Last Updated on 25/07/2026 by Kesjana
TEHERAN — 22 korrik 2026
Regjimi iranian ka njoftuar ekzekutimin e Mehdi Khankit, anëtar i Organizatës së Muxhahedinëve të Popullit të Iranit (PMOI/MEK). Ekzekutimi i tij ka ngritur sërish shqetësime serioze për përdorimin në rritje të ekzekutimeve politike, veçanërisht kundër anëtarëve dhe mbështetësve të MEK-ut. Ekzekutime të tilla janë shndërruar në një mjet për shtypjen e rezistencës së popullit iranian. Khanki u ekzekutua në një kohë kur numri i ekzekutimeve në Iran është rritur ndjeshëm gjatë muajve të fundit dhe një numër i konsiderueshëm të burgosurish politikë — përfshirë disa anëtarë dhe mbështetës të MEK-ut — janë dënuar me vdekje ose përballen me rrezikun e ekzekutimit të afërt.
Sipas Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), Khanki ishte 26 vjeç dhe i diplomuar në drejtësi. Autoritetet e ndoqën pas protestave të muajit persian Dey dhe ai u arrestua në Karaj më 10 shkurt. NCRI-ja thotë se më 1 mars u kishte paraqitur Raportuesit të Posaçëm të Kombeve të Bashkuara dhe organizatave të të drejtave të njeriut raportet mbi torturat e rënda të ushtruara ndaj tij.
Ekzekutimi i Khankit pason një seri ekzekutimesh që gjatë muajve të fundit kanë shënjestruar të burgosur politikë, si edhe anëtarë dhe mbështetës të MEK-ut. Këto ekzekutime janë pjesë e një politike të organizuar të qeverisë, që synon të përhapë frikë në shoqëri dhe të parandalojë zgjerimin e protestave popullore.
Përballë krizave të thella ekonomike, shoqërore dhe politike, regjimi iranian po përpiqet të sigurojë mbijetesën e pushtetit të tij duke intensifikuar represionin, shtuar ekzekutimet dhe goditur ashpër protestuesit. Përqendrimi i veçantë i regjimit te anëtarët dhe mbështetësit e MEK-ut buron nga shqetësimi për zgjerimin e veprimtarisë së kësaj organizate mes brezit të ri dhe për përhapjen e protestave brenda vendit.
Raportet tregojnë se disa të burgosur të tjerë politikë të lidhur me MEK-un janë aktualisht nën dënim me vdekje në burgjet iraniane dhe rreziku i zbatimit të këtyre dënimeve mbetet serioz. Familjet e tyre dhe organizatat e të drejtave të njeriut kanë kërkuar ndalimin e menjëhershëm të ekzekutimeve dhe rishqyrtimin e çështjeve në përputhje me standardet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut dhe parimet e një gjykimi të drejtë.
Rritja e numrit të ekzekutimeve në Iran gjatë viteve të fundit ka sjellë vazhdimisht reagime nga raportuesit e posaçëm të Kombeve të Bashkuara, ekspertët e të drejtave të njeriut dhe organizatat ndërkombëtare. Ata i kanë kërkuar qeverisë iraniane të respektojë detyrimet e saj ndërkombëtare, të ndalojë zbatimin e dënimit me vdekje — veçanërisht në çështjet politike — dhe të lejojë mbikëqyrjen e pavarur të kushteve të të burgosurve.
Të dhënat e publikuara i përforcojnë këto shqetësime. Reuters raportoi më 22 korrik se NCRI-ja kishte dokumentuar ekzekutimin e tetë anëtarëve të MEK-ut nga 30 marsi deri më 20 prill 2026. Mediat shtetërore iraniane raportuan gjithashtu se gjatë së njëjtës periudhë ishin zbatuar 12 dënime me vdekje. Reuters shkroi më tej se dhjetëra anëtarë të tjerë të MEK-ut ishin dënuar me vdekje ose rrezikonin të ekzekutoheshin.
Komisioneri i Lartë i Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut, Volker Türk, deklaroi gjithashtu më 29 prill se brenda një periudhe dy-mujore në Iran ishin ekzekutuar të paktën 21 persona në çështje politike dhe të sigurisë. Ai bëri thirrje për ndalimin e ekzekutimeve dhe respektimin e plotë të garancive për një gjykim të drejtë. Edhe Amnesty International, pas ekzekutimit në fshehtësi të katër kundërshtarëve politikë brenda më pak se 24 orësh, deklaroi se Republika Islamike po përdorte dënimin me vdekje për të eliminuar zërat kundërshtues dhe për të përhapur frikë në të gjithë shoqërinë.
Ekzekutimi i Mehdi Khankit nuk përfaqëson vetëm humbjen e jetës së një të burgosuri politik; ai është një tjetër shenjë e vazhdimit të një fushate që synon të heshtë rezistencën e popullit iranian përmes frikësimit dhe represionit. Megjithatë, përhapja e protestave shoqërore tregon se kjo politikë shtypjeje nuk ka arritur t’i ndalojë pjesë të shoqërisë iraniane që të vazhdojnë të kërkojnë përmbushjen e kërkesave të tyre./kb