Last Updated on 11/09/2026 by EL
Komisioni Evropian nuk ka ndërmend të rihapë tani debatin e vështirë politik dhe ligjor për asetet e ngrira të Bankës Qendrore të Rusisë, përveçse nëse ekziston një garanci se mund të arrihet marrëveshje mes vendeve anëtare.
Rreth 210 miliardë euro të aseteve ruse janë të immobilizuara në Bashkimin Evropian dhe presioni për përdorimin e tyre për financimin e Ukrainës është rritur ndjeshëm. Suedia, Holanda, Polonia dhe Spanja, të mbështetura nga vendet baltike, i kanë kërkuar Komisionit të hartojë mundësi të reja ligjore për përdorimin e këtyre fondeve.
Edhe Ukraina e ka mbështetur këtë nismë, duke propozuar krijimin e një institucioni të posaçëm në pronësi të BE-së që do të administronte asetet e mbajtura në Euroclear, depozituesi financiar me seli në Bruksel.
Një grup ndërpartiak prej 122 eurodeputetësh i ka kërkuar gjithashtu Komisionit të rihapë diskutimin politik dhe të avancojë propozimin për një institucion të posaçëm, me synimin për të kapërcyer kundërshtimet e Belgjikës.
Por Komisioni Evropian po përpiqet të frenojë pritshmëritë. Zëdhënësja kryesore e Komisionit, Paula Pinho, deklaroi të premten se asetet ruse “nuk janë fokusi kryesor” në këtë moment. Sipas saj, Brukseli po përqendrohet në dy drejtime kryesore: vijimin e disbursimit gradual të huasë prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, e cila mbulon ndihmën financiare dhe ushtarake, si dhe përcaktimin e saktë të nevojave financiare të Kievit në bashkëpunim me qeverinë ukrainase dhe Fondin Monetar Ndërkombëtar.
Çështja është bërë edhe më urgjente pasi presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy u kërkoi aleatëve të mbulonin një deficit prej rreth 27 miliardë dollarësh në buxhetin e Ministrisë së Mbrojtjes. Ukraina ka deklaruar gjithashtu se për vitin e ardhshëm përballet me rreth 32.6 miliardë euro nevoja buxhetore të pambuluara.
Kërkesa e Kievit ka rikthyer në qendër të vëmendjes idenë e përdorimit të aseteve ruse, veçanërisht në një kohë kur mbështetja amerikane për Ukrainën është më e kufizuar. Mbështetësit e kësaj ideje argumentojnë se përdorimi i këtyre fondeve do të reduktonte barrën financiare mbi taksapaguesit evropianë.
Komisioni Evropian kishte tentuar vitin e kaluar të gjente një mekanizëm ligjor për përdorimin e aseteve ruse, por propozimi dështoi në dhjetor pas kundërshtimeve të forta të Belgjikës dhe rezervave të Euroclear. Brukseli kishte investuar kapital të konsiderueshëm politik në këtë nismë, por nuk arriti konsensusin e nevojshëm.
Komisioni nuk e konsideron çështjen të mbyllur. Pinho tha se asetet ruse “mbeten një mjet”, ndërsa Komisioneri Evropian për Ekonominë, Valdis Dombrovskis, deklaroi se shërbimet e tij janë të gatshme të rikthehen në diskutime dhe të ndihmojnë për gjetjen e një zgjidhjeje.
Megjithatë, Dombrovskis nuk premtoi një propozim të ri ligjor, duke theksuar se Komisioni do të presë fillimisht garanci se mund të arrihet një marrëveshje mes vendeve anëtare.
Ndërkohë, Belgjika vazhdon të kundërshtojë përdorimin e aseteve, ndërsa Euroclear përballet me një proces gjyqësor të nisur nga Banka Qendrore e Rusisë. Këto pengesa ligjore dhe politike mbeten ndër arsyet kryesore pse Brukseli po tregohet i kujdesshëm përpara se të ndërmarrë një tjetër nismë për përdorimin e rreth 210 miliardë eurove të aseteve ruse të ngrira.