Last Updated on 28/10/2026 by EL
Çmimi i gazit natyror në Evropë ka kaluar 100 euro për megavat-orë për herë të parë që nga dhjetori i vitit 2022, kur kontinenti po përballej me krizën e rëndë energjetike pas pushtimit rus të Ukrainës. Rritja vjen në një moment kur Bashkimi Evropian paralajmëron një tjetër krizë energjetike dhe një dimër të vështirë për qytetarët dhe ekonominë.
Kontrata referencë e gazit natyror në Evropë, ajo holandeze TTF me afat njëmujor, tregtohej të mërkurën në orën 16:00 me kohën e Evropës Qendrore me 100,37 euro për megavat-orë, rreth 4% më shumë brenda ditës. Para nisjes së luftës me Iranin, në fund të shkurtit, çmimi ishte rreth 32 euro për megavat-orë. Megjithatë, ai mbetet nën rekordin historik prej rreth 340 eurosh, të shënuar në gusht të vitit 2022.
Vetëm pak orë para rritjes së çmimit, komisioneri i BE-së për Energjinë, Dan Jørgensen, paralajmëroi se Evropa po përballet sërish me një krizë energjetike për shkak të tensioneve gjeopolitike.
“Edhe një herë, për shkak të trazirave gjeopolitike, Evropa përballet me një tjetër krizë energjetike”, deklaroi Jørgensen të mërkurën në Bruksel, pas një takimi me përfaqësues të rafinerive evropiane të naftës.
Ai shtoi se dimri do të jetë i vështirë për qytetarët dhe ekonominë e Evropës, ndërsa paralajmëroi se faturat e energjisë në BE po rriten ndjeshëm.
Komisioni Evropian parashikon gjithashtu që tregu global i naftës dizel të mbetet i shtrënguar deri në vitin 2027, duke mbajtur çmimet e energjisë në nivele të larta. Për këtë arsye, Brukseli kërkon rritjen e prodhimit në rafineritë evropiane, rreth një e katërta e të cilave janë mbyllur gjatë dy dekadave të fundit.
Rezervat e gazit nën objektiv, ndërsa afrohet dimri
Evropa po përballet me furnizime të kufizuara me gaz natyror. Ndërprerjet e transportit të gazit natyror të lëngshëm, LNG, për shkak të luftës me Iranin kanë kufizuar furnizimet nga disa burime, veçanërisht nga Katari. Ndërkohë, kontinenti hyri në sezonin e verës me rezerva gazi dukshëm më të ulëta se zakonisht.
Sipas Agjencisë së BE-së për Bashkëpunimin e Rregullatorëve të Energjisë (ACER), më 21 tetor rezervat e gazit në Bashkimin Evropian ishin në nivelin 75% të kapacitetit. Kjo shifër është dukshëm më e ulët se objektivi i zakonshëm prej 90% deri më 1 nëntor, megjithëse vendeve anëtare u është lejuar të zbatojnë objektivat me më shumë fleksibilitet.
Në fund të dimrit të kaluar, rezervat ishin vetëm 28% të kapacitetit, krahasuar me mesataren nëntëvjeçare prej rreth 40%. Mbushja e rezervave ka ecur ngadalë dhe ka kushtuar më shumë. ACER vlerëson se lufta ka rritur faturën e Evropës për importet e gazit me 18 deri në 33 miliardë euro.
Gjatë verës, në Bashkimin Evropian mbërriti pothuajse aspak gaz i lëngshëm nga Katari, duke e bërë bllokun gjithnjë e më të varur nga Shtetet e Bashkuara, të cilat aktualisht sigurojnë rreth 30% të furnizimit të tij me gaz.
Agjencia paralajmëron se gjatë dimrit Evropa do të duhet të konkurrojë me Azinë për ngarkesat e lira të gazit të lëngshëm, çka mund të sjellë luhatje të mëtejshme të çmimeve. Megjithatë, kërkesa për gaz në Evropë është rreth 20% më e ulët se përpara krizës së vitit 2022, duke bërë që rezervat ekzistuese të zgjasin më shumë.
BE kërkon burime alternative furnizimi
Përballë rritjes së çmimeve dhe pasigurisë së furnizimit, Bashkimi Evropian po kërkon alternativa të reja për të siguruar gazin natyror.
Sipas një projektdeklarate të samitit BE-Kanada, të parë nga Euronews, të dyja palët po shqyrtojnë mundësinë e një marrëveshjeje afatgjatë për furnizimin me gaz natyror të lëngshëm. Samiti pritet të zhvillohet në Montreal të enjten dhe të premten.
Ndërkohë, ministrat e Energjisë të vendeve anëtare të BE-së pritet të takohen të enjten për të diskutuar situatën energjetike dhe sfidat me të cilat përballet Evropa përpara dimrit.