Dy fizikanë rusë të përfshirë në kërkime që lidhen me zhvillimin e raketave hipersonike, u dënuan për tradhti të hënën dhe secili u dënua me 12.5 vjet burgim, raportuan mediat shtetërore.
Gjyqi i Valery Zvegintsev dhe , i mbajtur me dyer të mbyllura për arsye të sekretit shtetëror, ishte i fundit në një seri rastesh tradhtie kundër shkencëtarëve të përfshirë në kërkime mbi fluturimin hipersonik.
Presidenti Vladimir Putin mburret se Rusia është lider botëror në prodhimin e raketave hipersonike, të cilat janë vendosur në luftën me Ukrainën. Këto armë janë të afta të fluturojnë me shpejtësi deri në 10 herë më të madhe se shpejtësia e zërit dhe të depërtojnë në sisteme të mbrojtjes ajrore.
Mbështetësit e shkencëtarëve thanë se masat e rrepta pasqyronin zellin e Shërbimit Federal të Sigurisë (FSB) për të çrrënjosur armiqtë e perceptuar të shtetit nga një sektor kaq i rëndësishëm dhe i ndjeshëm.
“Kur një sektor i caktuar bëhet subjekt i kontrollit të ngushtë nga Putini dhe krerët e shërbimeve të sigurisë, atëherë fillojnë spastrimet e njerëzve. Është shumë e rëndësishme për ta që të gjejnë tradhtarë atje”, tha Olga Orlova, redaktore e një botimi të quajtur T-Invariant që lidh shkencëtarët rusë që kundërshtojnë luftën në Ukrainë.
Në një intervistë telefonike, Orlova tha se ishte e bindur për pafajësinë e burrave, duke vënë në dukje se ata nuk kishin bërë asnjë përpjekje për t’u larguar nga Rusia pavarësisht arrestimeve të mëparshme të disa prej kolegëve të tyre.
Kohëzgjatja e paraburgimit dhe gjyqit të tyre – të dy u arrestuan në vitin 2023 – është një tregues se asnjëri nuk ka rënë dakord të bashkëpunojë me prokurorët për të ofruar prova kundër kolegëve të tjerë, tha ai.
Yevgeny Smirnov, një anëtar i një grupi avokatësh të të drejtave të njeriut në mërgim, i tha ‘Reuters’:
“Zvegintsev dhe Galkin janë viktima të një manie spiunazhi, ata po ndiqen penalisht vetëm për punën e tyre shkencore”.
Kremlini nuk komenton për ndjekjet penale individuale të njerëzve, por më parë ka thënë se disa shkencëtarë të përfshirë në kërkimin e teknologjisë ultrasonike përballen me akuza shumë të rënda. Putini u ka kërkuar vazhdimisht shërbimeve të sigurisë të dyfishojnë përpjekjet e tyre për t’u mbrojtur nga kërcënimet në kohë lufte.
Qendra kërkimore e shkencëtarëve të elitës
Zvegintsev, 82 vjeç, është një shkencëtar kryesor në Institutin Kristianovich të Mekanikës Teorike dhe të Aplikuar (ITAM) në qytetin siberian të Novosibirskit.
Dy nga kolegët e tij atje, Anatoly Maslov dhe Alexander Shiplyuk, u dënuan me 14 dhe 15 vjet burg përkatësisht në vitin 2024.
Galkin, 71 vjeç, punonte në një universitet tjetër siberian dhe kishte qenë bashkautor i punimeve me Zvegintsev dhe Shiplyuk. Orlova tha se shëndeti i dy burrave ishte i dobët dhe vendimi i gjykatës ishte i barabartë me një dënim me vdekje.
Gjatë dekadës së fundit, Rusia ka ngritur të paktën 10 raste tradhtie kundër shkencëtarëve që punojnë në fushën e teknologjisë hipersonike, studimin e fluturimit me shpejtësi që tejkalon Mach 5 – më shumë se 3,800 mph, ose 6,115 km/orë.
Të dy shkencëtarët ishin deklaruar “të pafajshëm” dhe mbështetësit e tyre kanë thënë se botimet dhe udhëtimet e tyre në konferenca shkencore ndërkombëtare ishin miratuar paraprakisht nga shërbimet ruse të sigurisë.
Në një letër të rrallë të hapur në vitin 2023, kolegët e studiuesve të arrestuar në ITAM thanë se dy shkencëtarët rusë ishin të pafajshëm dhe se akuzat kundër tyre po dëmtonin shkencën ruse dhe po dekurajonin akademikët e rinj nga puna në këtë fushë./mxh