Përgatiti: Leonard Veizi
Në shtator të vitit 1941, në qytetin e Kievit, në Ukrainën e pushtuar nga Gjermania naziste, ndodhi një nga masakrat më të mëdha të kryera gjatë Holokaustit.
Më 29 dhe 30 shtator 1941, forcat gjermane të SS-së, së bashku me njësi të tjera gjermane dhe bashkëpunëtorë vendas, grumbulluan mijëra hebrenj të Kievit dhe i dërguan drejt luginës së Babi Jarit, në periferi të qytetit. Viktimave iu kërkua të paraqiteshin në një pikë grumbullimi, ndërsa shumë prej tyre nuk e dinin se çfarë i priste.
Në “Babi Jar”, njerëzit u detyruan të dorëzonin sendet personale dhe më pas u ekzekutuan me armë zjarri. Sipas të dhënave të dokumentuara, 33.771 hebrenj u vranë gjatë këtyre dy ditëve.
Megjithatë, masakrat në “Babi Jar” nuk përfunduan me 29 dhe 30 shtatorin. Gjatë pushtimit nazist, lugina u përdor si vend ekzekutimi për dhjetëra mijëra njerëz të tjerë, përfshirë hebrenj, romë, të burgosur lufte sovjetikë dhe civilë të tjerë. Në total, historianët vlerësojnë se rreth 100.000 njerëz u vranë në Babi Jar dhe në zonën përreth gjatë pushtimit nazist.
Në përpjekje për të fshehur gjurmët e krimeve, në vitet e fundit të luftës autoritetet naziste urdhëruan zhvarrosjen dhe djegien e trupave të viktimave. Kjo ishte pjesë e përpjekjeve për të eliminuar provat e ekzekutimeve masive.
Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, krimet e kryera në Babi Jar u hetuan dhe disa prej autorëve dhe bashkëpunëtorëve u gjykuan. Megjithatë, jo të gjithë përgjegjësit u identifikuan apo u dënuan me vdekje, ndaj pohimi se të gjithë personat përgjegjës u dënuan me vdekje nuk është i saktë.
Babi Jari mbetet sot një nga vendet më të rëndësishme të kujtesës së Holokaustit në Ukrainë. Masakra e shtatorit 1941 është një nga shembujt më të dokumentuar të ekzekutimeve masive të hebrenjve gjatë Holokaustit dhe një dëshmi e përmasave të terrorit nazist në Evropën Lindore.