Ndërsa izraelitët po lodhen duke u strehuar nga sulmet me raketa, kryeministri i tyre po e përdor luftën për të shmangur vëmendjen nga çështja palestineze.
Dahlia Scheindlin
Një sondazh i opinionit i zhvilluar në Izrael dy javë pas fillimit të luftës me Iranin tregoi diçka që ngjante si eufori: sondazhet nga institute kërkimore si Instituti për Demokraci në Izrael dhe Instituti për Studime të Sigurisë Kombëtare (INSS) treguan se pothuajse 80% e publikut e mbështeste luftën. Ndër popullsinë hebraike të Izraelit, kjo shifër arrinte në 91%.
Megjithatë, tabloja reale është më e ndërlikuar. INSS gjeti gjithashtu se ndër qytetarët arabë, të cilët janë kryesisht palestinezë dhe përbëjnë rreth 20% të popullsisë së Izraelit, rreth dy të tretat ishin kundër luftës. Dhe realiteti është gjithmonë më kompleks se shifrat e sondazheve: nga Tel Avivi, shihet se izraelitët hebrenj që mbështesin fuqishëm luftën janë njëkohësisht të rraskapitur pas më shumë se tre javësh duke vrapuar ditë e natë për t’u strehuar nga sulmet me raketa, si dhe nga dëmet ekonomike, sociale dhe fizike që ka shkaktuar lufta.
Ekziston gjithashtu pasiguri për objektivat reale të luftës. Në javën e parë, një sondazh i INSS tregoi se 22% e izraelitëve mendonin se lufta do ta “rrëzonte plotësisht” regjimin iranian – në javën e dytë, kjo shifër u përgjysmua (të tjerët besonin se lufta do të shkaktonte dëme të moderuara ose të kufizuara ndaj regjimit).
Por përtej vështirësive dhe pasigurive të përditshme, ekzistojnë arsye më të mëdha pse shumë hebrenj izraelitë e mbështesin luftën. Së pari, është efekti klasik i “bashkimit rreth flamurit”. Por në situatën aktuale, shumë izraelitë gjithashtu besojnë ose shpresojnë se kjo luftë do të riformësojë realitetin e tyre.
Izraelitëve u është thënë vazhdimisht se Irani është mbështetës, financues dhe furnizues me armë i të gjitha kërcënimeve ndaj Izraelit – Hamasit, Hezbollahut, Huthëve. Në fakt, Benjamin Netanyahu ka tentuar t’i bindë izraelitët se Irani është burimi i gjithë armiqësisë ndaj Izraelit (dhe një kërcënim për botën në tërësi). Në këtë qasje mungon nuanca, dhe qeveria izraelite e paraqet situatën në mënyrë gjithnjë e më të thjeshtuar: Irani e nisi këtë armiqësi për shkak të fanatizmit fetar dhe urrejtjes së pashpjegueshme. Rrëzo regjimin iranian dhe kërcënimi ndaj Izraelit zhduket. Komentatorët dhe analistët në media shpesh thonë se si Hamasi, ashtu edhe Hezbollahu do të bëhen të parëndësishëm nëse bie regjimi iranian.
Netanyahu ka preferuar gjithmonë të fokusohet te Irani, një qasje që i ka lejuar të paraqesë çështjen e Izraelit në arenën ndërkombëtare, të angazhohet në gjeopolitikë me liderët e fuqive të mëdha dhe të paraqitet si një burrë shteti i besueshëm në sytë e publikut izraelit. Duke qenë se Republika Islamike është vërtet një regjim që ka kërkuar të eksportojë radikalizëm dhe destabilizim, ai ka pasur një bazë për këtë argument.
Por theksi i Netanyahu-t mbi kërcënimin iranian ka shërbyer edhe për një qëllim të dytë: shmangien e vazhdueshme të çështjes së pushtimit izraelit në Bregun Perëndimor dhe Gaza, si dhe të së drejtës së palestinezëve për vetëvendosje. Ai nuk beson në ekzistencën e këtyre të drejtave. Në këndvështrimin e tij, palestinezët nuk janë një komb me të drejta politike, por një problem sigurie që duhet menaxhuar.
Gjatë kësaj lufte, Netanyahu përsëriti se Irani ka ndërtuar një “bosht të së keqes” me ushtri terroriste si Hezbollahu, Hamasi, Huthët dhe regjimi i Asadit. Edhe pse Irani ka pasur rol në mbështetjen e këtyre aktorëve, paraqitja e Hamasit si thjesht një zgjatim i Iranit forcon tendencën izraelite për të mohuar ekzistencën e çështjes palestineze – duke e reduktuar atë në një problem të jashtëm armiqësor.
Përveç kësaj, lufta kundër Iranit dhe Hezbollahut në Liban po e zhvendos vëmendjen nga palestinezët edhe përmes heshtjes. Media është e përqendruar plotësisht te lufta: analiza ushtarake, spekulimet mbi hapat e SHBA-së dhe raportimet për jetën civile nën sulmet me raketa.
Në strehimet nëntokësore – në shtëpi, hotele, qendra tregtare, stacione treni dhe institucione publike – izraelitët strehohen në çdo orë të ditës. Aty rrallë dëgjohet diskutim politik, gjë e pazakontë për një shoqëri kaq të angazhuar politikisht. Njerëzit janë të lodhur, të përqendruar te mbijetesa e përditshme, humbjet ekonomike dhe sfidat familjare.
Ndërkohë, nën hijen e luftës, situata për palestinezët po përkeqësohet. Duke shfrytëzuar zemërimin pas 7 tetorit dhe shpërqendrimin aktual, elementë ekstremistë fetarë dhe ultranacionalistë në Izrael, të mbështetur nga ushtria, kanë intensifikuar dhunën në Bregun Perëndimor. Janë raportuar vrasje, sulme ndaj civilëve dhe grabitje të mjeteve të jetesës së palestinezëve.
Gaza mbetet e bllokuar në një gjendje pa dalje: një pjesë e madhe e territorit kontrollohet nga Izraeli, ndërsa pjesa tjetër nga një Hamas i ringritur dhe grupe të armatosura. Edhe pas armëpushimit, dhuna vazhdon, ndërsa shumë izraelitë kanë bindjen se lufta ka përfunduar.
Por çështja palestineze nuk zhduket. Derisa izraelitët të heqin dorë nga ideja se rrëzimi i regjimit iranian do t’i zgjidhë të gjitha problemet, dhe të përqendrohen në një zgjidhje reale përmes diplomacisë dhe vetëvendosjes palestineze, asnjë fitore në Iran nuk do t’i sjellë paqen që pretendohet.
Edhe shkatërrimi i kapaciteteve të Iranit nuk do të ndalë ciklin e dhunës mes Izraelit dhe Palestinës. Shtypja dhe mohimi i të drejtave kombëtare vetëm sa e forcojnë rezistencën dhe e zgjasin konfliktin.
Askush nuk pretendon se shtetësia palestineze do të zgjidhë çdo problem. Por njohja e së drejtës së tyre për vetëvendosje, si për çdo komb tjetër, do të ishte një hap i madh drejt uljes së armiqësisë më të madhe që Izraeli përballet – brenda vetë realitetit të tij.
Përgatiti për botim: L.Veizi