Detaje të reja nga operacioni ushtarak amerikan “Midnight Hammer”, i ndërmarrë në qershor të vitit 2025 kundër objekteve bërthamore të Iranit, janë bërë publike përmes një raporti të publikuar nga revista ushtarake amerikane “Air & Space Forces Magazine”.
Raporti sjell dëshmi nga pilotët e bombarduesve strategjikë B-2, të cilët morën pjesë në misionin që kishte në shënjestër objektet bërthamore në Fordow dhe Natanz, si dhe përshkruan përgatitjet disavjeçare, operacionin e mashtrimit dhe momentet e sulmit.
Një nga episodet më mbresëlënëse ndodhi në orët e para të mëngjesit të 22 qershorit 2025. Pas rreth 18 orësh fluturimi, dy pilotë amerikanë të një bombarduesi B-2 po i afroheshin objektivit në Iran.
Kur panë dritat e qytetit poshtë tyre, njëri prej pilotëve reagoi me habi: “Zoti im, është Teherani!”. Pavarësisht se misionin e kishin simuluar shumë herë gjatë përgatitjeve, në atë moment gjithçka po ndodhte realisht.
Pak minuta më vonë, hapën dyert e hapësirës së armëve dhe lëshuan dy bomba gjigante depërtuese, me peshë rreth 13.6 tonë secila, drejt objektit bërthamor nëntokësor në Fordow.
Pilotët fillimisht u përpoqën të largoheshin nga zona, por më pas kthyen avionin për të parë rezultatin e goditjes. Rreth 15 sekonda pas lëshimit, një shpërthim i fuqishëm ndriçoi malet iraniane, duke e kthyer natën në ditë.
15 vite përgatitje për shkatërrimin e objektit në Fordow
Sipas raportit, planifikimi i operacionit për goditjen e objektit në Fordow kishte nisur që në vitin 2009, kur agjencitë amerikane të inteligjencës identifikuan punime të dyshimta ndërtimi në malet në jugperëndim të Teheranit.
Për rreth 15 vite, ekspertët amerikanë studiuan strukturën e objektit dhe sistemet që e mbështesnin atë. Një element kyç i këtij plani ishte zhvillimi i bombës GBU-57, e projektuar për të depërtuar në struktura të fortifikuara dhe në thellësi të mëdha nëntokësore. Bombarduesi B-2 ishte i vetmi avion i aftë për ta transportuar këtë armë.
Në ditët para sulmit, amerikanët zbuluan se pala iraniane kishte tentuar të mbyllte me beton disa pjesë të objektit, çka detyroi planifikuesit të rishikonin strategjinë. Ndryshimet vazhduan deri në orët e fundit para nisjes së misionit.
Operacioni i mashtrimit për të mbajtur sekret sulmin
Një nga sfidat kryesore ishte fshehja e largimit të shtatë bombarduesve B-2 nga baza ajrore Whiteman në Misuri.
Për këtë qëllim, ushtria amerikane organizoi një operacion mashtrimi, duke krijuar përshtypjen se bombardues të tjerë po drejtoheshin drejt Guam-it dhe Diego Garcias në Oqeanin Indian.
Sekreti ishte aq i madh, saqë as familjarët e pilotëve nuk e dinin destinacionin e vërtetë të tyre.
Një prej pilotëve, i identifikuar me nofkën “Alpha”, tregoi se nuk i kishte treguar asgjë bashkëshortes së tij.
“Thjesht shkova në punë dhe nuk u ktheva më”, rrëfeu ai.
Misioni ishte gjithashtu një provë e jashtëzakonshme fizike. Pilotët qëndruan rreth 37 orë në ajër, në kabina të ngushta, duke u furnizuar me karburant gjatë fluturimit dhe duke alternuar periudhat e pushimit çdo 30 deri në 45 minuta.
Disa përdorën stimulues me recetë, ndërsa të tjerë u mbështetën te kafeja dhe pijet energjike për të përballuar lodhjen. Në bord kishte një mikrovalë, një tualet dhe një hapësirë të vogël për t’u shtrirë.
Në operacion morën pjesë rreth 125 avionë, përfshirë bombardues B-2, avionë luftarakë F-22 dhe F-35, si dhe avionë furnizues me karburant.
Roli i Izraelit në operacionin amerikan
Sulmet izraelite ndaj Iranit, të nisura më 13 qershor 2025 në kuadër të operacionit “Rising Lion”, ndikuan drejtpërdrejt në planifikimin amerikan.
Sipas dëshmive të pilotëve, avionët izraelitë F-35 dhe F-15 kishin neutralizuar një pjesë të konsiderueshme të sistemeve iraniane të mbrojtjes ajrore, duke ulur rreziqet për bombarduesit amerikanë.
“Ata neutralizuan shumë kërcënime dhe e bënë misionin shumë më të sigurt për ne”, u shpreh piloti me nofkën “Alpha”.
Pas goditjes së objekteve bërthamore në Fordow dhe Natanz, bombarduesit amerikanë u larguan me shpejtësi nga hapësira ajrore iraniane. Megjithëse në kabinat e pilotëve u dëgjuan paralajmërime për aktivitet të mundshëm armiqësor, analizat e mëvonshme treguan se forcat iraniane nuk kishin hapur zjarr ndaj avionëve B-2.
37 orë në ajër, pilotët kthehen në bazë
Pasi dolën nga hapësira ajrore iraniane, pilotët transmetuan mesazhin: “Mbaruam, jemi të sigurt!”.
Ndërkohë, gjatë fluturimit të kthimit, ekuipazhet mësuan se operacioni ishte bërë publik dhe se mediat po raportonin për bombardimet. Presidenti i atëhershëm amerikan, Donald Trump, e kishte njoftuar sulmin ndërsa avionët ishin ende në rrugën e kthimit.
Pas rreth 37 orësh fluturimi, bombarduesit u ulën në bazën e tyre në Misuri. Pilotët ishin të rraskapitur dhe iu nënshtruan kontrolleve mjekësore, ndërsa më pas morën pjesë në një informim të klasifikuar, ku iu prezantuan imazhet satelitore të objektivave të goditura.
Vetëm në atë moment, disa prej tyre mësuan për herë të parë emrin zyrtar të misionit: “Midnight Hammer”.
Në total, gjatë operacionit u lëshuan 14 bomba depërtuese të blindazhit, me një peshë të përgjithshme rreth 190 tonë. Ndërkohë, objektet bërthamore në Isfahan u goditën me raketa Tomahawk të lëshuara nga një nëndetëse amerikane.
Vlerësimet pas operacionit treguan se sulmi kishte dëmtuar ndjeshëm kapacitetet bërthamore të Iranit. Megjithatë, shkalla e saktë e dëmeve mbeti e paqartë.
David Albright, ish-inspektor i armëve i Kombeve të Bashkuara dhe president i Institutit për Shkencë dhe Siguri Ndërkombëtare, deklaroi se programi iranian i centrifugave, në formën që kishte përpara sulmit, kishte pushuar së ekzistuari dhe se ajo që kishte mbetur ishin kryesisht rrënoja./ad
