Më 17 korrik 1996, një nga katastrofat ajrore më misterioze në historinë e aviacionit civil goditi Shtetet e Bashkuara. Një avion Boeing 747-131 i kompanisë Trans World Airlines (TWA), që kryente fluturimin TWA 800 nga New Yorku drejt Parisit, shpërtheu në ajër vetëm pak minuta pasi ishte ngritur nga aeroporti ndërkombëtar John F. Kennedy (JFK).
Avioni u ngrit rreth orës 20:19 me orën lokale dhe mori drejtimin mbi Oqeanin Atlantik. Rreth 12 minuta pas nisjes, ndërsa ndodhej pranë brigjeve të Long Island-it, një shpërthim i fuqishëm e copëtoi avionin në ajër. Mbetjet ranë në det, ndërsa të gjithë 230 personat në bord – 212 pasagjerë dhe 18 anëtarë të ekuipazhit – humbën jetën. Nuk pati asnjë të mbijetuar.
Shpërthimi u pa nga qindra dëshmitarë përgjatë bregdetit, të cilët raportuan se kishin parë një dritë të fortë ose një objekt që ngjitej drejt avionit përpara shpërthimit. Këto dëshmi ushqyen menjëherë dyshimet se avioni mund të ishte rrëzuar nga një raketë ose të kishte qenë objekt i një sulmi terrorist.
Për shkak të këtyre dyshimeve, hetimi u kthye në një nga më të mëdhenjtë në historinë e Shteteve të Bashkuara. Në operacion morën pjesë FBI-ja, Garda Bregdetare, Marina amerikane dhe Bordi Kombëtar për Sigurinë e Transportit (NTSB). Nga fundi i detit u nxorën mijëra copë të avionit, të cilat u rindërtuan në një hangar për të përcaktuar shkakun e katastrofës.
Pas një hetimi që zgjati katër vjet, NTSB arriti në përfundimin se shkaku më i mundshëm ishte shpërthimi i rezervuarit qendror të karburantit, i ndezur nga një shkëndijë elektrike që kishte depërtuar në sistemin e rezervuarit për shkak të një defekti në instalimet elektrike. Hetuesit nuk gjetën prova që të mbështesnin teorinë e një rakete apo të një bombe në bord.
Megjithatë, përfundimet zyrtare nuk i bindën të gjithë. Për vite me radhë, ish-pilotë, ekspertë ushtarakë dhe familjarë të viktimave vazhduan të ngrinin pikëpyetje mbi hetimin, duke argumentuar se disa dëshmi nuk ishin shpjeguar plotësisht. Si pasojë, rrëzimi i TWA 800 mbetet edhe sot një nga aksidentet ajrore më të debatuara në historinë moderne.
Katastrofa solli ndryshime të rëndësishme në standardet e sigurisë së aviacionit. Prodhuesit e avionëve dhe autoritetet rregullatore ndërkombëtare rishikuan projektimin e rezervuarëve të karburantit, sistemet elektrike dhe procedurat e mirëmbajtjes, me qëllim që të shmangeshin shpërthime të ngjashme në të ardhmen.
Fluturimi TWA 800 mbetet një kujtesë tragjike se edhe në epokën e teknologjisë së avancuar, një defekt i vetëm teknik mund të ketë pasoja katastrofike, duke marrë brenda pak sekondash jetën e qindra njerëzve.
Përgatiti: L.Veizi