Last Updated on 13/08/2026 by EL
Maryam Rajavi, Presidentja e zgjedhur e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), përshëndeti deklaratën e përbashkët të 32 vendeve dhe Përfaqësueses së Lartë të Bashkimit Evropian, e cila dënon ekzekutimin e protestuesve dhe përdorimin në shkallë të gjerë të dënimit me vdekje nga regjimi iranian. Shqipëria është një nga vendet nënshkruese të kësaj deklarate.
Deklarata, e publikuar më 12 gusht, është nënshkruar, përveç Shqipërisë, edhe nga vende si Mbretëria e Bashkuar, Franca, Gjermania, Italia, Kanadaja, Australia, Zelanda e Re, Holanda, Spanja, Suedia, Norvegjia, Belgjika, Austria dhe një numër vendesh të tjera evropiane. Asaj i është bashkuar gjithashtu Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian. Nënshkruesit dënuan fuqishëm “ekzekutimet e vazhdueshme të protestuesve dhe përdorimin e dënimit me vdekje” dhe theksuan se përdorimi i ekzekutimeve për të heshtur kundërshtimin, për të përhapur frikë në shoqëri dhe për të ndëshkuar njerëzit që kërkojnë të drejtat e tyre themelore nuk mund të justifikohet në asnjë rrethanë. Ata kërkuan gjithashtu ndalimin e menjëhershëm të ekzekutimeve, lirimin e personave të ndaluar në mënyrë arbitrare dhe respektimin e lirisë së shprehjes dhe të tubimit paqësor.
Ky qëndrim vjen pas disa muajsh të rritjes së ekzekutimeve në Iran. Volker Türk, Komisioneri i Lartë i OKB-së për të Drejtat e Njeriut, deklaroi në fillim të gushtit se që nga 19 marsi të paktën 56 persona janë ekzekutuar mbi akuza të lidhura me sigurinë kombëtare, 27 prej të cilëve në raste të lidhura me protestat. Më shumë se 100 persona të tjerë përballen gjithashtu me rrezikun e ekzekutimit të dënimeve të ngjashme. Kombet e Bashkuara kanë paralajmëruar gjithashtu për gjykime të padrejta dhe përdorimin e rrëfimeve të detyruara.
Në këtë valë represioni, anëtarët dhe mbështetësit e Organizatës së Muxhahedinëve të Popullit të Iranit (PMOI/MEK) janë vënë gjithashtu në shënjestër të ekzekutimeve dhe dënimeve të rënda. Maryam Rajavi deklaroi në muajin prill në Parlamentin britanik se nga 18 të burgosur politikë të ekzekutuar që nga 19 marsi deri në atë kohë, tetë ishin anëtarë të PMOI/MEK, ndërsa dhjetë të tjerët ishin protestues. Në muajin korrik u raportua gjithashtu ekzekutimi i Mehdi Khanaki, një anëtar 26-vjeçar i PMOI/MEK, i cili ishte arrestuar në lidhje me protestat e janarit.
Në mesazhin e saj në platformën X, Rajavi përshëndeti qëndrimin e përbashkët të këtyre 32 vendeve dhe ritheksoi nevojën për veprim ndërkombëtar për ndalimin e ekzekutimeve. Ajo kishte paralajmëruar më herët se “heshtja e udhëheqësve dhe vendeve anëtare të Bashkimit Evropian përballë valës së ekzekutimeve politike në Iran është e pajustifikueshme”, duke theksuar se një heshtje e tillë e inkurajon regjimin të vazhdojë ekzekutimet. Në reagimet e saj ndaj ekzekutimeve të fundit, ajo ka theksuar gjithashtu se heshtja dhe mosveprimi i komunitetit ndërkombëtar mund të perceptohen si një dritë jeshile për vazhdimin dhe intensifikimin e ekzekutimeve.
Deklarata e 32 vendeve përfaqëson një qëndrim të koordinuar të një grupi të gjerë qeverish evropiane dhe joevropiane kundër përdorimit politik të dënimit me vdekje. Megjithëse deklarata në vetvete nuk krijon detyrime juridike, ajo mund të rrisë presionin diplomatik për ndalimin e ekzekutimeve dhe për vënien përpara përgjegjësisë të autoriteteve iraniane. Prania e Shqipërisë mes nënshkruesve i jep këtij mesazhi një rëndësi të veçantë për publikun dhe mediat shqiptare.