Djegie, kruajtje, skuqje, ndjesi të trupit të huaj, lotim dhe sy të thatë. Simptomat që miliona njerëz përjetojnë çdo ditë mund të fshehin një gjendje të qepallave që shpesh kalon pa u vënë re: blefaritin.
Për vite me radhë, trajtimi i tij është mbështetur kryesisht në higjienën e qepallave dhe trajtimet farmaceutike. Sot, megjithatë, teknika të reja që përdorin dritën dhe nxehtësinë po i shtohen arsenalit të oftalmologëve. Në të njëjtën kohë, një element që konsiderohet pjesë e rutinës së bukurisë, si qerpikët artificialë, në disa raste mund të shkaktojë ose të përkeqësojë irritimin dhe inflamacionin e qepallave.
Sa i zakonshëm është blefariti? Sa e rëndësishme është të identifikohet shkaku që e shkakton? A mund të shërohet përgjithmonë apo është një gjendje kronike që kërkon monitorim të vazhdueshëm? Dhe çfarë mund të ofrojnë sot trajtimet e reja?
Blefariti mund të fshihet pas syrit të thatë
Sa i zakonshëm është blefariti? A kemi një ide se cilët njerëz vuajnë prej tij dhe pse shpesh nuk diagnostikohet?
Blefariti është shumë më i zakonshëm nga sa tregojnë diagnozat zyrtare. Nuk ka një normë plotësisht të besueshme për popullatën e përgjithshme, pasi blefariti, mosfunksionimi i gjëndrave meibomiane dhe syri i thatë shpesh nuk regjistrohen veçmas.
Megjithatë, nga pacientët që vizitojnë oftalmologun, afërsisht 30–50% kanë blefarit. E rëndësishme është se shumë njerëz mund të kenë ndryshime në qepalla pa e kuptuar. Fakti që dikush nuk ka simptoma të rënda nuk do të thotë se qepallat dhe gjëndrat meibomiane janë plotësisht normale.
Pse dikush mund të mos e kuptojë se ka blefarit?
Sepse simptomat mund të jenë të lehta ose t’i atribuohen përgjithësisht syrit të thatë. Mosfunksionimi i gjëndrave meibomiane, për shembull, mund të jetë pothuajse “i padukshëm” për pacientin.
Ekziston edhe një problem terminologjik. Paqëndrueshmëria e filmit lotsjellës, syri i thatë dhe inflamacioni i qepallave mund të regjistrohen të gjitha si “sy i thatë”, ndërkohë që në fakt mund të ekzistojë një blefarit themelor.
A ekzistojnë forma të ndryshme të blefaritit? Dhe sa e rëndësishme është të gjendet shkaku?
Blefariti është më shumë një term i përgjithshëm sesa një sëmundje specifike. Ekzistojnë mekanizma të ndryshëm, të cilët shpesh bashkëjetojnë, dhe kjo është shumë e rëndësishme për zgjedhjen e trajtimit.
Një dallim i dobishëm është midis blefaritit anterior dhe posterior. Blefariti anterior prek kryesisht bazën e qerpikëve dhe skajin e jashtëm të qepallës dhe mund të shoqërohet me kolonizim mikrobik, dermatit seborrheik ose Demodex, marimangat mikroskopike që mund të vendosen në qerpikë.
Blefariti posterior prek kryesisht funksionin e gjëndrave meibomiane. Këto gjëndra mund të bllokohen dhe përbërja e komponentit lipidik që ato prodhojnë, i cili është thelbësor për stabilitetin e filmit lotsjellës, mund të ndryshojë. Kjo mund të çojë në inflamacion dhe në tharje të syve.
Pra, shumicën e kohës po flasim ose për një faktor mikrobik, ose për mosfunksionim të gjëndrave meibomiane?
Ekzistojnë shumë mekanizma që mbivendosen. Kjo është arsyeja pse është e rëndësishme që çdo pacient të ekzaminohet individualisht dhe të kërkohet se çfarë e shkakton ose e mban gjallë inflamacionin.
Cilat janë shenjat karakteristike?
Një gjetje karakteristike janë depozitat cilindrike ose “jakat” rreth bazës së qerpikëve. Kur ato janë të pranishme, mund të jetë i nevojshëm ekzaminimi i mëtejshëm.
Qerpikët mund të hiqen dhe të shqyrtohen nën mikroskop për të kërkuar Demodex. Ky nuk është një ekzaminim kulturor, por një ekzaminim mikroskopik.
A transmetohet blefariti nga një person te tjetri?
Blefariti nuk është një sëmundje ngjitëse. Megjithatë, ndarja e produkteve kozmetike, siç është rimeli, nuk është një praktikë e mirë dhe mund të kontribuojë në transferimin e mikroorganizmave, si dhe të shkaktojë irritim.
Çfarë ndryshimesh ka në trajtim?
Po dëgjojmë shumë për IPL-në, ose terapinë me dritë pulsuese intensive, si dhe për terapinë me dritë me intensitet të ulët, ose LLLT. Çfarë bëjnë ato dhe sa efektive janë?
Ato nuk janë e njëjta gjë dhe nuk kanë saktësisht të njëjtin qëllim. Këto trajtime lidhen kryesisht me format e blefaritit të shoqëruara me mosfunksionim të gjëndrave meibomiane dhe sy të thatë kronik. Ato nuk janë trajtime për çdo formë të blefaritit.
Udhëzimet aktuale dhe të dhënat e disponueshme përfshijnë si IPL-në, ashtu edhe terapi të tjera me dritë, si opsione për trajtimin e mosfunksionimit të gjëndrave meibomiane.
IPL-ja përdor dritë intensive pulsuese me një spektër të gjerë, e cila aplikohet kryesisht në lëkurën nën qepalla dhe jo drejtpërdrejt në korne. Një nga mekanizmat e saj kryesorë lidhet me thithjen e dritës nga hemoglobina në enët e zgjeruara, duke ndikuar në komponentin vaskular dhe inflamator.
Pra, nuk është thjesht një trajtim që “ngroh” qepallat?
Jo. Ekziston më shumë se një mekanizëm veprimi. Qëllimi është, ndër të tjera, përmirësimi i funksionit të gjëndrave meibomiane dhe i cilësisë së sekrecioneve të tyre.
“Blefariti shpesh është kronik, por mund të kontrollohet”
A mund të shërohet blefariti përgjithmonë apo është një gjendje me të cilën dikush “martohet”?
Kjo varet kryesisht nga lloji i blefaritit. Ekziston një kuptim modern se, kur blefariti bashkëjeton me mosfunksionim të gjëndrave meibomiane, rosacea dhe sy të thatë, zakonisht bëhet fjalë për një gjendje kronike që mund të kontrollohet shumë mirë.
Megjithatë, ekziston një përjashtim i rëndësishëm. Kur identifikohet një faktor specifik shkaktar, sot mund ta trajtojmë atë në mënyrë shumë më specifike sesa në të kaluarën. Kjo është veçanërisht e vërtetë në rastin e Demodex-it.
Pra, trajtimi nuk është i njëjtë për të gjithë?
Pikërisht. Faktori shkaktar, kur është i pranishëm, duhet së pari të identifikohet dhe më pas duhet të rikthehet shëndeti i qepallave dhe i sipërfaqes së syrit.
Po aq e rëndësishme është parandalimi i përsëritjes. Higjiena bazë e qepallave është një pjesë e rëndësishme e trajtimit, por një ekzaminim i plotë i syve është gjithashtu i nevojshëm për të identifikuar faktorin që shkakton ose mban gjallë problemin.
Kur trajtimi orientohet drejt shkakut, rezultatet mund të jenë shumë më të mira.
Qerpikët artificialë mund të shkaktojnë ose përkeqësojnë inflamacionin
A mund të shkaktojnë qerpikët artificialë dhe zgjatimet e qerpikëve blefarit?
Qerpikët artificialë, dhe veçanërisht zgjatimet e qerpikëve, mund të shkaktojnë ose të përkeqësojnë irritimin dhe inflamacionin në zonën e qepallave.
Ekzistojnë disa mekanizma të mundshëm.
I pari është alergjia ose irritimi nga ngjitësi i përdorur. Këto substanca mund të shkaktojnë kruajtje, skuqje dhe ënjtje.
I dyti është irritimi mekanik. Ne i shtojmë peshë qerpikëve natyralë dhe ndryshimi mekanik në këtë zonë mund të shkaktojë irritim të skajit të qepallës ose tërheqje të qerpikëve natyralë.
Faktori i tretë është grumbullimi i materialit në bazën e qerpikëve. Kur ka material shtesë, pastrimi i bazës së qerpikëve bëhet më i vështirë dhe mund të grumbullohen yndyrë dhe mbetje qelizore.