Përgatiti: Leonard Veizi
Zgjedhjet parlamentare të shtatorit 2005 e lanë Gjermaninë përballë një rezultati jashtëzakonisht të ngushtë. Blloku konservator CDU-CSU, i drejtuar nga Angela Merkel, siguroi 35,2 për qind të votave, ndërsa Partia Socialdemokrate (SPD), që kishte qeverisur vendin nën drejtimin e Gerhard Shrëderit që nga viti 1998, mori 34,2 për qind. Një diferencë prej vetëm një pikë përqindjeje nuk mjaftonte për t’i dhënë asnjërës palë mundësinë të qeveriste e vetme.
Pas javësh negociatash dhe përpjekjesh për të gjetur partnerë të tjerë, dy rivalet historike vendosën të formonin një koalicion të madh. Marrëveshja mes CDU-CSU-së dhe SPD-së i hapi rrugën një qeverie të përbashkët, me Angela Merkelin në krye. Më 22 nëntor 2005, Bundestagu e zgjodhi kancelare me 397 vota pro. Në moshën 51-vjeçare, ajo u bë gruaja e parë që drejtonte qeverinë federale gjermane dhe, në atë kohë, kancelarja më e re në historinë e vendit.
Angela Merkel lindi më 17 korrik 1954 në Hamburg, në Gjermaninë Perëndimore. Babai i saj, Horst Kasner, kishte studiuar teologji dhe ishte bërë pastor protestant, ndërsa e ëma, Herlind Kasner, ishte mësuese e gjuhëve latine dhe angleze. Vetëm disa javë pas lindjes së vajzës, familja u zhvendos në Gjermaninë Lindore, ku i ati mori detyrën e pastorit në një kishë në Brandenburg. Kështu, Merkel u rrit në Republikën Demokratike Gjermane, në një shoqëri të kontrolluar nga regjimi komunist.
Ajo studioi fizikë në Universitetin Karl Marks të Lajpcigut, ku u njoh edhe me Ulrih Merkelin, me të cilin u martua në vitin 1977. Martesa përfundoi disa vite më vonë, por ajo ruajti mbiemrin me të cilin do të bëhej e njohur në politikë. Pas diplomimit, punoi në Institutin Qendror të Kimisë Fizike pranë Akademisë së Shkencave në Berlinin Lindor. Në vitin 1986 mbrojti doktoraturën me një punim në fushën e kimisë kuantike.
Gjatë viteve të studimeve dhe të punës në Gjermaninë Lindore, Merkel ishte anëtare e Rinisë së Lirë Gjermane, organizatës rinore të regjimit komunist. Ky angazhim do të rikthehej herë pas here në diskutimet publike për të kaluarën e saj. Disa ish-kolegë e kanë përshkruar si përgjegjëse për çështjet e agjitacionit dhe propagandës në strukturat e organizatës, ndërsa Merkel ka deklaruar se merrej me veprimtaritë kulturore. Ajo nuk ishte anëtare e Partisë Socialiste të Bashkuar të Gjermanisë dhe ka mohuar të ketë bashkëpunuar me Shërbimin e Sigurimit të Shtetit, STASI.
Rënia e Murit të Berlinit, në nëntor 1989, ndryshoi rrënjësisht edhe jetën e saj. Merkel u përfshi në lëvizjen politike të kohës dhe iu bashkua partisë Rizgjimi Demokratik, një nga formacionet që u shfaqën në prag të shuarjes së regjimit komunist. Pas zgjedhjeve të para të lira në Gjermaninë Lindore, ajo u bë zëvendëszëdhënëse e qeverisë së Lothar de Mezierit. Në gusht 1990, Rizgjimi Demokratik u bashkua me CDU-në e Gjermanisë Lindore, ndërsa Merkel u përfshi në strukturat e partisë që do të luante rol vendimtar në karrierën e saj.
Pas ribashkimit të Gjermanisë, në tetor 1990, Merkel fitoi një vend në Bundestag në zgjedhjet federale të dhjetorit. Në janar 1991, kancelari Helmut Kol e emëroi ministre për Gratë dhe të Rinjtë. Ishte fillimi i një ngjitjeje të shpejtë politike. Në vitin 1994 ajo mori drejtimin e Ministrisë së Mjedisit, një post që i dha mundësinë të fitonte përvojë në administrimin e çështjeve të mëdha shtetërore.
Humbja e CDU-së në zgjedhjet parlamentare të vitit 1998, kur pushtetin e mori koalicioni i drejtuar nga socialdemokrati Gerhard Shrëder, shënoi një kthesë të re. Merkel u zgjodh sekretare e përgjithshme e CDU-së. Një vit më vonë, partia u përfshi në një skandal financimi, pas zbulimit të kontributeve të padeklaruara dhe llogarive të fshehta. Në qendër të polemikave ndodhej edhe ish-kancelari Helmut Kol, i cili pranoi se kishte marrë donacione të paligjshme, por refuzoi të zbulonte emrat e dhuruesve.
Në këtë moment, Merkel u distancua publikisht nga ish-mentori i saj politik dhe kërkoi që CDU-ja të shkëputej nga hija e Kolit. Ishte një lëvizje me pasoja të rëndësishme. Më 10 prill 2000, ajo u zgjodh kryetare e partisë, duke u bërë gruaja e parë që drejtonte CDU-në. Një ish-shkencëtare nga Gjermania Lindore, pa përvojën e gjatë të elitave tradicionale politike të Gjermanisë Perëndimore, kishte arritur tashmë në krye të një prej partive më të rëndësishme të vendit.
Fitorja e vitit 2005 e çoi në kancelari, por mandati i saj i parë nisi nën shenjën e kompromisit. Koalicioni i madh me SPD-në kërkonte marrëveshje të vazhdueshme mes dy forcave që kishin konkurruar ashpër për pushtetin. Merkel arriti ta shndërronte këtë vështirësi në një mënyrë qeverisjeje dhe, në vitet që pasuan, u konsolidua si një nga figurat më të rëndësishme politike të Evropës.
Ajo u rizgjodh kancelare në vitet 2009, 2013 dhe 2017. Gjatë këtyre mandateve u përball me krizën financiare globale, krizën e borxhit të eurozonës dhe krizën e refugjatëve të vitit 2015. Në përgjigjen ndaj krizës së borxhit, Merkel mbështeti disiplinën buxhetore dhe masat shtrënguese, një qasje që u kritikua nga ata që kërkonin më shumë solidaritet financiar me ekonomitë e goditura të Evropës.
Stili i saj politik u mbështet te pragmatizmi, kujdesi në vendimmarrje dhe aftësia për të ruajtur ekuilibrat. Kritikët e kanë akuzuar për mungesë të një profili të qartë ideologjik dhe për prirjen për të përvetësuar qëndrime që më parë i përkisnin kundërshtarëve të saj. Përkrahësit, nga ana tjetër, kanë parë pikërisht te kjo aftësi një nga arsyet e jetëgjatësisë së saj politike.
Më 22 nëntor 2005, kur Angela Merkel u ul për herë të parë në karrigen e kancelarit, Gjermania nuk po përjetonte thjesht një ndërrim qeverie. Ajo po hapte një kapitull të ri në historinë e saj politike: për herë të parë, drejtimin e vendit e merrte një grua, e lindur dhe e rritur në Gjermaninë Lindore, e formuar si shkencëtare dhe e ngjitur në majën e pushtetit përmes një rruge që pak vite më parë do të dukej e pamundur.
