Last Updated on 06/03/2025 by adminfjala
Gazeta greke “Protothema” ka bërë një artikull mbi deklarimet e ditëve të fundit të Sali Berishës dhe Edi Ramës, sa i takon Greqisë. Sipas artikullit, sa herë ka zgjedhje të dy kujtohen për të qetësuar raportet me Athinën, por pas zgjedhjeve të dy e sulmojnë.
Për sistemin politik shqiptar zgjedhjet janë gjithmonë një mundësi e mirë për “sulme miqësie” ndaj Greqisë, pasi marrëdhëniet e mira me vendin tonë janë të rëndësishme për një pjesë të madhe të popullit shqiptar. Këto “sulme miqësie” zakonisht zgjasin sa sezoni zgjedhor, siç e ka dëshmuar përvoja e 35 viteve të fundit.
Ditët e fundit, me rastin e prezencës në Greqi të Sali Berishës, kreut të Partisë Demokratike të opozitës dhe armikut të Edi Ramës, si dhe intervistës së kryeministrit shqiptar, është vërtetuar edhe një herë se dy politikanët shqiptarë po tentojnë të zbukurojnë imazhin e tyre dhe të harrojnë “veprat” e tyre, duke ngritur ngrenë dyshime për sinqeritetin e deklaratave për raportet me Greqinë.
Për Athinën nuk duhet të bëhet fjalë për zgjedhjen e një personi. Përkundrazi, në plan të parë është formulimi i një strategjie gjithëpërfshirëse për marrëdhëniet me Shqipërinë, e cila për momentin nuk është e dukshme. Këto marrëdhënie, para së gjithash, duhet të frymëzohen nga respektimi i parimit të fqinjësisë së mirë, nga respektimi i të drejtave të pakicave të pakicës kombëtare greke dhe, mbi të gjitha, nga shmangia e kultivimit të antihelenizmit nëpërmjet irredentizmit, që është një mjet i shpeshtë i praktikës politike në Shqipëri.
Zonat detare
Një moment historik në marrëdhëniet mes dy vendeve është edhe marrëveshja për kufizimin e zonave detare apo referimi i mosmarrëveshjes në Hagë.
Berisha po rikthehet në plan të parë, duke tentuar të bashkojë opozitën dhe të arrijë rrëzimin e Ramës, i cili megjithatë ka ende epërsinë në prag të zgjedhjeve të 11 majit.
Berisha, nga skena ku u mblodhën mbështetësit e tij në stadiumin e ‘Paqes dhe Miqësisë’, sulmoi Ramën duke e fajësuar për problemet në marrëdhëniet greko-shqiptare. Në të njëjtën kohë, ai kërkon të përfitojë nga fakti që në radhët e partisë së tij, si bashkëpunëtore do të përfaqësohet edhe PBDNJ, pasi për shkak të sistemit zgjedhor, kjo është e vetmja mundësi që të paktën kryetari i saj, Vangelis Dules, të zgjidhet deputet.
Megjithatë, Berisha, pavarësisht fjalëve të tij të ngrohta aktuale për Greqinë, është politikani që shprehu, në mënyrën më ekstreme, antihelenizmin në Shqipëri, duke shënuar një periudhë të gjatë kohore gjatë së cilës ai qeverisi qoftë si president (1992-1997), qoftë si kryeministër (2005-2013).
Ai ishte orkestratori i krizës së parë të madhe në vitin 1993, me dëbimin e arkimandritit të atëhershëm të Gjirokastrës Chrysostomos Maidonis, që u shoqërua edhe me lëvizje kundër minoritetit. Reagimi i qeverisë së Konstantinos Mitsotakis, pavarësisht afinitetit ideologjik të dy partive në pushtet dhe mbështetjes personale që kishte marrë Berisha, ishte i menjëhershëm dhe i ashpër, me vendosjen e gjashtë kushteve të njohura në Tiranë.
“Qeveria e Greqisë kërkon të njëjtat të drejta për komunitetin grek që jeton në Shqipëri si ato që kërkon qeveria shqiptare për komunitetet shqiptare në ish-Jugosllavi”, kishte deklaruar në atë kohë Konstantinos Mitsotakis.
Por Berisha, pak më vonë, në vitin 1994, orkestroi komplotin kundër minoritetit me arrestimin e kryesisë së OMONIA-s dhe të ashtuquajturin “gjyqi i të pestës”, duke shkaktuar një krizë të re në marrëdhëniet greko-shqiptare.
Pa braktisur asnjëherë irredentizmin, duke qenë gjithmonë mbështetës i pretendimeve të çamëve, të cilët i kishte përfshirë në qeverinë e tij, në vitin 2013 iu referua “territoreve shqiptare në Greqi që arrijnë deri në Prevezë”, duke nxitur reagimin e fortë të Athinës dhe duke çuar në anulimin, në minutën e fundit, të vizitës së ministrit të Jashtëm të atëhershëm grek në Tiranë. Në vitin 2005, gjatë mandatit të tij si kryeministër, u shkaktua një tjetër incident diplomatik, pasi presidenti i atëhershëm i Republikës Karolos Papulias, i cili kishte punuar për miqësinë greko-shqiptare, u detyrua të anulojë vizitën e tij në Sarandë.
Arsyeja ishte se jashtë hotelit të tij ishte organizuar një tubim i “Tsamit”, të cilët kërkuan të takoheshin me të. Lista e deklaratave provokuese ndaj Greqisë nga Berisha është e gjatë. Natyrisht, gjatë mandatit të tij, ka pasur edhe dy “momente të mira”, pasi me presidentin e atëhershëm Kostis Stefanopoulos u nënshkrua Pakti i Miqësisë, ndërsa në vitin 2008 ishte marrëveshja e rëndësishme për caktimin e zonave detare mes dy vendeve, e cila, megjithatë, u anulua pas ndërhyrjes së kreut të opozitës së atëhershme Edi Rama në Gjykatën e Lartë.
Krimi i organizuar
Rama është një politikan i gjithanshëm, për t’u shërbyer interesave të veta, por edhe interesave të një rrethi të zgjeruar të “interesave të organizuara”, të cilat, sipas pretendimeve të opozitës, janë të lidhura me krimin e organizuar.
Ai ishte politikani që organizoi apelin në Gjykatën Kushtetuese për të anuluar Marrëveshjen e Detit të Delimitimit me Greqinë, marrëveshje që mbylli një çështje madhore të pazgjidhur në marrëdhëniet greko-shqiptare. Arsyetimi i gjykatës që miratoi ankimimin e Ramës ishte përkthimi në shqip i argumentit të përdorur nga Ministria e Jashtme turke për të kundërshtuar të drejtat sovrane greke në Egje, bazuar në Konventën për të Drejtën e Detit. Përveç kësaj, Berisha kishte denoncuar publikisht se apeli i ishte diktuar Ramës nga Ankaraja.
Rama nuk i ka fshehur lidhjet e ngushta me Ankaranë dhe Tajip Erdogan , të cilin e konsideron si aleatin e tij kryesor. Arrestimi i Fredi Belerit dhe grushti elektoral në Himare përbënin jo vetëm një mesazh për minoritetin grek dhe Athinën, por edhe një lëvizje për t’u shërbyer interesave ekonomike, të cilat nën mbrojtjen e tij po shkatërrojnë zonat turistike të Shqipërisë, duke cënuar dhe sekuestruar pronat e minoriteteve. Kjo lëvizje shkaktoi një krizë të madhe në marrëdhëniet greko-shqiptare, e cila kulmoi me vendosjen e “Ligjit Rama” në Himare dhe pasi Beleri kreu dënimin e vendosur nga gjykata e kontrolluar dhe u zgjodh deputet në Parlamentin Europian.
Rama, duke dashur të hapë rrugën europiane në një moment të vështirë për vendin e tij, u angazhua në tetor 2021 ndaj ministrit të Jashtëm të atëhershëm, Nikos Dendias, që të nisë bisedimet për referimin e mosmarrëveshjes për delimitimin e shelfit kontinental në Hagë. Kjo zgjedhje ishte një lëshim i Athinës ndaj Tiranës, pasi marrëveshja e mëparshme ishte nënshkruar nga të dyja palët dhe do të duhej të ushtrohej çdo lloj presioni për ta ratifikuar atë, qoftë edhe me modifikime të vogla. Që atëherë, fillimisht u bënë dy-tre takime ekspertësh dhe më pas Rama e ngriu procesin.
Sot ai shfaqet sërish përmes intervistës së tij për t’i “shitur” Greqisë angazhimin e tij në vitin 2021, të cilin ai vetë e ka lënë në sirtar.
Marrëdhëniet me Sorosin
Kryeministri shqiptar kishte marrëdhënie të privilegjuara me George Soros (edhe pse është përpjekur të heqë fotot e tij nga llogaritë e tij në rrjetet sociale, kryesisht me djalin e biznesmenit Alexander Soros). Megjithatë, ai ka edhe marrëveshje biznesi me dhëndrin e Donald Trump, për ambiente hoteliere, me një program ambicioz në ishullin e Sazanit.
Berisha, një “dhelpër” e vjetër, që tashmë luan me kartën e supozimit të mbështetjes nga administrata e re amerikane për shkak të marrëdhënieve të Ramës me Sorosin (që është flamur i kuq për Uashingtonin) dhe punësimit të menaxherit të fushatës së Trump për fushatën elektorale të Partisë Demokratike, vjen në votime me një besim të shtuar.
Në çdo rast, ai është një politikan jashtëzakonisht i vështirë, por deri diku i menaxhueshëm. Athina nuk ka asnjë arsye për të vënë “bast” për një nga dy politikanët që do të pretendojë qeverisjen e Shqipërisë në zgjedhjet e ardhshme, por duke qëndruar neutrale duhet të qëndrojë në një politikë parimore dhe të shfrytëzojë plotësisht “armën” që ofron pëlqimi i saj i nevojshëm për rrugën europiane të Shqipërisë, si dhe prania në Greqi e një komuniteti të shumtë e të begatë shqiptar. / S,M