Në kulmin e Luftës së Ftohtë, më 1961, marrëdhëniet mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Kubës arritën pikën më të ulët, duke çuar në ndërprerjen zyrtare të lidhjeve diplomatike mes dy vendeve. Ky veprim shënoi një kthesë të thellë në historinë politike të hemisferës perëndimore dhe u bë simbol i përplasjes ideologjike mes kapitalizmit amerikan dhe komunizmit që po konsolidohej në Karaibe.
Pas fitores së revolucionit kuban në vitin 1959, forcat komuniste të udhëhequra nga Fidel Kastro morën pushtetin në Havana dhe nisën një transformim rrënjësor të strukturës politike dhe ekonomike të vendit. Një nga masat më të rëndësishme dhe më të diskutueshme ishte programi i gjerë i shtetëzimit, i cili përfshiu edhe kompanitë amerikane që operonin në Kubë, kryesisht në sektorët e sheqerit, naftës, bankave dhe infrastrukturës.
Qeveria kubane argumentoi se këto masa ishin të domosdoshme për të garantuar sovranitetin ekonomik të vendit dhe për të çliruar Kubën nga varësia e gjatë ndaj interesave të huaja. Megjithatë, Uashingtoni i konsideroi shtetëzimet si të paligjshme dhe si shkelje të drejtpërdrejta të interesave amerikane, veçanërisht për shkak të mungesës së kompensimit të menjëhershëm për kompanitë e prekura.
Tensionet u përshkallëzuan shpejt. Si pasojë e politikave të reja të Havanës, shumë shtetas amerikanë u dëbuan nga Kuba, ndërsa SHBA reagoi me masa ekonomike dhe politike, duke kulmuar me ndërprerjen e marrëdhënieve diplomatike në fillim të vitit 1961. Kjo u pasua nga embargoja ekonomike ndaj Kubës, e cila do të mbetej në fuqi për dekada me radhë.
Ndërprerja e marrëdhënieve nuk ishte vetëm një konflikt dypalësh, por pjesë e një skene më të gjerë globale, ku Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Sovjetik përballeshin për ndikim politik dhe ushtarak. Kuba u afrua gjithnjë e më shumë me kampin sovjetik, duke u shndërruar në një nga pikat më të ndjeshme të Luftës së Ftohtë, çka do të kulmonte më vonë me Krizën e Raketave të vitit 1962.
Vetëm dekada më pas, pas ndryshimeve të mëdha politike ndërkombëtare dhe përpjekjeve diplomatike të ndërsjella, marrëdhëniet diplomatike dhe ekonomike mes SHBA-së dhe Kubës nisën gradualisht të rilidhen. Megjithatë, ngjarjet e vitit 1961 mbeten një kapitull kyç në historinë moderne, që vazhdon të ndikojë perceptimet dhe politikat mes dy vendeve edhe sot.
Përgatiti: L.Veizi