Kushner, Witkoff, Vance dhe Rubio – të gjithë janë dërguar për të mbajtur armëpushimin në fuqi. Tani duhet të dëgjojmë për një plan konkret.
Nga Roy Schwartz
Këto ditë paraqesin një fenomen mjaft unik: marshimi i parë amerikan i “dado-ve politike”. Ata ndryshojnë në kualifikime dhe karakteristika, por ndajnë të njëjtën detyrë – të parandalojnë një shkelje izraelite, apo edhe shkatërrimin, e armëpushimit të brishtë në Gaza. Që kur mbaroi lufta, kanë qenë të rralla ditët pa të paktën një të dërguar të Donald Trump në terren. Vetëm javën e kaluar panë mbërritjen e Jared Kushner, Steve Witkoff, JD Vance dhe Marco Rubio – të gjithë për të kryer detyrat e tyre.
Izraeli i mban të zënë. Vetëm në disa ditë ai nisi një sërë sulmesh në Gaza pas vrasjes së dy ushtarëve të Forcave të Mbrojtjes së Izraelit (IDF) – që sipas raporteve rezultuan me dhjetëra viktima palestineze. Disa ministra kërkuan rifillimin e luftës, dhe Knesseti miratoi një vendim paraprak për aneksimin e Bregut Perëndimor. Reagimi amerikan ishte diku midis “jo” dhe “absolutisht jo”.
Megjithatë, në më shumë se një kuptim, administrata Trump duket më e përqendruar në ruajtjen e fazës aktuale të paqëndrueshme të armëpushimit sesa në kalimin në fazën tjetër: rindërtimin e Gazës. Kur bëhet fjalë për këtë, duket se SHBA-të mund të kenë ambicie, por jo plane konkrete.
Për momentin, mbetet e paqartë kur do të marrë pushtetin organi ndërkombëtar i propozuar i qeverisjes, dhe e njëjta gjë vlen edhe për forcat e sigurisë së caktuara – madje edhe për identitetin e ushtarëve të saj. Të martën, Vance tha se SHBA nuk do t’i imponojë Izraelit përbërjen e forcës së huaj. Por nëse qeveria e Benjamin Netanyahut vazhdon të refuzojë një alternativë pas tjetrës – siç bëri këtë javë me propozimin turk – çfarë ndodh atëherë? Po në të kundërtën: kush do të vendosë nëse forcat e preferuara nga Izraeli janë madje të interesuara për këtë mision?
Çështja se sa do të zgjasë çarmatosja e Hamasit është po aq e paqartë. “Shpresa jonë në administratë është që forca ndërkombëtare e sigurisë do të marrë rolin udhëheqës në çarmatosjen e Hamasit,” tha Vance këtë javë. “Kjo do të marrë pak kohë.” Trump vetëm sa e forcoi pasigurinë, duke thënë në një intervistë për Fox News të dielën se nuk ka ndonjë afat “të rreptë” për çarmatosjen e Hamasit. Pra, teorikisht, anëtarët e panjohur të kësaj force ndërkombëtare që ende nuk është krijuar mund të hyjnë në Gaza ndërsa militantët e Hamasit ende mbajnë pushtetin. A do të përballen ata me një trup qeverisës apo me një lëvizje guerile? Këto janë vetëm disa nga pyetjet që ngrihen. Të tjerë mund të pyesin se çfarë do të ndodhë me palestinezët e zakonshëm nëse gjërat mbeten kështu, ndërsa Hamasi vazhdon të sulmojë rivalët dhe disidentët e tij politikë.
Ngjarjet e fundit kanë nxjerrë sërish në pah verbërinë e mediave izraelite në të dy anët e kufirit të Gazës. Çdo media kërkon të shqyrtojë çdo kënd të mundshëm të shkeljeve të armëpushimit nga Hamasi. Dhe, në përgjithësi, fakti që Hamasi ka vonuar kthimin e trupave të pengjeve izraelite të vrarë ka dominuar titujt.
Në kontrast, mbulimi i viktimave civile në Gaza si pasojë e sulmeve izraelite ka marrë pak ose aspak vëmendje. Merrni për shembull sulmet hakmarrëse të Izraelit pas incidentit të së dielës në Rafah, ku u vranë dy ushtarë. Ndërsa autoritetet e Gazës raportuan 44 të vrarë, komentatorët televizivë izraelitë kritikuan “përgjigjen e lehtë”, e cila kishte si objektiv vetëm infrastrukturën.
Kjo nuk është asgjë e re. Fundjavën e kaluar, zyra mediatike e Gazës akuzoi Izraelin se ka shkelur armëpushimin me Hamasin 47 herë që nga hyrja në fuqi e armëpushimit, duke vrarë 38 palestinezë dhe plagosur 143 të tjerë. Kjo akuzë dukej e parëndësishme për shumicën e programeve informative izraelite – thjesht mungonte. Kjo përfshinte edhe raportet se 11 anëtarë të një familjeje palestineze u vranë nga forcat izraelite të premten e kaluar.
Agjencia e mbrojtjes civile të Gazës tha se familja po përpiqej të kthehej në shtëpinë e tyre në lagjen Zeitoun të qytetit të Gazës, kur autobusi me të cilin udhëtonin u qëllua për shkak se kishte kaluar “vijën e verdhë” që ndan zonat nën kontrollin e ushtrisë izraelite. Kjo vijë e verdhë është e padukshme për syrin e njeriut dhe shfaqet vetëm në harta e dokumente zyrtare – jo gjithmonë të disponueshme për njerëzit e zakonshëm në territor.
Edhe ky incident mezi u përmend në mediat izraelite. Kanali 13 News e përmendi shkurtimisht në faqen e tij, duke cituar një zëdhënës të IDF që tha se pasi një automjet i dyshimtë u identifikua, trupat qëlluan të shtëna paralajmëruese “por automjeti vazhdoi të afrohej në një mënyrë që paraqiste kërcënim të menjëhershëm për ta. Trupat hapën zjarr për të eliminuar kërcënimin, në përputhje me marrëveshjen.” Nuk u raportuan viktima.
Me këtë kornizë, nuk është çudi që shumë izraelitë mendojnë se vetëm Hamasi është fajtor për shkeljen e armëpushimit. Ky perceptim rrezikon të nxisë thirrje për një qasje më agresive në Gaza.
Në një moment – ndoshta më shpejt se sa mendojmë – nuk do të mjaftojë më që “burrat e presidentit” të luajnë rolin e edukatorëve të kopështit, duke i thënë Izraelit vetëm çfarë të mos bëjë. Ata do të duhet të thonë çfarë duhet bërë – dhe saktësisht si.
*Roy Schwartz është redaktor i dhe kontribues në rubrikat e opinionit në Haaretz/ Përgatiti për botim: L.Veizi