Kina ka ulur objektivin vjetor të rritjes ekonomike në një interval 4.5%–5%, që është niveli më i ulët i synuar i zgjerimit ekonomik që nga viti 1991, ndërsa përballet me sfida si brenda vendit ashtu edhe jashtë tij.
Kjo është hera e parë që objektivi ulet që nga viti 2023, kur u vendos në “rreth 5%”. Në vitin 2020 nuk u caktua asnjë objektiv për shkak të pandemisë.
Detajet u publikuan gjatë mbledhjes më të madhe politike të Kinës, të njohur si “dy sesionet”, së bashku me disa detaje të Planit të 15-të pesëvjeçar për ekonominë e dytë më të madhe në botë.
Pekini synon të riformësojë ekonominë e vendit ndërsa përballet me probleme si konsumi i dobët, tkurrja e popullsisë, kriza e vazhdueshme në sektorin e pasurive të paluajtshme, tensionet globale tregtare dhe kriza energjetike e lidhur me luftën me Iranin.
Një analist i Kinës i tha BBC-së se objektivi më i ulët i jep vendit “më shumë hapësirë për të menaxhuar ekonominë” pa u detyruar të bëjë angazhime të mëdha financiare vetëm për të arritur një shifër të saktë.
“Kina ka përdorur më parë objektiva fleksibël, veçanërisht gjatë pandemisë, por kjo nuk është normë,” shtoi Jason Bedford nga grupi kërkimor East Asian Institute.
Ngjarja “Dy sesionet”, e cila nisi të mërkurën dhe zakonisht zgjat të paktën një javë, bashkon udhëheqësit e vendit për takime të njëpasnjëshme.
Detajet e objektivit të rritjes së Prodhimit të Brendshëm Bruto (GDP) të Kinës dhe qëllimet në kuadër të Planit të ri Pesëvjeçar u përfshinë në një raport prej 46 faqesh të publikuar nga kryeministri Li Qiang.
Teksti i plotë i planit, që do të përcaktojë objektivat e zhvillimit ekonomik të Kinës deri në 2030, do të hidhet në votim në ditën e fundit të mbledhjes dhe pritet të publikohet nga mediat shtetërore një ose dy ditë më vonë.
Li u tha delegatëve se plani do të përfshijë investime në inovacion, industri të teknologjisë së lartë, kërkime shkencore dhe më shumë përpjekje për të rritur konsumin e familjeve.
Komentet e tij tregojnë shqetësimin e Pekinit se konsumi i dobët i brendshëm e bën vendin shumë të varur nga eksportet, si dhe theksojnë ambicien për të përmirësuar industrinë prodhuese.
Raporti përshkruan plane për më shumë se 100 projekte të mëdha në pesë vitet e ardhshme për të zgjeruar kapacitetin industrial të Kinës, me fokus në shkencë dhe teknologji, transport dhe energji.
Kina synon të udhëheqë një shtysë drejt energjisë së gjelbër, duke ulur emetimet e karbonit dhe duke përmirësuar mbrojtjen e mjedisit, shkroi Li.
Sipas raportit, vendi do të ndërtojë gjithashtu një “shoqëri miqësore ndaj lindjeve”, duke adresuar shqetësimet për punësimin, arsimin dhe shëndetësinë.
Kina po përballet me një popullsi në plakje dhe rënie të lindshmërisë, gjë që e vështirëson planin e qeverisë për të rritur ekonominë.
Në janar, shifrat zyrtare treguan se Kina arriti objektivin 5% të rritjes ekonomike për vitin 2025. Megjithatë, Pekini tha gjithashtu se rritja ekonomike u ngadalësua në 4.5% në tre muajt e fundit të vitit, për shkak të shpenzimeve të dobëta të brendshme dhe krizës së zgjatur të pasurive të paluajtshme.
Më shumë se dy të tretat e provincave kineze kanë ulur ambiciet e tyre për rritjen ekonomike, duke reduktuar objektivat ose duke ndryshuar formulimin nga synimi për një normë më të lartë në “rreth” një niveli të caktuar.
Zhou Zheng, analist politikash në China Macro Group, tha se objektivi i ri i rritjes tregon se qeveria po “tregohet realiste” ndërsa përballet me sfida të ndërlikuara të brendshme dhe një mjedis të vështirë global tregtar.
Ai shtoi se rritja ekonomike e Kinës mbetet një “arritje e madhe”, duke qenë se vendi po përballet njëkohësisht me probleme të mëdha dhe të ndërlidhura që kërkojnë kohë për t’u zgjidhur.
Por studiuesja e Georgetown University, Ning Leng, tha se shifrat e rritjes së Kinës duhen marrë “me pak rezervë”, pasi të dhëna të tjera sugjerojnë një situatë ekonomike më të dobët.
Kriza në sektorin e pasurive të paluajtshme të Kinës ka goditur rëndë ekonominë dhe është një nga arsyet kryesore për konsumin e dobët të brendshëm, shtoi ajo.
Tregu i pasurive të paluajtshme dikur përbënte gati një të tretën e ekonomisë kineze dhe ishte një burim kryesor të ardhurash për qeveritë lokale, shumë prej të cilave tani kanë borxhe të mëdha.
Problemet në këtë industri kanë çuar gjithashtu në pushime nga puna dhe ulje pagash në të gjithë vendin.
Prodhimi dhe eksportet kanë ndihmuar në mbështetjen e ekonomisë së Kinës, duke regjistruar suficitin më të madh tregtar në histori vitin e kaluar, diferencën mes eksporteve dhe importeve, prej 1.19 trilionë dollarësh (890 miliardë paund).
Por kjo do të thotë se Kina është bërë veçanërisht e varur nga eksportet për të mbuluar boshllëqet ekonomike, një dobësi që Donald Trump dhe Shtetet e Bashkuara mund ta shfrytëzojnë, tha Ning.
Tarifat e vendosura nga Donald Trump kanë rritur presionin mbi ekonominë e Kinës, e cila mbështetet te eksportet.
Sipas Ning, Kina është përgjigjur duke investuar burime të mëdha për të ridrejtuar tregtinë drejt vendeve të tjera, në mënyrë që produktet e saj të vazhdojnë të shiten dhe të mbështesin sektorin prodhues.
Trump pritet të vizitojë Kinën në prill dhe të takojë presidentin Xi Jinping për bisedimet e para ballë për ballë këtë vit.
Ndërkohë, lufta SHBA–Izrael me Iranin do të thotë se Pekini ka humbur këtë vit dy burime të rëndësishme të naftës së lirë.
Kina gjithashtu nuk mund të ketë më qasje në naftën e Venezuela pasi Nicolás Maduro u arrestua nga Shtetet e Bashkuara në janar.
Megjithatë, Pekini ka theksuar se vendi është shumë më pak i varur nga karburantet fosile, pasi prej disa vitesh po kalon gradualisht drejt energjisë së rinovueshme./kb