Last Updated on 28/09/2026 by EL
Qyteti ukrainas i Oleshkyt, në rajonin e Khersonit, po përballet me një krizë të rëndë humanitare, ndërsa rreth 2 mijë banorë kanë mbetur të bllokuar nën pushtimin rus, pa ushqime të mjaftueshme, ilaçe, ujë të rrjedhshëm dhe energji elektrike. Këshilli i Evropës ka paralajmëruar se civilët përballen me “rrezik të lartë për jetën”.
Forcat ukrainase kanë dërguar rreth 4 tonë ushqime në Oleshky me dronë, në një nga operacionet më të mëdha të këtij lloji që prej nisjes së luftës. Sipas autoriteteve ukrainase, dërgesat me dronë drejt qytetit kanë nisur që në mars, ndërsa vendndodhja dhe koha e operacioneve mbahen sekret për arsye sigurie.
Sipas kreut të administratës ushtarake të rajonit të Khersonit, Oleksandr Prokudin, forcat ruse po rrëzojnë dronët që transportojnë ushqime, ndërsa furnizimet që arrijnë në tokë konfiskohen ose rishiten. Banorët që gjenden me paketa humanitare, sipas autoriteteve ukrainase, përballen edhe me ndalime. Raportime nga qyteti flasin për kontrolle shtëpi më shtëpi nga trupat ruse, në kërkim të ushqimeve të hedhura nga dronët.
Oleshky, i pushtuar që në ditët e para të pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës në shkurt 2022, kishte rreth 25 mijë banorë para luftës. Administrata rajonale ukrainase vlerëson se në qytet kanë mbetur rreth 2 mijë persona, mes tyre afro 50 fëmijë. Ndërkohë, Këshilli Gjithë-Ukrainas i Kishave dhe Organizatave Fetare jep një vlerësim shumë më të lartë, duke thënë se në qytet dhe zonat përreth mund të jenë ende mbi 6 mijë njerëz, përfshirë rreth 200 fëmijë.
Situata është përkeqësuar ndjeshëm pas shkatërrimit të digës së hidrocentralit të Kakhovkës në qershor 2023, që shkaktoi përmbytje masive, shkatërroi qindra banesa dhe dëmtoi puset dhe sistemet e kanalizimeve. Sipas autoriteteve ukrainase, vetëm nga përmbytjet në Oleshky humbën jetën të paktën 200 deri në 300 persona.
Banorët që kanë mbetur në qytet mbështeten kryesisht te kopshtet e tyre për ushqim, ndërsa mungesat e ilaçeve janë kronike. Raportime nga zona thonë se njerëzit lëvizin mes ndërtesave të braktisura për t’iu shmangur sulmeve me dronë dhe grabitjeve.
Kriza humanitare ka ngritur shqetësim edhe në institucionet ndërkombëtare. Komisioneri për të Drejtat e Njeriut i Këshillit të Evropës, Michael O’Flaherty, tha se ishte “i alarmuar” nga përkeqësimi i shpejtë i situatës.
“Civilët, përfshirë fëmijët, janë të bllokuar pa ushqim të mjaftueshëm, ilaçe, kujdes mjekësor, ujë të rrjedhshëm apo energji elektrike”, deklaroi O’Flaherty, duke shtuar se raportimet tregojnë se ata përballen me “rrezik të lartë për jetën”.
Edhe misioni i OKB-së në Ukrainë e përshkroi situatën në Oleshky si “dëshpëruese”, duke paralajmëruar për mungesën e ushqimit dhe aksesit në kujdesin mjekësor.
Evakuimi, ende i bllokuar
Kievi ka hartuar një plan për evakuimin humanitar të banorëve, ku është shprehur i gatshëm të përfshihet edhe Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq. Megjithatë, sipas ombudsmanit ukrainas Dmytro Lubinets, Rusia ende nuk ka konfirmuar nëse do të lejojë misionin të hyjë në qytet.
Ministri i Jashtëm ukrainas Andrii Sybiha u ka bërë thirrje organizatave ndërkombëtare të sigurojnë akses humanitar në zonë, duke akuzuar Rusinë se po pengon furnizimin me ushqime e ilaçe dhe evakuimin e civilëve.
Kremlini, nga ana tjetër, e ka pranuar se situata në Oleshky është “vërtet kritike”, por zëdhënësi Dmitry Peskov ia ka atribuar përgjegjësinë për bllokimin e ndihmave palës ukrainase.
Oleshky është një nga disa qytete dhe vendbanime ukrainase që janë shkatërruar ose janë bërë praktikisht të pabanueshme gjatë luftës. Mariupoli, Bakhmuti, Avdiivka, Volnovakha, Rubizhne dhe Maryinka janë ndër zonat që kanë pësuar shkatërrime të mëdha. Autoritetet ukrainase vlerësojnë se më shumë se 210 mijë ndërtesa janë shkatërruar në vend që prej nisjes së pushtimit rus në shkurt 2022.