Last Updated on 09/10/2026 by EL
Bashkimi Europian i ka cilësuar si “thellësisht për të ardhur keq” sanksionet e vendosura nga administrata amerikane ndaj Gjykatës Penale Ndërkombëtare (GJPN), duke deklaruar se është i gatshëm të marrë çdo masë të nevojshme për të garantuar vazhdimësinë e punës së saj.
“BE-ja do të bashkëpunojë ngushtë me GJPN-në për të siguruar që ajo të vazhdojë të funksionojë në mënyrë efektive”, deklaroi Komisioni Europian, duke shprehur shpresën se afati gjashtëmujor përpara hyrjes në fuqi të sanksioneve do të lërë hapësirë për dialog.
Një nga mundësitë që po shqyrton Brukseli është aktivizimi i një mekanizmi ligjor të njohur si “mekanizmi bllokues”. Ky instrument ndalon kompanitë europiane t’u binden sanksioneve amerikane, qoftë drejtpërdrejt, qoftë përmes mosveprimit të qëllimshëm, duke i dhënë BE-së mundësinë të kufizojë një pjesë të ndikimit të masave amerikane.
Ministri i Jashtëm i Holandës, Tom Berendsen, e cilësoi këtë mekanizëm si “opsionin bërthamor”, por bëri të ditur se vendi i tij i ka kërkuar Brukselit të përgatitet për aktivizimin e tij.
Pse SHBA-ja vendosi sanksione ndaj GJPN-së?
Administrata e presidentit Donald Trump ka vendosur sanksione të gjera ndaj Gjykatës Penale Ndërkombëtare, duke e akuzuar atë për njëanshmëri politike dhe për trajtim të padrejtë të shtetasve amerikanë dhe izraelitë në çështjet që lidhen me krimet e dyshuara të luftës.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, njoftoi masat të premten, pak pas dhënies së Çmimit Nobel për Paqen prokurores jugafrikane Navi Pillay, ish-gjyqtare e GJPN-së. Megjithatë, vendimi për vendosjen e sanksioneve ishte marrë përpara shpalljes së çmimit.
“Do të ndalojmë transaksionet me këtë gjykatë të pabindur, duke i ndërprerë burimet dhe duke paralizuar aftësinë e saj për të vepruar kundër nesh”, deklaroi Rubio në një videomesazh të publikuar në rrjetet sociale.
“SHBA-ja dhe populli amerikan nuk i nënshtrohen juridiksionit të kësaj GJPN-je të rreme”, shtoi ai.
Sanksionet parashikojnë ngrirjen e çdo pasurie të Gjykatës Penale Ndërkombëtare që ndodhet në Shtetet e Bashkuara, ndërsa kompanive dhe individëve amerikanë u jepet një afat prej gjashtë muajsh për të ndërprerë marrëdhëniet tregtare me gjykatën.
Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, e mirëpriti vendimin amerikan. GJPN-ja ka lëshuar një urdhër arresti ndaj tij lidhur me krimet e dyshuara të kryera në Gaza.
“GJPN-ja nuk është gjykatë. Ajo është një organ politik që përbën një kërcënim vdekjeprurës për demokracitë që respektojnë ligjin në mbarë botën dhe për vetë konceptin e sovranitetit kombëtar”, thuhej në reagimin e zyrës së Netanyahut në rrjetin social X.
Reagimi i Gjykatës Penale Ndërkombëtare
Gjykata Penale Ndërkombëtare i dënoi sanksionet amerikane, duke i cilësuar si një sulm ndaj shtetit të së drejtës dhe rendit juridik ndërkombëtar.
“Sanksionet janë një përpjekje për të penguar drejtësinë dhe për të mos lejuar gjykatën të përmbushë misionin për të cilin është krijuar. Ato përbëjnë një sulm ndaj shtetit të së drejtës dhe themeleve të rendit juridik ndërkombëtar, duke goditur parimin e thjeshtë se askush nuk është mbi ligjin”, thuhet në deklaratën e gjykatës.
Presidentja e GJPN-së, Tomoko Akane, u shpreh se institucioni do të vazhdojë të përmbushë plotësisht mandatin e tij, në mënyrë të pavarur dhe të paanshme, duke u mbështetur vetëm te ligji dhe provat, në shërbim të viktimave të krimeve të rënda.
Gjykata Penale Ndërkombëtare u krijua për të ndjekur penalisht krimet e luftës dhe krimet kundër njerëzimit, të cilat në të kundërt mund të mbeteshin pa u ndëshkuar.