Last Updated on 17/07/2026 by EL
Letonia është kthyer në pikën kryesore të presionit migrator nga Bjellorusia, ndërsa vendet e Bashkimit Evropian akuzojnë regjimin e presidentit Aliaksandër Lukashenko se po përdor emigrantët si mjet presioni politik ndaj kufijve lindorë të bllokut.
Sipas autoriteteve letoneze, fluksi i kalimeve të paligjshme është zhvendosur drejt kufirit të tyre vetëm pak muaj para zgjedhjeve parlamentare të 3 tetorit, duke ngritur shqetësime se Minsku po përpiqet edhe një herë të destabilizojë rajonin përmes të ashtuquajturës “luftë hibride”.
Shifrat e fundit tregojnë ndryshimin e situatës. Vetëm të enjten, në kufirin 173 kilometra të gjatë mes Letonisë dhe Bjellorusisë u regjistruan 111 tentativa për kalime të paligjshme. Në të njëjtën ditë, Lituania, e cila ka një kufi gati katër herë më të gjatë me Bjellorusinë, raportoi vetëm dy tentativa, ndërsa Polonia nuk regjistroi asnjë rast një ditë më parë. Ndërkohë, migracioni dytësor nga Letonia drejt Lituanisë është rritur katërfish.
“Sot kufiri i Letonisë është bërë objektivi kryesor”, deklaroi për Euronews ministri i Brendshëm i Letonisë, Jānis Dombrava.
Sipas Ministrisë së Brendshme letoneze, intensifikimi i flukseve nuk është rastësi. Autoritetet argumentojnë se mbështetja e hapur që Bjellorusia i jep Rusisë në luftën kundër Ukrainës ka rritur rreziqet e sigurisë në rajon dhe ka shtuar motivimin për të vazhduar instrumentalizimin e migracionit si formë presioni ndaj Bashkimit Evropian.
Kriza nisi në vitin 2021, kur Lukashenko kërcënoi se do të “mbushte” vendet fqinje me emigrantë dhe drogë. Pas kësaj, Letonia, Lituania dhe Polonia ndërtuan barriera kufitare, shtuan patrullimet dhe sistemet e mbikëqyrjes. Megjithatë, autoritetet letoneze pranojnë se masat aktuale nuk janë më të mjaftueshme përballë rritjes së presionit.
“Pavarësisht përpjekjeve maksimale të Gardës Kufitare, burimet që kemi nuk janë gjithmonë të mjaftueshme për të ndaluar çdo grup emigrantësh në kohë”, tha Dombrava.
Për të përballuar situatën, Letonia ka kërkuar ndihmën e vendeve fqinje. Lituania ka dërguar nëntë efektivë të policisë kufitare dhe dy qen shërbimi për të mbështetur patrullimet, ndërsa Estonia ka angazhuar dy ekipe me nga 12 efektivë.
“Kufiri mes Letonisë dhe Bjellorusisë është kufiri i jashtëm i NATO-s dhe Bashkimit Evropian, prandaj është edhe kufiri ynë”, deklaroi Veiko Kommusaar, drejtues i Gardës Kufitare të Estonisë.
Ndërkohë, rritja e migracionit dytësor ka shtyrë Lituaninë të shqyrtojë mundësinë e vendosjes së kontrolleve të përkohshme në kufirin me Letoninë, sipas modelit që Polonia ka zbatuar prej një viti për hyrjet nga Lituania dhe Gjermania.
Ministri i ri i Brendshëm i Lituanisë, Martynas Katelynas, tha se kjo masë mund të merret vetëm nëse nuk do të ketë mënyra të tjera për të menaxhuar fluksin dhe për të ndalur emigrantët në kufi.
Pavarësisht debatit, autoritetet letoneze theksojnë se prioritet mbetet forcimi i kufirit të jashtëm të Bashkimit Evropian dhe jo rikthimi i kontrolleve mes vendeve anëtare.
Sipas autoriteteve të vendeve baltike, emigrantët po përdoren si pjesë e një operacioni të organizuar nga shteti bjellorus. Ata pretendojnë se shumë persona mbërrijnë fillimisht ligjërisht në Bjellorusi dhe më pas transportohen drejt kufijve me Letoninë, Lituaninë ose Poloninë, ku, sipas akuzave, shoqërohen nga forcat e sigurisë bjelloruse, pajisen me mjete për të dëmtuar barrierat kufitare dhe në disa raste pengohen të kthehen në brendësi të Bjellorusisë.
Sipas autoriteteve lituaneze, valët e emigrantëve kanë përfshirë shtetas nga Iraku, Siria, Afganistani, Irani, Jemeni, Somalia, Kameruni dhe Republika Demokratike e Kongos.
“Ky nuk është migracion spontan. Është një operacion i organizuar nga shteti me synimin për të ushtruar presion politik ndaj Bashkimit Evropian”, deklaroi zëdhënësja e Shërbimit të Gardës Kufitare të Lituanisë, Lina Laurinaitytė.