Last Updated on 21/04/2026 by Fernada
Një projekt i veçantë po mbledh tingujt e regjistruar në sitet e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, duke ofruar një mënyrë ndryshe për të udhëtuar jo me sy, por me veshë në disa nga vendet më të rëndësishme kulturore të njerëzimit, nga tempujt e Azisë deri te katedralet evropiane.
Një mantra që recitohet në Stupa e Boudhanath, një nga vendet më të njohura në Kathmandu. Zhurma e gondolave dhe turma në Sheshin Shën Marku në Venecia. Jehona e zërave brenda Taj Mahal në Indi. Këto janë vetëm disa nga tingujt e mbledhur nga projekti Cities and Memory, i themeluar nga artisti britanik i zërit Stuart Fowkes.
Projekti bashkon regjistrime audio nga vende dhe ngjarje në të gjithë botën, të cilat më pas ripërpunohen nga artistë në kompozime të reja. Në platformë mund të dëgjohen si regjistrimet origjinale, ashtu edhe versionet e interpretuara. Një nga nismat kryesore është “Sonic Heritage”, që i kushtohet posaçërisht siteve dhe trashëgimisë kulturore jomateriale të UNESCO-s.
“Cities and Memory bashkon regjistrimet në terren, artin e zërit dhe kompozimin për të krijuar një mënyrë të re dëgjimi,” shpjegon Fowkes. Projekti përfshin më shumë se 140 vende dhe territore, me mbi 8.000 tinguj që variojnë nga natyra te protestat, nga lutjet te peizazhet urbane, deri te regjistrimet historike dhe etnografike.
Mes tyre gjenden edhe tinguj si rrëmuja e Grand Central Station në New York, këngët tradicionale të peshkatarëve në liqenin Turkana apo zhurma e qendrave të të dhënave në Birmingham. Çdokush mund të kontribuojë, nga profesionistët e zërit deri te njerëzit që regjistrojnë me telefonat e tyre. Komuniteti përfshin mbi 2.500 artistë nga zhanre të ndryshme, nga muzika klasike te ajo elektronike dhe eksperimentale.
Projekti u krijua në vitin 2015 dhe emri i tij është frymëzuar nga libri “Le città invisibili” i Italo Calvino, ku përshkruhen qytete imagjinare që në thelb pasqyrojnë përvojën personale të autorit me Venecian.
Në një kohë kur turizmi dominohet nga imazhet dhe rrjetet sociale, ky projekt synon të rikthejë vëmendjen te dimensioni zanor i vendeve. Ai eksploron rolin që tingulli luan në përjetimin e hapësirave kulturore, duke treguar se çdo vend mund të “dëgjohet” ndryshe nga secili prej nesh.
“Sonic Heritage” përfshin edhe tinguj të trashëgimisë jomateriale si praktika tradicionale pune, valle si flamenco spanjolle apo dervishët rrotullues turq, muzikë si gnawa e Afrikës Perëndimore dhe opera tibetane, si edhe tinguj të kafshëve si gorillat malore në Ugandë apo korbat e famshëm të Kullës së Londrës.