nga Andrew Pulver
Mund të mos jetë në “pole position”, por filmi elegant dhe teknikisht novator për garat automobilistike i Brad Pitt dhe regjisorit Joseph Kosinski e meriton të paktën një vend në podiumin e Academy Awards.
A mund, a duhet, apo do të fitojë F1 the Movie Oscar për filmin më të mirë? Duhet të jemi realistë: aktualisht filmi është një outsider i madh, me koeficient 200 me 1, njësoj si The Secret Agent, i cili gjithashtu nuk ka pothuajse asnjë shans – por për arsye krejt të tjera.
Nuk është e vështirë të kuptohet pse. Ky është një film thellësisht komercial, ku teknologjia dhe markat shpesh e tejkalojnë kontributin njerëzor, ndërsa vetë filmi duket si një mjet promocional për një organizatë sportive që dëshiron të depërtojë më fort në tregun amerikan të garave automobilistike. (Madje kjo duket që në titull.) Edhe votuesit më konservatorë të Akademisë do ta kenë të vështirë ta zgjedhin këtë film. Pra jo, realistisht nuk ka shumë gjasa të fitojë.
Kjo nuk do të thotë se filmi nuk ka shumë gjëra në favorin e tij. Oscars kanë pasur historikisht një problem me filmat e quajtur “popullorë”. Në vitin 2024, Oppenheimer ishte filmi i parë fitues i çmimit kryesor pas dy dekadash që njëkohësisht renditej edhe në dhjetëshen e filmave me të ardhurat më të mëdha të vitit.
Nëse kjo është reflektim i industrisë së Hollywood, e cila që nga mesi i viteve 2000 ka investuar gjithnjë e më shumë në filma spektakolarë me efekte speciale në dëm të dramës dhe interpretimit, është një debat që vazhdon prej kohësh. Mjafton të thuhet se F1 the Movie i përket pikërisht kësaj kategorie – edhe pse nuk arriti në dhjetëshen më të shikuar (u rendit i 14-ti në Amerikën e Veriut për vitin 2025). Fakti që filmi është prodhim i Apple TV+ mund të ketë ndikuar gjithashtu në mënyrën se si u perceptua në kinematë tradicionale.
Vizualisht, filmi është i realizuar në mënyrë të shkëlqyer – një objekt kinematografik i lustruar, po aq i rafinuar sa teknologjia që kërkon të glorifikojë. Dhe shumë njerëz e adhurojnë këtë botë: Formula One pretendon se ka rreth 827 milionë fansa në mbarë botën. Zgjerimi i sportit në Lindjen e Mesme dhe në SHBA duket se po jep rezultat.
Filmi përfiton gjithashtu nga prania e një ylli të madh si Brad Pitt në rolin kryesor – një zgjedhje që u flet drejtpërdrejt fansave të garave, shpesh burra të moshës së mesme të apasionuar pas makinave. Ky interes duket se shfaqet në një moment të caktuar të jetës; mjafton të kujtojmë Steve McQueen në filmin Le Mans. Dhe nëse dikush mund të quhet përgjigjja moderne ndaj McQueen-it, ai është pikërisht Pitt.
Megjithatë, në fund të fundit, ylli i vërtetë i filmit është makina. Shumë vëmendje i është kushtuar kamerave të reja, të telekomanduara dhe të tjera, të shpikura për ta vendosur publikun – fjalë për fjalë – në sediljen e pilotit. Kjo është arma kryesore e filmit dhe arsyeja pse regjisori Joseph Kosinski u zgjodh për ta realizuar, pas suksesit të tij me Top Gun: Maverick. Ideja ishte e thjeshtë: “Top Gun”, por me makina – dhe pikërisht këtë morëm.
Ashtu si filmat për pilotët që i japin spektatorit emocionin e përjetimit të një aktiviteti jashtëzakonisht të rrezikshëm dhe adrenalinizues pa kaluar nëpër përpjekjet reale – në këtë rast vitet e gjata në garat e kartingut dhe kategoritë më të ulëta të motorsportit – F1 the Movie është mbi të gjitha një film për përjetimin e ndjesisë. Dhe në këtë drejtim, ai funksionon shumë mirë.
Megjithatë, a do të fitojë? Shanset reale janë diku tjetër, dhe për arsye të kuptueshme. Nëse F1 the Movie do të fitonte Oscar për filmin më të mirë, do të ishte një surprizë historike. Filmat që fitojnë zakonisht kanë një bazë të fortë mbështetësish brenda industrisë. Disa kandidatë të tjerë e kanë këtë; F1 shumë më pak.
Ndoshta filmi e ka fituar tashmë garën e tij duke hyrë në listën e nominimeve. Në fund të fundit, Kosinski, Pitt dhe ekipi i tyre mund të kalojnë një mbrëmje relativisht të qetë në ceremoninë e Oscars, duke e ditur se gjasat për të mbajtur një fjalim fituesi janë të vogla.
Por, si në çdo garë… nuk i dihet kurrë.
Përgatiti për botim: L.Veizi