Greqia do t’i dorëzojë Bullgarisë eshtrat e perandorit Samuil, i cili sundoi nga viti 997 deri në vitin 1014, u konfirmua sot pasi informacioni u publikua më parë nga mediat greke.
Mbetjet mortore të Perandorit Samuil aktualisht ruhen në Muzeun e Kulturës Bizantine në Selanik dhe do t’i dorëzohen shtetit bullgar gjatë një ceremonie që do të mbahet më 3 tetor, raporton portali Sofia Globe.
Varri i Perandorit Samuil u zbulua në vitin 1965 në kishën e Shën Akilit në ishullin me të njëjtin emër në Liqenin e Prespës dhe u gjet nga profesori grek Nikolaos Moutsopoulos.
Bullgaria ka kërkuar vazhdimisht kthimin e eshtrave gjatë dekadave të fundit, përfshirë një kërkesë të bërë në vitin 2015 nga presidenti i atëhershëm Rosen Plevneliev.
Çështja u ngrit përsëri në vitin 2022, gjatë mandatit të kryeministrit të atëhershëm Kirill Petkov.
Kryeministri bullgar Rumen Radev tha se pas negociatave intensive, Bullgaria dhe Greqia kanë arritur një marrëveshje historike për kthimin e eshtrave të Car Samuilit në atdheun e tij.
Sipas tij, qeveria bullgare do të miratojë tekstin e marrëveshjes sot dhe do të autorizojë Ministrin e Kulturës ta nënshkruajë atë me homologun e tij grek.
Marrëveshja parashikon gjithashtu transferimin e ndërsjellë të objekteve historike, fetare dhe kulturore, si dhe relikteve, për ruajtje, tha Radev.
Ceremonia e dorëzimit të eshtrave do të mbahet më 3 tetor në Muzeun e Kulturës Bizantine në Selanik, në prani të udhëheqësve shtetërorë bullgarë dhe grekë.
Radev njoftoi se eshtrat e Car Samuilit, pasi të transportohen në Sofje me aeroplanin spartan, do të varrosen në një sarkofag të veçantë në Kishën e Shën Sofisë.
Siç deklaroi ai, eshtrat e gjetura në dy sarkofagë të tjerë në të njëjtën kishë, të cilët besohet se i përkasin perandorit Gavrilo Radomir dhe anëtarëve të tjerë të familjes perandorake, do t’i dorëzohen gjithashtu Bullgarisë.
Në një postim në Facebook më 28 shtator, ish-kryeministri Nikolay Denkov, udhëheqës parlamentar i grupit “Ndryshime të Vazhdueshme”, tha se u deshën “shumë përpjekje diplomatike” nga disa qeveri bullgare, por se “një nga ëndrrat tona u bë realitet sot”.
“Eshtrat e Car Samuilit më në fund do të vendosen në një kishë bullgare. Dhe bullgarët do të jenë përsëri në gjendje t’i bëjnë homazhe sundimtarit të tyre heroik të atdheut të tyre. Falënderojmë kryeministrin (e Greqisë) Kyriakos Mitsotakis për këtë gjest, i cili i ngre marrëdhëniet miqësore bullgaro-greke, të cilat janë zhvilluar veçanërisht në mënyrë aktive që nga viti 2022, në një nivel edhe më të lartë”, tha ai.
Çështja e trashëgimisë historike të Car Samuilit ka qenë objekt mosmarrëveshjeje për vite me radhë midis Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut. Komisioni i Përbashkët Bullgaro-Maqedonas për Çështje Historike dhe Arsimore arriti në përfundimin në vitin 2022 se Samuili ishte sundimtari i një shteti të madh mesjetar që pjesa kryesore e historiografisë moderne e përcakton si Perandoria Bullgare, me selinë e saj në territorin e Maqedonisë së Veriut të sotme./mxh