Rusia po ndërton një radar gjigand në Kaliningrad, i aftë të zbulojë avionë dhe raketa në distanca nga 900 deri në 3.000 kilometra, duke forcuar ndjeshëm kapacitetet e saj të mbikëqyrjes ushtarake mbi Evropën. Sipas një hetimi të gazetës gjermane Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), bazuar në imazhe satelitore të kompanisë finlandeze Iceye, Moska po zgjeron ndjeshëm praninë dhe infrastrukturën ushtarake në rajonin e Baltikut.
Radari i ri, që po ndërtohet pranë qytetit të Gvardejskut, përbëhet nga tri rreshta të mëdha antenash, secila mbi 500 metra e gjatë, të vendosura në formë ylli. Sistemi i përket teknologjisë OTH, e njohur si radar përtej horizontit, që përdor përhapjen e valëve radio për të zbuluar objektiva në distanca shumë më të mëdha se radarët tradicionalë. Kjo i mundëson Rusisë të monitorojë hapësirën ajrore jo vetëm në rajonin e Baltikut, por edhe në zona të largëta të Evropës, përfshirë Gjermaninë, Francën dhe Britaninë e Madhe.
Kaliningradi është një nga pikat më të rëndësishme strategjike të Rusisë në Evropë. Në këtë enklavë, të vendosur mes Polonisë dhe Lituanisë, ndodhen Flota ruse e Baltikut, sisteme raketore dhe njësi të mbrojtjes ajrore. Rajoni ka rëndësi të veçantë edhe për shkak të korridorit të Suualkit, një rrip i ngushtë territori mes Polonisë dhe Lituanisë, që lidh vendet baltike me pjesën tjetër të NATO-s. Në rast konflikti, ndërprerja e këtij korridori mund të izolonte Estoninë, Letoninë dhe Lituaninë nga aleatët e tyre.
Sipas raportit të Iceye, në Kaliningrad janë identifikuar më shumë se 20 instalime të lidhura me inteligjencën e sinjaleve dhe luftën elektronike. Krahas radarit të ri, pranë Çernjahovskut ndodhet edhe një kompleks i madh rrethor antenash. Këto sisteme mundësojnë përgjimin e komunikimeve satelitore, gjurmimin e lëvizjeve ajrore, zbulimin e raketave balistike dhe ndërhyrjen në sinjalet elektronike.
Imazhet satelitore tregojnë gjithashtu strehime të mbrojtura për avionët luftarakë në bazën e Çkalovskut, që mund të shërbejnë për t’i mbrojtur nga sulmet me dronë, si dhe një pozicion të raketave kundërajrore S-400 në Baltiysk, me lëshuesit në pozicion të ngritur. Ndërkohë, Rusia po ndërton objekte të reja ushtarake, depo dhe terrene stërvitore edhe në Kareli, pranë kufirit me Finlandën, si dhe në distriktin ushtarak të Leningradit. Në Bjellorusi po ndërtohet një depo e madhe municionesh pranë Sluckut.
Zgjerimi ushtarak rus vjen pas anëtarësimit të Finlandës dhe Suedisë në NATO, që ka ndryshuar ndjeshëm ekuilibrat strategjikë në rajonin e Baltikut. Megjithatë, Rusia vazhdon të varet nga ky det për eksportin e naftës, një burim i rëndësishëm financimi për luftën në Ukrainë, përfshirë transportet përmes të ashtuquajturës “flotë në hije”, e përbërë nga cisterna që ndryshojnë flamurin dhe pronësinë për të shmangur sanksionet.
Raporti thekson se lëvizjet detare ruse në Baltik po bëhen gjithnjë e më të lehta për t’u gjurmuar falë satelitëve me radar SAR, të cilët funksionojnë edhe gjatë natës dhe përmes reve. Të kombinuar me inteligjencën artificiale, këta satelitë mund të dallojnë anijet ushtarake nga ato tregtare dhe të ndjekin itineraret e tyre edhe kur fikin transponderët ose përpiqen të fshehin lëvizjet.
Sipas hetimit, janë identifikuar disa rrugë transporti ushtarake ruse drejt Sirisë dhe Libisë. Një prej tyre është anija Sparta, e cila u nis nga porti i Baltijskut më 16 gusht dhe udhëtoi deri më 5 tetor, nën shoqërimin e shkatërruesit Admiral Levçenko. Megjithëse destinacioni zyrtar ishte Port Said në Egjipt, anija përfundoi në Tartus të Sirisë, pasi kishte fikur transponderin pranë Gjibraltarit. Po ashtu, Iceye ka identifikuar katër rrugë transportesh të ngjashme gjatë këtij viti, përfshirë anijen Anastasiia, e cila mbërriti në portin libian të Tobrukut nën shoqërim ushtarak.
Kompania finlandeze Iceye, e themeluar në vitin 2014, është shndërruar në një aktor të rëndësishëm të inteligjencës satelitore evropiane. Ajo bashkëpunon me disa ushtri, përfshirë atë ukrainase dhe ka krijuar një sipërmarrje të përbashkët me kompaninë gjermane Rheinmetall për prodhimin e satelitëve për ushtrinë gjermane.
Kaliningradi po merr kështu një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në strategjinë ruse, duke u shndërruar në një qendër të avancuar të mbikëqyrjes elektronike dhe të fuqisë ushtarake. I ndodhur rreth 125 kilometra larg Danzigut dhe 530 kilometra nga Berlini, rajoni përfaqëson një pikë kyçe në përballjen mes Rusisë dhe NATO-s në Evropën Veriore./k.m