Pas disa muajsh pasigurie në Evropë mbi rikthimin e Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë, tregjet financiare në Paris, Milano dhe Berlin u mbushën me optimizëm kur Friedrich Merz, kancelari i ri i Gjermanisë, arriti një marrëveshje historike për të zbutur kufizimet kushtetuese të shpenzimeve në vend. Shpresohej që kjo të nxiste ekonominë gjermane dhe të ndihmonte përballimin e sfidave gjeopolitike nga SHBA dhe Kina.
Megjithatë, gjashtë muaj pas marrjes së detyrës, pritshmëritë kanë rënë. Këshilltarët ekonomikë të kancelarit ulën parashikimet për rritjen e vitit 2026 nën 1%, ndërsa besimi i biznesit po dobësohet. Lirimi i “brekës së borxhit” nuk është një zgjidhje e menjëhershme për problemet e thella ekonomike, dhe efektet e investimeve në transport dhe tranzicionin e gjelbër do të kërkojnë kohë. Ndërkohë, pak gjermanë duan që Merz të rizgjidhet, ndërsa partia e djathtë ekstreme, AfD, po rritet në sondazhe.
Gjermania po përballet me sfida të mëdha gjeopolitike – lufta në Ukrainë, konkurrenca kineze dhe luftërat tregtare të Trump – që kanë dobësuar modelin e eksportit që mbështeste prosperitetin evropian. Merz synon një qasje fiskale të guximshme, duke rritur shpenzimet për mbrojtjen dhe investimet, por presioni për të kufizuar shpenzimet sociale po rritet, duke kërcënuar stabilitetin politik dhe forcimin e së djathtës ekstreme.
Kronika e kohës kërkon që Gjermania dhe Evropa të përqendrohen në rivitalizimin e modelit social dhe investimeve, në vend që të rikthehen te doktrinat ekonomike të dështuara të së kaluarës. Merz ka pasur një fillim të vështirë, por sfidat e mëdha globale kërkojnë vizion dhe durim, jo kthim pas./ MXH