësohet se Williams ishte udhëzuar ta mbante sekret incidentin e 18 nëntorit dhe e bëri këtë për më shumë se 50 vjet. Williams nuk foli kurrë për përballjen e tmerrshme—as me gruan e tij, as me aviatorët e tjerë, as me askënd. Vetëm pasi misioni u deklasifikua në 2016, ai ndau historinë me familjen.
Për vite me radhë, mbështetës si Senatori Mike Rounds dhe Përfaqësuesi Darrell Issa bënë fushata për t’i dhënë Williams-it njohjen që e meritonte kaq shumë. Rounds e quajti atë “Top Gun i vërtetë dhe hero amerikan i sinqertë,” ndërsa Issa, një ish-kapiten i Ushtrisë, përshkroi luftën ajrore si “betejën më unike ajrore SHBA-Sovjet në historinë e Luftës së Ftohtë.” Përpjekjet e Issa-s ishin vendimtare për miratimin e ligjit “Valor Has No Expiration Act,” që eliminonte kufizimin pesëvjeçar për marrjen e Medaljes së Nderit, duke hapur rrugën për veteranë si Williams, të cilëve heroizmi u ishte fshehur nga sekreti ose burokracia.
Rruga drejt këtij momenti ishte e gjatë dhe e ndërlikuar. Williams fillimisht mori Yllin e Argjendtë në 1953, por citimi i tij u ngrit në Kryqin e Marinës në 2023 gjatë një ceremonie në Muzeun e Aviacionit dhe Hapësirës në San Diego. Kendrick, i cili foli në atë ngjarje, ndau një video të thirrjes personale të Presidentit Trump për Williams tre javë para Shtetit të Bashkimit. “Do ta vendosim atë medalje të bukur mbi qafën tënde të fortë, dhe do të jesh shumë i lumtur. Kjo është nderi më i madh,” i tha Trump Williams-it. Për të cilën Williams u përgjigj thjesht: “Faleminderit nga zemra ime.”
Në natën e 24 shkurtit 2026, nderimi u dha përfundimisht. Znj. e Parë Melania Trump vendosi Medaljen e Nderit Kongresit rreth qafës së Williams-it, ndërsa e gjithë dhoma u ngrit në respekt. Presidenti Trump, gjithmonë shfaqës, nuk mundi të rezistonte një moment humori, duke thënë: “Duhet të marr edhe unë një medalje,” sipas raportimeve. Por nata i përkiste Williams-it, i cili me dinjitetin dhe guximin e tij të heshtur fitoi respekt dypartiak—një mrekulli e rrallë në Uashingtonin modern.
Williams foli për televizionin lokal KGTV pas nderimit.
“Oh, e hoqa nga mendja sepse — nuk mund të flas për këtë. Mendova se kjo ishte përgjithmonë“, tha ai, duke iu referuar momentit të tij të guximshëm në qiell, që mbeti i klasifikuar deri në vitin 2002. Ai tha se udhëheqësi i fluturimit të tij hasi një problem me dritën paralajmëruese në sistemin e karburantit dhe ai dhe dy pilotët e tjerë fluturuan pas, duke e lënë Williamsin në një luftim të vetëm kundër shtatë aeroplanëve sovjetikë.
Por Williams kujton se ndihej i vendosur dhe i sigurt pavarësisht se përballej me vështirësi në dukje të pamundura. “Isha gati të luftoja në të gjitha aspektet”, tha ai. “Pata një shans për të qëlluar. Dhe isha mjaft i mirë në të.”
Luftimi i ashpër zgjati rreth 35 minuta dhe avioni “Panther” i Williams pati një numër marramendës prej 263 vrimash plumbash pasi rrëzoi katër nga aeroplanët sovjetikë dhe arriti të shpëtonte përsëri në aeroplanmbajtësen./fjala.al-A.D