Last Updated on 13/11/2026 by EL
Azerbajxhani po intensifikon angazhimin e tij diplomatik dhe ekonomik me Evropën, duke zgjeruar bashkëpunimin në fushën e energjisë, sigurisë, mbrojtjes dhe transportit. Në samitin e nëntë të Komunitetit Politik Evropian (EPC), presidenti Ilham Aliyev njoftoi rritjen e furnizimit me gaz për Bashkimin Evropian, nënshkrimin e një partneriteti strategjik me Mbretërinë e Bashkuar, marrëveshje të reja me Ukrainën dhe zhvillimin e takimeve dypalëshe me liderë evropianë.
Gjatë takimit me presidentin e Këshillit Evropian, Antonio Costa, Aliyev deklaroi se vendi synon të rrisë dhe diversifikojë furnizimet me energji për tregun evropian, përtej 10 vendeve anëtare të BE-së që aktualisht furnizohen me gaz azerbajxhanas. Sipas tij, eksportet e gazit drejt Bashkimit Evropian janë rritur nga 8 në 13 miliardë metra kub, duke përfaqësuar pothuajse gjysmën e eksporteve totale të këtij vendi. Zbulimi i vendburimeve të reja pritet të krijojë mundësi për rritjen e mëtejshme të furnizimit. Costa e cilësoi rifillimin e negociatave për një marrëveshje të re mes BE-së dhe Azerbajxhanit si një zhvillim pozitiv, duke theksuar se bashkëpunimi mes palëve është veçanërisht i rëndësishëm për sigurinë energjetike dhe stabilitetin rajonal.
Bashkëpunimi nuk kufizohet vetëm te gazi natyror, por po zgjerohet edhe në energjinë e rinovueshme. Aliyev bëri të ditur se Azerbajxhani, Gjeorgjia, Turqia dhe Bullgaria kanë arritur një marrëveshje për eksportimin e energjisë së rinovueshme drejt tregjeve evropiane. Ndërkohë, gazsjellësi që lidh Bakun me Italinë, duke kaluar nëpër territorin e shtatë vendeve dhe duke furnizuar 10 shtete të BE-së përmes rrjeteve lidhëse në Bullgari, po operon me kapacitet të plotë. Baku synon zgjerimin e mëtejshëm të infrastrukturës. Një tjetër çështje e diskutuar ishte projekti hekurudhor i Nakhçivanit dhe zhvillimi i korridorit ndërkombëtar të transportit Middle Corridor, që lidh Azinë me Evropën përmes Kaukazit Jugor dhe Azisë Qendrore, duke krijuar një alternativë të rëndësishme për zinxhirët globalë të furnizimit. Costa e ftoi Aliyevin në Bruksel për të vijuar diskutimet mbi bashkëpunimin dhe rolin e Azerbajxhanit në sigurinë energjetike të Evropës.
Një prej zhvillimeve kryesore të samitit ishte edhe nënshkrimi i Deklaratës së Përbashkët për Partneritet Strategjik mes Azerbajxhanit dhe Mbretërisë së Bashkuar nga presidenti Ilham Aliyev dhe kryeministri britanik Andy Burnham. Marrëveshja parashikon zgjerimin e bashkëpunimit në mbrojtje dhe siguri, tregti, investime, energji të rinovueshme, infrastrukturë dhe teknologji të avancuar, përfshirë inteligjencën artificiale. Britania është investitori më i madh evropian në ekonominë azerbajxhanase, me një prani historike të lidhur veçanërisht me aktivitetin e kompanisë BP në Detin Kaspik. Të dyja palët shprehën angazhimin për të thelluar marrëdhëniet ekonomike dhe për të forcuar bashkëpunimin në fushën e sigurisë, duke e konsideruar marrëveshjen një moment të rëndësishëm në marrëdhëniet dypalëshe.
Në fokus të takimeve ishte edhe Ukraina, ku presidenti Volodymyr Zelenskyy zhvilloi një bisedë të detajuar me Aliyevin për mbështetjen emergjente të infrastrukturës energjetike ukrainase përpara dimrit dhe për rindërtimin pas përfundimit të luftës. Zelenskyy konfirmoi se janë nënshkruar kontrata në kuadër të marrëveshjes dypalëshe për dronët, ndërsa palët synojnë të zgjerojnë më tej porositë dhe bashkëpunimin në këtë fushë. Ai falënderoi gjithashtu Azerbajxhanin për ndihmën humanitare, duke bërë të ditur se mbështetja emergjente prej 1.35 milionë eurosh për rrjetin energjetik përfshin pajisje elektrike të rënda dhe gjeneratorë.
Ndihma humanitare e Azerbajxhanit për Ukrainën ka arritur në 48 milionë euro, duke u përqendruar kryesisht në infrastrukturën energjetike civile dhe rehabilitimin mjekësor. Zelenskyy theksoi gjithashtu se Kievi po studion përvojën e Azerbajxhanit në rindërtimin e rajoneve të Karabakut dhe Zangezurit Lindor, me synimin për ta përdorur atë si model për rimëkëmbjen e territoreve ukrainase pas luftës. Dy presidentët diskutuan edhe zgjerimin e marrëdhënieve tregtare dhe ekonomike, si dhe vijimësinë e aktivitetit të kompanive në të dy vendet, pavarësisht vështirësive të shkaktuara nga lufta.