Aleksandri i Madh mori një arsimim elitar nën drejtimin e mësuesve të shquar, mes tyre Aristoteli. Ai u stërvit në disiplina të ndryshme fizike dhe ushtarake, ndërsa ekspeditën e tij e shoqëruan edhe njerëz të dijes.
Në pranverën e vitit 334 p.e.s., Aleksandri III i Maqedonisë, i njohur në histori si Aleksandri i Madh, nisi një nga ndërmarrjet ushtarake më mbresëlënëse të lashtësisë: pushtimin e Perandorisë Persiane, e cila shtrihej nga Azia e Vogël deri në kufijtë lindorë të botës së njohur për grekët. Brenda 13 vjetësh, ai ndërtoi një perandori që përfshinte miliona kilometra katrorë. Pak sundimtarë në histori kanë arritur të zgjerohen me një ritëm të tillë.
Sekreti i suksesit
Suksesi i Aleksandrit ishte rezultat i disa faktorëve: karizmës personale, zgjuarsisë ushtarake e diplomatike dhe zotërimit të një prej ushtrive më të përgatitura të kohës, me rreth 40 mijë ushtarë në fillim të ekspeditës aziatike. Fakti që u rrit mes të rinjve të elitës maqedonase, të përgatitur për luftë dhe drejtim, sigurisht që ndikoi në formimin e tij. Por adoleshenca e Aleksandrit nuk ishte vetëm një periudhë studimesh dhe privilegjesh. Ai ndoqi mësimet e Aristotelit, iu përkushtua ushtrimeve fizike dhe nisi përgatitjen ushtarake që në moshë të re, nën ndikimin e një babai kërkues dhe autoritar: Filipit II (382–336 p.e.s.).
Trajnimi
Aleksandri pati në dispozicion mësuesit dhe kushtet më të mira për edukimin e tij. Deri në moshën 16-vjeçare, ai studioi nën drejtimin e Aristotelit, prej të cilit mori njohuri në filozofi, shkencë, letërsi dhe politikë. Për përgatitjen ushtarake shërbyen si model arritjet e të atit, Filipit II, i cili kishte vendosur hegjemoninë maqedonase mbi Greqinë, si dhe përvoja e gjeneralëve të tij, veçanërisht Parmenionit. Aleksandri zhvilloi aftësitë luftarake në shoqërinë e të rinjve të aristokracisë maqedonase, të njohur si «shokët», të cilët më vonë do të luftonin përkrah tij në fushatat vendimtare.
I lindur për kalërim
Së bashku me bashkëmoshatarët e tij, Aleksandri mësoi artin e kalërimit që në moshë të hershme. Ai u stërvit të hipte në shalë, të drejtonte kalin në parada dhe ushtrime, si dhe të kujdesej për të. Kalërimi nuk ishte thjesht një aftësi sportive për një princ maqedonas, por një pjesë thelbësore e formimit të një komandanti, i cili do të drejtonte personalisht kalorësinë në beteja.
Gjithmonë konkurrues
Krahas stërvitjes me armë dhe ushtrimeve në palestrat e Pellës, qytetit ku kishte lindur, Aleksandri i kushtonte shumë kohë edhe sportit. Një nga disiplinat ku stërvitej ishte hoplitodromia, gara e vrapimit e ushtarëve të armatosur. Pjesëmarrësit vraponin të pajisur me mburojë dhe armatim, duke simuluar përpjekjen fizike të një hopliti gjatë lëvizjes në fushën e betejës.
Ai ushtronte edhe gjimnastikën dhe vallëzimin pirrik, një formë vallëzimi luftarak që riprodhonte lëvizjet e një luftëtari me armë në dorë. Gjuetia dhe ushtrimet luftarake ishin pjesë tjetër e përgatitjes së tij fizike.
Aleksandri provonte edhe veten në pankrat, një disiplinë e lashtë që ndërthurte mundjen me boksin dhe lejonte një gamë të gjerë goditjesh e teknikash. Megjithatë, sipas Plutarkut, ai nuk e pëlqente veçanërisht këtë sport.
Ushtria e dijes
Pavarësisht ambicieve të tij pushtuese, Aleksandri nuk e harroi formimin intelektual që kishte marrë. Një nga veçoritë e ekspeditës së nisur në vitin 334 p.e.s. ishte prania, krahas forcave ushtarake, edhe e njerëzve të dijes. Filozofë, studiues dhe specialistë të fushave të ndryshme shoqëronin ushtrinë, me synimin për të vëzhguar, mbledhur dhe studiuar bimë, kafshë e minerale të panjohura për botën helene.
Një tjetër element i rëndësishëm ishte prania e një trupe specialistësh teknikë, ku përfshiheshin inxhinierë, farkëtarë dhe marangozë. Ata merreshin me ndërtimin dhe mirëmbajtjen e makinave të rrethimit, urave dhe pajisjeve të nevojshme për kalimin e pengesave natyrore.
Kështu, ushtria e Aleksandrit nuk ishte vetëm një forcë e madhe luftarake. Ajo përfaqësonte një organizim të ndërthurur ushtarak, teknik dhe intelektual. Në vetëm 13 vjet, kjo makineri pushtimi e çoi Mbretërinë e Maqedonisë drejt zgjerimit më të madh territorial të historisë së saj.