Last Updated on 28/10/2026 by EL
Profesori dhe akademiku i njohur Adrian Civici ka qenë i ftuar në studion e emisionit “Rudina” për të prezantuar romanin e tij më të ri, titulluar “Gjyqi i parasë”. Libri vjen si një rrëfim artistik dhe një reflektim i thellë mbi raportin e njeriut shqiptar me paranë, sfidat e tranzicionit dhe dilemat e shoqërisë moderne.
I pyetur gjatë intervistës nëse paraja e ndryshon karakterin e njeriut, Civici vuri në dukje se ajo mund të ndikojë në mënyrën se si jetojmë, sillemi apo ndërtojmë marrëdhëniet me të tjerët, por në thelb mbetet thjesht një mjet shkëmbimi.
“Nuk është vetë paraja ajo që përcakton karakterin e njeriut, por mënyra se si njeriu e përdor atë. Për dikë, paraja është një mundësi për të ndërtuar, për të ndihmuar dhe për të përparuar. Për dikë tjetër, ajo mund të kthehet në qëllimin e vetëm të jetës, duke lënë në plan të dytë shëndetin, kulturën, dinjitetin dhe marrëdhëniet njerëzore.”
Mjeti që shndërrohet në qëllim
Në shoqërinë e sotme, sipas akademikut, shpesh krijohet përshtypja e rreme se gjithçka mund të blihet dhe se vlera e njeriut matet vetëm me pasurinë që zotëron. Megjithatë, ai ngre pyetjen nëse paratë mund të përcaktojnë inteligjencën, ndershmërinë apo kulturën e një individi.
“Paraja mund të na japë mundësi, por nuk na garanton mençuri. Mund të na sigurojë pushtet, por jo respekt të vërtetë. Mund të na hapë dyer, por nuk mund të na japë automatikisht dinjitet.”
Civici theksoi se paraja është një ndërmjetës të cilit njerëzit vetë i kanë dhënë peshë dhe kuptim. Për këtë arsye, pyetja kryesore nuk duhet të jetë vetëm nëse paraja e ndryshon njeriun, por se çfarë zbulon ajo te njeriu kur ai e fiton, e zotëron dhe e përdor.
“Sepse karakteri i njeriut nuk matet vetëm me atë që ka, por mbi të gjitha me atë që është dhe me mënyrën se si sillet me të tjerët.”