Siria pret që së shpejti të rifillojnë negociatat me Izraelin për një marrëveshje sigurie, e cila shpresohet se do të çojë në tërheqjen e Izraelit nga territoret siriane; këtë e deklaroi një ministër i lartë sirian, duke i bërë thirrje Izraelit të shfrytëzojë një “mundësi historike”, tani që dera për diplomacinë mbetet e hapur, shkruan Reuters.
Në një intervistë për agjencinë Reuters të shtunën në Damask – pak ditë pasi Izraeli bombardoi një bazë ajrore siriane Ministri i Jashtëm Asaad al-Shaibani theksoi gjithashtu se prioriteti i Damaskut është ndalimi i sulmeve izraelite, duke shtuar se në këtë drejtim nevojiten hapa për ndërtimin e besimit.
Prej më shumë se një viti, Uashingtoni është përpjekur të arrijë një marrëveshje sigurie midis Izraelit dhe qeverisë së presidentit sirian Ahmed al-Sharaa – një aleat i ri i SHBA-së në Lindjen e Mesme.
Megjithatë, kjo përpjekje ka rezultuar e vështirë për t’u realizuar, pasi Izraeli ka dërguar trupa në territorin sirian dhe ka sulmuar asete qeveritare, duke përmendur kërcënimet ndaj sigurisë së tij.
Shaibani deklaroi se negociatat për marrëveshjen e sigurisë ishin pezulluar që nga fillimi i luftës me Iranin, por shprehu pritshmërinë se ato do të rifillonin.
Sipas tij, kontaktet midis Sirisë dhe Izraelit u ndërprenë pas sulmit ndaj bazës ajrore. “Ne besojmë se duhet të ketë kontakte, veçanërisht me një palë që kërcënon vazhdimisht sigurinë e Sirisë.
Por, nëse këto kontakte nuk sjellin rezultate, atëherë nuk kemi nevojë për to,” tha Shaibani. “Për momentin, ne nuk i besojmë Izraelit.”
Zyra e kryeministrit izraelit nuk iu përgjigj një kërkese për koment. PRESIONI I SHBA-SË Sharaa ka deklaruar se Siria nuk përbën kërcënim për vendet e tjera, pasi Damasku është i përqendruar te rindërtimi pas 14 vitesh lufte.
Zyrtarët izraelitë kanë folur për një sërë rreziqesh të mundshme në Siri që nga rrëzimi i Bashar al-Asadit; vitin e kaluar, disa prej tyre i përshkruanin sundimtarët e rinj si xhihadistë të maskuar dobët, edhe pse Sharaa po krijonte lidhje të ngushta me SHBA-në.
Në ditët pas rënies së Asadit në vitin 2024, Izraeli mori nën kontroll territore në Sirinë jugperëndimore – duke përmendur nevojën për të mbrojtur qytetarët e tij nga sulmet – dhe bombardoi dhjetëra objekte ushtarake siriane. “Izraeli është përpjekur ta ruajë sigurinë e tij përmes forcës brutale dhe nuk ia ka dalë mbanë” askund, tha Shaibani.
“Besoj se negociatat do të rifillojnë së shpejti.” Nuk është caktuar ende ndonjë datë. “SHBA-ja po përpiqet vazhdimisht të ushtrojë presion mbi Izraelin që të kthehet në tryezën e dialogut,” shtoi ai.
I pyetur se sa optimist ishte, Shaibani tha: “Është shumë e vështirë të vësh bast për Izraelin.” Megjithatë, Siria kishte “shpresa të mëdha” për të ndërtuar marrëdhënie të qëndrueshme me fqinjët e saj. “Siria po shtrin dorën për mirëkuptim, për paqe, për diplomaci” dhe për stabilitet rajonal. SIRIA NUK PA VULLNET NGA ANA E IZRAELIT PËR TË ARRITUR NJË MARRËVESHJE
Tensionet lidhur me Sirinë dolën në pah të martën, kur Izraeli bombardoi bazën ajrore Abu al-Duhur, duke pretenduar se Damasku po përgatitej t’u lejonte forcave turke të dislokoheshin aty. Siria dhe Turqia e mohuan këtë pretendim.
Shaibani tha se Siria i respektonte shqetësimet e Izraelit për sigurinë, por se Izraeli duhet të respektonte gjithashtu shqetësimet e Sirisë, përfshirë çështjet që lidhen me përdorimin e hapësirës ajrore siriane nga Izraeli, si dhe me bastisjet e arrestimet izraelite në jug.
Ai tha se, rreth fillimit të vitit, palët kishin “rënë dakord në letër për pothuajse gjithçka” lidhur me një marrëveshje sigurie, e cila do ta detyronte Izraelin të ndalonte sulmet ndaj Sirisë dhe do të lidhej me tërheqjen e tij nga territoret e pushtuara pas rënies së Asadit.
Marrëveshja do të përfshinte disa zona sigurie në territorin sirian pranë kufirit izraelit, përfshirë një zonë tampon ku do të ishin të pranishme vetëm Kombet e Bashkuara, si dhe zona të tjera ku do të dislokoheshin forcat siriane me nivele të ndryshme force.
Por ai tha se Izraeli kishte kërkuar t’i shmangej zbatimit, duke shtuar: “Ne nuk pamë që ata të kishin vullnetin e vërtetë për të arritur një marrëveshje.” LARTËSITË E GOLANIT Siria dhe Izraeli kanë qenë teknikisht në gjendje lufte që nga viti 1948. Izraeli i mori Lartësitë e Golanit nga Siria gjatë luftës së vitit 1967. Prioriteti tani është “ndalimi i agresionit izraelit edhe para arritjes së një marrëveshjeje sigurie”, tha Shaibani.
“Më pas, ndoshta mund të hapim çështjet e paqes dhe të Golanit.” I dërguari i posaçëm i SHBA-së për Sirinë, Tom Barrack, tha të martën se Uashingtoni po punonte për të krijuar një mekanizëm që do të parandalonte konfliktin midis Izraelit, Turqisë dhe Sirisë.
Shaibani tha se ende nuk kishte një marrëveshje për mekanizmin, i cili sipas tij duhet të ndalojë sulmet dhe t’i hapë rrugën marrëveshjes së sigurisë, në vend që të “konsolidojë… pushtimin izraelit”. Departamenti Amerikan i Shtetit nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment.
Shaibani tha se Izraeli kishte bombarduar Abu al-Duhur-in edhe pasi Siria kishte përcjellë mesazhin se ai nuk do të shërbente si bazë turke.
Siria mbështetet te Turqia për trajnimin dhe bashkëpunimin ushtarak, tha ai, duke vënë në dukje se e njëjta gjë vlente edhe për Jordaninë, Arabinë Saudite dhe të tjerë. Damasku ishte mirënjohës për mbështetjen e Turqisë në rindërtimin e ushtrisë së tij “dhe ne nuk do të heqim dorë nga kjo mbështetje”, tha ai./mxh