Mundësia që njerëzit të krijojnë familje jashtë Tokës duket ende larg realitetit. Një studim i fundit ka zbuluar se mungesa e gravitetit ndikon drejtpërdrejt në aftësinë e spermatozoidëve për të arritur te qeliza vezë, duke e bërë fekondimin shumë më të vështirë në hapësirë.
Sipas kërkimeve të reja shkencore, mikrograviteti jo vetëm që ndikon në lëvizjen e spermatozoidëve, por edhe në orientimin e tyre, një faktor kyç për fekondimin. Edhe pse qelizat mbeten aktive, ato humbasin “drejtimin”, duke ulur ndjeshëm shanset për konceptim.
Studiues nga Universiteti i Adelaide në Australi analizuan sjelljen e spermatozoidëve në kushte të simuluara pa gravitet, duke përdorur mostra nga disa gjitarë, përfshirë edhe njeriun. Eksperimenti u realizua përmes një pajisjeje që riprodhon efektet e mikrogravitetit mbi sistemet biologjike.
Rezultatet treguan se, megjithëse spermatozoidët mbeten aktivë dhe vazhdojnë të lëvizin, aftësia e tyre për të ndjekur drejtimin e duhur bie ndjeshëm. Kjo nënkupton se graviteti luan një rol të rëndësishëm në orientimin e tyre brenda traktit riprodhues femëror.
Gjatë eksperimentit, shtimi i hormonit progesteron përmirësoi pjesërisht orientimin e spermatozoidëve. Megjithatë, mbetet ende e paqartë nëse ky efekt mund të përkthehet në rritje reale të suksesit të fekondimit në kushte hapësinore.
Studimi evidentoi gjithashtu një rënie të ndjeshme të normës së fekondimit. Në kushte mikrograviteti, numri i vezëve të fekonduara rezultoi rreth 30% më i ulët krahasuar me kushtet normale në Tokë. Për më tepër, ekspozimi më i gjatë ndaj mungesës së gravitetit ndikoi negativisht edhe në fazat e hershme të zhvillimit embrional.
Këto gjetje hedhin dyshime mbi mundësinë e riprodhimit njerëzor në mjedise jashtëtokësore. Hulumtimet e ardhshme do të fokusohen në ndikimin e niveleve të ndryshme të gravitetit, si ato në Hënë dhe Mars, për të kuptuar nëse efektet janë graduale apo ndodhin pas një pragu të caktuar.