Banka qendrore holandeze po zhvendos më shumë se 78 tonë ar nga Nju Jorku, në një lëvizje me simbolikë të fortë gjeopolitike, të cilën vetë e lidh me trazirat gjeopolitike në rritje.
Sipas “Financial Times”, De Nederlandsche Bank (DNB) tani po zgjedh Londrën për shumicën e rezervave të saj, me qëllimin zyrtar të forcimit të përgatitjes së saj kundër krizave të mundshme dhe shpërndarjes më të mirë të arit të saj midis juridiksioneve të ndryshme.
Vendimi është veçanërisht i rëndësishëm pasi vjen në një kohë të mosbesimit në rritje në marrëdhëniet transatlantike. Politikanët evropianë dhe grupet e taksapaguesve kanë bërë thirrje së fundmi për riatdhesimin e rezervave të arit të ruajtura në SHBA, madje duke shprehur frikën se një administratë e paparashikueshme amerikane nën presidencën e Donald Trump mund të përpiqet, në rast të një krize ekstreme t’i ngrijë ato.
Banka qendrore holandeze nuk e miraton këtë skenar. Megjithatë, arsyetimi i tij është tregues i një epoke të re: vendndodhja gjeografike e një rezerve kombëtare ari është tani pjesë e menaxhimit të rrezikut gjeopolitik.
Pse Londra
“Me këtë transferim ne kemi përmirësuar tregtueshmërinë e rezervave tona të arit”, tha Guvernatori i DNB-së, Olaf Schleipen.
Londra është tregu më i madh fizik i arit në botë, me më shumë se 900 miliardë dollarë transaksione në javë.
Sipas DNB-së, ari i mbajtur në Bankën e Anglisë përmbush standardet moderne ndërkombëtare dhe konsiderohet nga institucioni si më i lehtë për t’u tregtuar në botë.
Por ekziston një faktor i dytë; distanca.
Në rast të një krize serioze, banka qendrore holandeze beson se rezervat e mbajtura në Londër do të jenë më të lehta dhe më të shpejta për t’u aksesuar sesa ato të mbajtura në anën tjetër të Atlantikut.
“Shpresojmë që nuk do të na duhet kurrë t’i përdorim ato, por duhet të forcojmë qëndrueshmërinë dhe përgatitjen tonë”, tha Schleippen.
Franca kishte paraprirë
Holanda nuk është ekonomia e parë e madhe evropiane që kufizon sasinë e arit që mban në Nju Jork. Franca tërhoqi të gjithë arin e saj nga Rezerva Federale në Nju Jork midis korrikut 2025 dhe janarit 2026.
Guvernatori i atëhershëm i Bankës së Francës, François Villeroy de Gallo, këmbënguli se vendimi nuk ishte i motivuar politikisht.
Megjithatë, banka qendrore franceze nuk i zhvendosi domosdoshmërisht të gjitha shufrat e arit përtej Atlantikut. Ajo përdori një kombinim të transportit fizik, shitjeve në tregun amerikan dhe blerjeve të arit të ri në Evropë, një strategji që sipas Financial Times, i solli vendit një fitim prej 11 miliardë eurosh./k.m